Çin depreminde hayatını kaybedenlerin sayısı 15 bini aştı. Felaket bölgesine girmeyi başaran Cihan Haber Ajansı, yürek burkan manzaralarla karşılaştı. Sarsıntının merkez üssü Mianzhu'nun dünya ile bağlantısı kesilmiş. Depremden 1 gün sonra yıkılan baraj, kurtarılmayı bekleyen insanlar için ikinci bir felakete dönüşmüş.




Çin'in başkent Pekin'den iki buçuk saat süren bir uçuş ve 3 saat süren araba yolculuğunun ardından afetin en çok hissedildiği Wenchuan ilçesine ulaşıyoruz. Yol boyunca siren sesleri, kalabalık insan grupları, yıkık binalar, çadırlarda oturan ve tedavi görenler, yaralılar ve yardım eli bekleyen insanlara şahit oluyoruz. Otobüs garları, Chengdu şehir merkezine gitmek isteyen yerel halkla tıklım tıklım dolu. Felaketin merkezlerinden, 10 bin kişinin hayatından endişe duyulduğu Deyang kentine bağlı Mianzhu ilçesine vardığımızda yıkımın boyutuyla karşılaşıyoruz. Elektrik ve iletişim hatlarının kesik olması nedeniyle halkın büyük kısmının dış dünya ile bağlantısı kopuk. 10 bin nüfuslu Qinping ilçesi, depremin bir gün ardından yıkılan baraj nedeniyle sular altında kalmış. Sel sularının enkaz altında depremden sağ çıkıp kurtarılmayı bekleyen çok sayıda yaralının boğularak yaşamını yitirmesine sebep olduğu sanılıyor. Qinping'de insanların baraj sularından panik içerisinde kaçtıkları aktarılıyor.

112 bin nüfuslu Wenchuan kentinde ilk resmî açıklama 500 kişinin öldüğü şeklindeydi. Ancak kente ulaşım sağlanamıyor. Bölgeye hava araçlarıyla gidilebiliyor. Wenchuan'da enkaz altında kaç kişinin olduğu bilinmiyor. Burada ölü sayısının çok daha fazla olabileceği ifade ediliyor. Felaketin ilk gününden itibaren bölgede etkili olan sağanak yağış, depremzedelerin hayatını daha da zorlaştırıyor. Gündüz 7 derece olan sıcaklığın, gece eksi değerlere düşmesi, evlerini ve yakınlarını kaybeden Çinlileri çaresizce sıcak bir yer arayışına itmiş. Halk yollarda ulaşım aracı bulmaya çalışıyor.

Deprem bölgesindeki binlerce ev yerle bir olmuş durumda. İnsanlar yolların kenarlarına çadırlar kurmuş. Çoğu afetzede, parklarda ayakta tedavi ediliyor. Bölgedeki kuru gıda sorunu kısmen aşılmış durumda. Ancak acil su, ilaç, çadır ve battaniye yardımı isteniyor. Felaketin çok büyük olduğu bazı yerlere sadece Çin ordusundan askerlere ve devlet medyasının girmesine izin veriliyor.

Yollarda depremzede Çinlilerle de konuşma fırsatı buluyoruz. Evinin yıkılmasına rağmen depremden sağ olarak kurtulan Chen Zifu (68), dehşet dolu dakikaları, "Çok korktuk. Kaçmaya çalıştık; ancak çok sallandığımız için hareket dahi edemedik.'' şeklinde dile getiriyor. Chen, depremde evlerinin denizde fırtınaya yakalanmış bir kayık gibi sallandığını anlatırken o korku dolu anları yeniden yaşıyordu sanki.

Bayan Wang Xinxiu (43) ise kendisinin kaçmayı başardığını; ancak yaşlı 2 yakınını kaybettiğini anlatıyor. Depremi yaşayan ve adını vermek istemeyen bir bayan da çocuğunun okulda betonların arasına sıkışmış bir şekilde öldüğünü aktarırken, küçük bir kız çocuğu da çok sayıda arkadaşının yakındaki ilkokulda öldüğünü dile getirilor.

Halk arabalarına ve motosikletlerine benzin almak için benzin istasyonlarına hücum ediyor. İstasyonlarda yüzlerce metre uzunluğunda kuyruklar oluşmuş durumda. Otobüs garları, deprem bölgesinden ayrılmak isteyen insanlarla dolup taşıyor. İnsanlar, depremden etkilenen akrabalarına gıda ve su taşıyor. Şu ana kadar açıklanan resmî ölü sayısı 15 bin, ancak bu rakamın enkaz altında kalan on binlerce kişiden dolayı 100 bini bulacağı tahmin ediliyor.

Binaları deprem değil rüşvet yıktı

Çin'deki depremde meydana gelen geniş çaplı yıkımın sebebi olarak, inşaat sektöründe yaşanan rüşvet olayları yüzünden standart dışı yapıların ortaya çıkması gösterildi. Merkezi Şanghay'da bulunan Jones Day yatırım-finansman şirketine bağlı Büyük Çin İnşaat Grubu'nun Genel Müdürü Ashley Howlett, "Rüşvet, deprem yıkımında büyük etmen.'' diye konuştu. Sichuan'da 20 bini aşkın kişinin öldüğü, 26 bin kişinin halen göçük altında ve 14 bin kişinin kayıp olduğu depremde yıkılan binalar hakkında açıklama yapan Howlett, Çin'de fabrika, hastane, okul ve konutların yapımında müteahhitlere yönelik büyük rüşvet payları olduğunu iddia etti. Çin Halk Cumhuriyeti'ni 59 yıldır yöneten Komünist Parti, "6 büyük kötülük'' ile mücadeleyi sürdürüyor. Büyük kötülükler içinde rüşvet en başta geliyor. Onu kumar, uyuşturucu, fuhuş, hırsızlık ve batıl inanç izliyor. Bu arada, Çin'in güneybatısındaki Sichuan eyaletindeki Yingxiu kentinde depremde 7 bin 700 kişinin öldüğü bildirildi. Yerel yetkililer, depremin merkez üssüne yakın olan ve 10 bin kadar kişinin yaşadığı kentte sadece 2 bin 300 kişinin hayatta kaldığını duyurdu. Aynı kaynaklar, hayatta kalanlardan bin kadarının ağır yaralı olduğunu belirtirken, kentteki durumun sanılandan çok daha kötü olduğunu, yardım çalışmalarının güçlükle yürütüldüğünü kaydetti. Hayatta kalanların ilaç, gıda ve suya ihtiyaç duyduğu belirtilirken, Başbakan Ven Ciaobao, arama ve kurtarma çalışmalarına 100 bin polis ve askerin katıldığını açıkladı