Halk seçsin, referanduma gidiyor!

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Cumhurbaşkanı'nı halkın seçmesini öngören Anayasa değişikliği paketini referanduma götürme kararı aldı. Şimdi gözler hükümette ancak AKP'nin yine Cumhurbaşkanı'nın önünde olan ve referandum süresini kısaltarak 22 Temmuz'da iki sandığı halkın önüne aynı anda koyma planından vazgeçtiği bildiriliyor...

ÇANKAYA'DAN YAPILAN AÇIKLAMADA ŞÖYLE DENİLDİ:

"Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet SEZER, 5678 sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"u, Anayasa'nın 175. maddesi uyarınca, halkoyuna sunulmak üzere yayımlanması için Başbakanlığa göndermişlerdir.
Sayın Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasa Mahkemesi'nde dava açacaklarını ifade etmişlerdir"

Paketin ikinci oylamasında birinci madde oylanırken 366 oy çıkmıştı. Sezer'in Anayasa Mahkemesi'ne yapacağı başvuruda 367 bulunamadığını gerekçe göstererek paketin kabul edilmesi sırasında şeklen hata yapıldığını ve iptalini isteyeceği bilidirildi.
Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerinin iptali için ancak şeklen başvuru yapabiliyor.

PAKETTE NELER VAR


İki kez Meclis’te görüşülen ve aynen Köşk’e gönderilen Anayasa değişikliği paketinde şu düzenlemeler yer alıyor;

Genel seçimlerin 4 yılda bir yapılması, Meclis’in, yapacağı seçimler dahil, Genel Kurul’da bütün toplantılar üye tamsayısının en az üçte biri (184) ile toplanacak.

Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilecek. Cumhurbaşkanının görev süresi, 5 yıla indirilecek; bir kimse, en fazla iki defa (5 artı 5) cumhurbaşkanı seçilebilecek.

Cumhurbaşkanlığına, TBMM üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi, 20 milletvekilinin yazılı teklifiyle mümkün olacak. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçiminde aldıkları geçerli oyların toplamı yüzde Cumhurbaşkanı seçimi, cumhurbaşkanının görev süresinin sona ermesinden önceki 60 gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde de boşalmayı takip eden 60 gün içinde tamamlanacak


Şemdi ne olacak?


- Sezer, 'halk seçsin'i referanduma götürme kararı verdi. Aynı zamanda da Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Aynı başvruyu CHP de yapmıştı.
- Sezer ve CHP, ilk madde 367 oyu bulmadığı için geçersiz olduğunu savunuyor. Eğer mahkeme Sezer'i haklı bulursa paket rafa kalkacak.
- Ancak mahkeme hükümeti haklı bulsa bile bu başvuruyu görüşmesi uzun sürebilir. Bu arada seçimler yapılırsa Cumhurbaşkanını yeni Meclis seçer.
- Mahkeme sürecinde zaman kaybedilmese bile hükümetin önünde bir engel daha var. O da referandumun 120 gün sonra yapılması.
- Mevcut Anayasa'ya göre referandum en erken ekimde yapılabiliyor. Hükümet bunu 45 güne kısaltan bir yasa çıkardı. Ancak bu yasa da Sezer'in kararını bekliyor.
- Sezer bu yasayı da veto ederse Meclis'te ikinci kez görüşülmesi gerekiyor. Ancak AKP Meclis'i tekrar toplamayı düşünmüyor.
- Toplamayı düşünse bile gerekli oyu bulamayabilir çünkü 352 milletvekilinin yarısına yakınını yeniden aday göstermedi.
SONUÇ Bu durumda referandum yapılsa bile ekime kalır. Seçim sonuçlarının açıklanmasından 5 gün sonra Meclis'in toplanıp vekillerin yemin etmesi gerekiyor. Bunun ardından Meclis'in yapacağı ilk iş Başkanı'nı ikinci iş ise Cumhurbaşkanı'nı seçmek olacaktır. Bu durumda da köşk'ün 11'inci konuğunu yeni Meclis seçmiş olacak.


AKP ve CHP'den Sezer'in ''Referandum'' kararına ilk tepkiler...


AK Parti Grup Başkanvekili Salih Kapusuz, Anayasa değişikliğine ilişkin kanun konusunda Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in "referanduma götürme" kararı verdiğini anımsatarak, ’Cumhurbaşkanı, referandum kanununu bekletmeden onaylayıp, milletimizi iki kez yormamak için, iki sandığı bir arada bu seçimlerde buluşturmalıdır" dedi.


