Veteriner hekim olan Samira Alasgarova dünyayı beraberce paylaştıımıız canlılara dikkati çekiyor.. Samira Alasgarova bu hafta, ölümüne küsen, duygusal iguanaları tanıtıyor… İşte bilmediğimiz iguanalar...

Son zamanlarda iguanalar evcilleştiriliyor. Büyük şehirlerde yaşayanlar, sorunsuz bir iguanaya sahip olabilirsiniz.

Yeşil iguana, iguana ailesinin en iri türündendir. Vahşi doğa koşullarında yeşil iguanalar ortalama 10-15 yıl yaşar, fakat ev koşullarında yaşayan iguanalar iyi bakım, beslenme şartlarında 20 sene yaşayabiliyor. Ev koşullarında yaşayan iguanalar iyi bakılıp iyi beslendiklerinde 2 metre uzunluğa ulaşabiliyorlar. Erkekleri dişilere göre daha iridirler. Ortalama ağırlıkları 8,5kilogram kadardır.

Nerede yaşarlar, cinsiyetleri nasıl belirlenir

İguanaların cinsiyetlerini ayırt etmek için en basit yöntem iguanayı ters çevirdiğinizde erkeklerde karın-bel kısmında mevcut olan deri gözeneklerinin dişilerdeki deri gözeneklerine göre daha iri olduğunu fark edersiniz. Vahşi doğada iguanalara en çok tropik bölgelerde rastlanılır, sıcak ve nemli ortamlarda yaşamayı severler. En çok Merkezi Amerika ve Kuzey Amerikada rastlayabiliriz onlara. Hayatlarının büyük kısmını ağaçlarda geçirirler. Tırnak yapısı müsait olduğundan ve uzun kuyruklarını kullanarak ağaç gövdesi ve dallarında rahatlıkla sürünüyorlar. Çiftleşme dönemleri yaklaştığında ağaçtan inip, çiftleşiyorlar, yuva kurup, yumurta bırakıyorlar. Bir çiftleşme sonrasında 12-24 adet yumurta bırakıyorlar, toprağa gömüp, geri yaşadığı bölgeye dönüyorlar. Bazen iki dişi yumurtalarını aynı yere gömüyor.

Beslenmeleri ve vahşi yaşamları

Beslenme alışkanlıklarına göre iguanaların renkleri de farklıdır. Yeşil iguanalar vejitaryandırlar, çok fazla yeşillik sebze ve meyve tüketirler, doğada düşmanından korunmak için doğa renklerine göre kamufle olup, saklanabiliyorlar, genelde gençler ve yetişkinler ağaçların yükseklerinde yaşarlar. İguanalar çok iyi yüzücüdürler, doğada düşmanları olan vahşi kuşlar ve yılanlar iguanalara saldırır. Tehlike anında yükseklikten suya atlayıp kendilerini tehlikeden kurtarıyorlar. Çok ilginçtir ki su altında yaklaşık 30 dakika nefes almadan saklanabiliyor, yine güç ve enerjiden tasarruf etmek için kalp atış sayısı bir miktar azalıyor. Ayaklarını gövdesine paralel uzatarak ve kuyruğunu kullanarak su üzerinde mükemmel yüzerler.

Evde beslenmesi, yaşamı, bakımı 

Evde beslenen Yeşil iguanaların beslenme şekli önemli, çünkü beslenmeleri sağlıklarını iyi ve kötü etkiliyor. İguanaların sindirim sistemi hayvansal protein tüketmeye uygun değildir. Gelişme çağında bir miktar hayvansal protein tüketimi onların büyümeleri için önemlidir, fakat çok tüketildiğinde 3-5 yaşına gelen iguanaların ölümüne sebep oluyor. Bunun nedeni fazla alınan hayvansal protein sindirimde etkili olan iç organlara ciddi boyutlarda zarar veriyor, karaciğer, böbreklerde fonksiyonlar bozuluyor. Bir iguananın tüketeceği yemin %70-80 oranında yeşillik içermeli, %15 sebze; % 10-15 oranlarında meyve içermelidir, haftada bir yemlerine bir miktar kalsiyum da katılmalıdır.