Kapusuz, Cumhurbaşkanı Sezer’in, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi ve seçimlerin 4 yılda bir yapılmasını da öngören anayasa değişikliği paketine ilişkin kanunu halkoyuna sunulmak üzere Başbakanlığa göndermesi ve Anayasa Mahkemesi’nde dava açacağını söylemesini AA muhabirine değerlendirdi.


"Anayasa paketinin maalesef referanduma götürüldüğünü" ifade eden Kapusuz, şunları söyledi:
"Sayın cumhurbaşkanına yeni bir görev ve sorumluluk daha düşmektedir.
Bu da referandum kanununu bekletmeden onaylayıp, milletimizi iki kez yormamak üzere, iki sandığı bir arada bu seçimlerde buluşturma görevidir.


İnanıyorum ki cumhurbaşkanının o yasayı onaylaması halinde Yüksek Seçim Kurulu, bu yasanın gereği olarak cumhurbaşkanın iradesi ve tercihi olan referandum konusunu bu seçimlerde uygulayacak ve bu seçimler de halkımızın nihai kararıyla sonuçlanacaktır. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ve bu paketin memleketimiz ve milletimiz için hayırlı olmasını temenni ediyorum."

• Kanadoğlu'dan ''referandum'' yorumu: Yapılması gereken yapıldı

ERDOĞAN: HAYIRLI OLSUN

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in anayasa değişikliği paketini referanduma götürme kararını "hayırlı olsun" sözleriyle değerlendirdi.

UNAKITAN: MİLLETİN DEDİĞİ OLACAK

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi ve seçimlerin 4 yılda bir yapılmasını öngören anayasa değişikliği paketini, halkoyuna sunulmak üzere Başbakanlığa göndermesine ilişkin "Biz de ne olacak diye bekliyorduk. Madem referandum, milletin dediği olacak" dedi.


İki gündür Eskişehir’de bazı kurum ve kuruluşları ziyaret edip incelemelerde bulunan Unakıtan, Organize Sanayi Bölgesi’ndeki camide cuma namazı kıldıktan sonra gazetecilerin Cumhurbaşkanı Sezer’in anayasa değişikliği paketini, halkoyuna sunulmak üzere Başbakanlığa göndermesiyle ilgili sorusunu yanıtladı.


Bakan Unakıtan, şunları söyledi:


"Ben de sizden öğrendim şimdi. Milletimize, vatanımıza hayırlı olsun.
Bugün son günüydü. Biz de ne olacak diye bekliyorduk. Madem referandum, milletin dediği olacak. Millet ne derse o olacak. Hayırlı olsun."

CHP: PAKET KADÜK KALACAK


CHP Konya Milletvekili Atilla Kart, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in, Cumhurbaşkanını halkın seçmesini öngören Anayasa değişiklik paketini halkoyuna götürme kararının CHP’nin uyarılarını doğruladığını söyledi.


CHP Konya Milletvekili ve Anayasa Komisyonu üyesi Atilla Kart, ANKA’ya yaptığı açıklamada, “Bu gelişme CHP olarak yaptığımız uyarılar ve eleştirilerin doğruluğunu gösteriyor" dedi. Kart, referandumun 120 gün içinde yapılacağını ve bu süre içinde yeni Meclisin seçileceğini hatırlatarak, değişiklik paketinin kadük kalacağını belirtti.


Konunun Anayasa Mahkemesi boyutunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Atilla Kart, şöyle dedi:
“Sayın Cumhurbaşkanı Sezer’in bu kararı CHP olarak yaptığımız uyarılar ve eleştirilerin doğruluğunu gösteriyor. Şimdi Yüksek Seçim Kurulu, 3376 yasanın ikinci maddesi gereğince uygulama yapacak. 120 gün sonrasına bir takvim belirleyecek. Tabi şunu hatırlatmak lazım henüz referandum süresini kısaltan yasa yürürlükte değil. Bu da 2007 Ekim sonu Kasım başı demektir. Bu takdirde 22 Temmuz’dan sonra yeni parlamento seçileceği için Anayasa değişikliği teklifinin kadük olması kaçınılmaz olacak. Hükümet anayasal takvim sebebiyle uygulanması mümkün olmayan bir Anayasa değişikliği ile durumu saptırdı ve halkı yanılttı."

AKP'Lİ VEKİLLER...