Ev ortamında yaşayan iguanalar için bir çok faktöre dikkat etmek gerekiyor. Bir kere iguanaların evde yaşayacağı ortamı özenle hazırlamak lazım. Bunun için büyük kafes ve ya terrarium alabilirsiniz. İguanaya doğal ortamdan uzaklaştığını hissettirmemek için akvaryumun tavanından tabanına kadar her ayrıntıyı düşünmek zorundasınız. Kafes ölçüsü önemli, en az iguananın boyutuna göre olmalıdır. Yavru iguanalar için kafesin ideal ölçüsü 120x80x60 cm, yetişkinler için ise bu ölçü 200x200x150 cm. kadar olmalıdır. Ortamın ısısı ortalama gündüzleri 28-30 derece, gece ise 22 derece sağlanmalıdır. Terrum ve kafes için uygun ısı lambalarını petshoplarda bulabilirsiniz. Akvaryuma iç ısıyı kontrol etmek amacıyla küçük bir derece yerleştirebilirsiniz. İguanalar ağaçlarda yaşadıkları için akvaryumda da ağacın olması şart. Ağacın yönü ısı lambasına göre yerleştirilmelidir. İguana üşüdüğünde ağaca tırmanarak ısınmak için kendi yerini kendisi seçer. Lambanın yerleşimine de dikkat edilmeli, çünkü lambaya yaklaştıklarında iguanalar ağrı duyusunu fark etmeden derilerinde ciddi yanıklar açılabilir. İguanalar suya çok düşkün oldukları için terruma yerleştireceğiniz su kabı her gün temizlenip suyu yenilenmeli. Susuzluğunu gidermek için periyodik olarak su tüketir. Genel olarak su kabının ölçüsü ortalama kafesin ¼ kadarı yer tutmalıdır. Kafesin havalanması da önemli, ama iguanalar ani ısı değişimine karşı hassas olduklarından kolay hastalanabiliyorlar o yüzden hava akımının iyi ayarlanması gerekiyor. İguanaların iskelet yapısının gelişim ve güçlenmesi için D vitamini çok önemli, doğal şartlarda iguanalar D vitaminini güneş ışınları alarak karşılayabiliyorlar, yapmanız gereken şey, kafese UV ışınılı lamba yerleştirmektir. İguana periyodik banyo yapmak zorunda, bu onun deri değişimi sırasında, derinin soyulmasında kolaylık sağlıyor, suda yüzmek iguananın hareketliliğini sağlıyor ve iguanalar suyu derileriyle de absorbe edip böylece nem oranını dengeliyorlar. Evcilleşen iguanaların yaşadığı ortam periyodik temizlenmeli ve havalanmalı, ayrıca iguanaların özel bakıma da ihtiyacı var, 2-3 haftada bir tırnak ucu kesimi yapılmalı. Bir diğer önemli nokta iguananın ağız yapısı, ortalama diş sayısı 60 ile 100 adet arasında değişiyor, iguanaların dişleri şeffaftır ve devamlı yenileniyorlar, agresifleştiğinde ısırıp sahibine zarar verebilirler. İguanalar terlemezler, fazla tuzu hapşırarak dışarı atarlar, günün büyük kısmını dinlenerek geçiriyorlar.

Her şey strese sokar

Bir iguana her zaman her şeyin farkındadır, ufak bir gürültü, odada veya sahibinde en ufak bir değişiklik, örneğin gözlük takmak, evde başka bir hayvanın olması, ısı veya ışık değişimi iguanayı tedirgin edip strese sokabilir, mutsuz ve sinirli bir iguana hareketsiz olur, dokunduğunuzda ısırıp, bacak ve kollarda yaralar açabilir, ayrıca yetişkin iguananın çok güçlü ve uzun kuyruğu vardır, sinirli anında kuyruk hareketlenir , şiddetli çarpmalar yapabilir. İguanalar değişikliği sevmez, alıştığı hayat tarzını hayatının sonuna kadar devam ettirir.

Terk edilmeye dayanamaz, küsüp ölürler

İlgisiz kaldığında mutsuz olup hastalanıyor. Sahibine ne kadar mesafeli davransa da zamanla bu güvensizlik duygusu da geçer, alışmaya başlar, ama terk edildiğinde üzüntüsünden hastalanıp, beslenmediği için ölür. İguanaların en yaygın hastalıkları özellikle gençlerde gözüken mantar hastalığı, tırnak çürümesi, dış ve iç parazitler, kafesin kirliliği iguanaların hastalanmasına sebep oluyor, bu durumlarda ortamı dezenfekte edip, veteriner hekime başvurmanızda fayda vardır.