AKP Grup Başkanvekili Sadullah Ergin, ANKA’ya yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı’nın önünde iki seçenek bulunduğunu anımsattı ve "Ya onaylayacak ya da referandum diyecekti. Bir tanesini denemiştir. Beklenen olağan bir sonuçtur. Anayasamıza göre Cumhurbaşkanı’nın, Anayasa Mahkemesi’ne götürme yetkisi de var. Söz bundan sonra Anayasa Mahkemesi’nin" diye konuştu. Ergin, Cumhurbaşkanı Sezer’in, referandum süresini 120 günden 45 güne indiren değişikliği ise onaylayabileceğini düşündüğünü ifade etti.

YÜRÜRLÜĞE GİRMEDEN ANAYASA MAHKEMESİ’NE GİTMESİ ÇOK YANLIŞ

TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu da ANKA’ya açıklamasında, Cumhurbaşkanı Sezer’in referandum kararını şöyle değerlendirdi: "Sayın Cumhurbaşkanı şimdi refranduma sundu. Oysa iki sandık bir olsaydı. 100 trilyonluk bir masraftan kurtulmuş olacaktık. Yazık değil mi bu ülkeye. Referanduma gitmiş olması önemli bir konuda iyi gelişme. TBMM kilitlenmiştir. Bundan sonra hiçbir parti 3 koalisyonla Cumhurbaşkanı seçemeyecek. Meclis tıkanacak. Çoğunluk azınlığa taahküm etmiştir. Anayasa Mahkemesi’ne gitmek çok yanlış bir karar. Çok doğru bulmam. Nasıl gidilebilir. Şekil bakımından bir karar yok. Anayasa Mahkemesi doğru bir yol değildir. Referanduma sunulan bir Anayasa değişikliği yürürlüğe girmeyen bir yasa nasıl olur da Anayasa Mahkemesi’ne götürülür. Halkın yoluna başvurmayı tercih etti. Biraz daha uzun olan bir süreci devreye soktu. 120 günü 40 gün olarak değiştirdik. O yasa şu anda bekliyor. Eğer bu sürenin sonunda yasayı onaylarsa 22 Temmuz’da iki sandığın konması doğacak, ama o yasayı iade ederse o zaman tablo nasıl olur bilemiyorum. Meclis toplanır tekrar geri mi gönderir, yoksa yasanın normal 120 günlük hali mi uygulanır, onu şu an kestiremiyorum. Anayasa Mahkemesi boyutundan bir şey çıkacağını sanmıyorum."

HALK CUMHURBAŞKANI SEÇEMEYECEK

AKP milletvekili adayı Anayasa Profesörü Zafer Üskül yaptığı değerlendirme de şunları belirtti:
“Sayın Cumhurbaşkanı’nın bu kararı ile cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girme olasılığının kalmadığını düşünüyorum. Çünkü, mevcut kanuna göre referanduma gitmek için 120 günlük süre var. Ama milletvekilliği seçimi daha yakın. Yeni Parlamento’nun ilk işi toplanıp Cumhurbaşkanı’nı seçmek olacak. Dolayısıyla, halk Cumhurbaşkanı’nı seçemeyecek. Ayrıca Sayın Cumhurbaşkanı, düzenlemeyi Anayasa Mahkemesi’ne götürdü. Sanırım Yüksek Mahkeme’de iptal yönünde karar verecektir. Ayrıca Sayın Cumhurbaşkanı referandum süresini 45 güne düşüren kanun değişikliğini de veto edecektir. Hal böyle olunca bu anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesi çok zor görünüyor.ö

TBMM, MECLİS BAŞKANINI SEÇEMEYECEK HALE GELECEK

AKP Grup Başkanvekili İrfan Gündüz ise karar üzerine ANKA’ya “Beklediğimiz bir sonuçtu" değerlendirmesini yaptı. Gündüz, Sezer’in, Anayasa paketi ile ilgili Anayasa Mahkemesi’ne başvurması yönündeki kararını ise şöyle değerlendirdi:
“Anayasa gereği böyle bir yetkisi var. Anayasa Mahkemesi’nin en doğru kararı vereceğini biliyoruz. Biz bu paketi önümüzdeki dönem bir sıkıntı yaşanmaması için hazırladık. Eğer ille de her toplantıda “367" aranırsa o zaman bu Meclis, Meclis Başkanı bile seçemeyecek duruma gelecek. Seçimlerden sonra Meclis aritmetiği nasıl olur bilinmez. Biz bu değişiklikle bütün toplantı yeter sayısını 184’e indirdik. Eğer yeni Meclis yine 367 şartıyla Cumhurbaşkanı seçmezse o zaman yeni bir seçim olasılığı doğacak. Oysa biz Henüz Köşk’te bekleyen referandum değişikliğiyle tamamen ekonomik şartları göz önüne alarak, ikinci bir masraf olmasın diye iki sandıkta ısrar ettik."