20
Mart
2026
Cuma
ANASAYFA

VICDANI RET MI, IMANI RET MI?

Enver Aydemir, 24 Aralik 2009 günü yasadigi Izmit'ten Istanbul'a geldiginde hedefi Bogaziçi Üniversitesindeki 'Her Türk Asker Dogmaz' adli etkinlige katilmakti. Fakat Kabatas vapur iskelesinden ileri gidemedi; yapilan GBT yoklamasinda hakkinda çikarilan yakalama emrine istinaden gözaltina alindi. Aydemir, 2007'de dini gerekçelerle askerlik yapmayi reddeden ilk kisi.

Izmit, Körfez'de bir misafir odasindayiz. Enver Aydemir'in esi Kader Hanim'la ilk telefon görüsmemizde, Eskisehir Askeri Cezaevi'nin kapisinda öfkeden titreyerek açmisti telefonu. Ayni pardesü ve basörtüsüyle Maltepe Askeri Cezaevi'ne esini ziyarete gidebilmisken, simdi örtüsünü 'kelebek' baglamadikça içeri giremeyecegi söyleniyordu. Belki de tam o anda aradigim için konusmayi kabul etti.

Enver Aydemir'in babasi Ahmet Bey'in evindeyiz. Bir duvarda Said Nursi, bir duvarda mealinde 'Her canli ölümü tadacaktir'in geçtigi surenin islendigi dev bir örtü. 35 yillik bir Hac hediyesi. . .

Tam iknaya gitmisken. . .

33 yasindaki Enver Aydemir, ilk kez 2005'te bahsetmis babasina askerlik yapmak istemediginden. Ahmet Bey "Ben de din bilen birisiyim. Yapmak istemedigin sey zarurettense günahi yoktur" dese de, araya arkadaslarini soksa da oglundan "Baba hep zaruri, hep zaruri. . . Ondan taviz, bundan taviz, ben yapmayacagim. Benim Allah'imi benimsemeyenin emirlerini benimsemeyecegim" cevabini almis.

Enver Aydemir'in ilk gözaltina alinisi 2007, seçimlerden hemen sonra. . . Karakol ve askeri sube sonrasi Bilecik Jandarma Er Egitim Tugayi'na götürülen Aydemir, ifadesinde, askeri üniformayi giymeyi reddedince burada dayak yedigini belirtiyor. Ziyarete gelen annesi, esi ve ablalari basörtüleri nedeniyle nizamiyeye alinmayinca, Ahmet Bey oglundan su çikisi isitiyor: "Bana neden askerlik yapmiyorsun, diyorsun. Anneme, bacima, esimin türbanina, pardesüsüne böyle yapana ben askerlik yapmayacagim." Kader Hanim da aslinda ailece o gün esini vazgeçmesi için ikna etmeye gittiklerini, ama bu olayla kararinin netlestigini söylüyor.

Enver Aydemir iki durusma ve dört ay sonrasinda kitasina teslim olmasi karariyla serbest birakildi o dönem. 24 Aralik 2009'da tekrar gözaltina alinana kadar, babasinin ifadesiyle kimseden kaçmadi, ama denk geldigi kimlik sorusturmalarinda da basina bir sey gelmedi. Yilbasindan bir hafta önce gözaltina alindiginda, Ahmet Bey oglunun Dogancilar Karakolu'nda çok insani muamele gördügünü, askeri inzibata teslim edildikten sonra 'insan evladi' bir üsttegmene denk geldiklerini ama tevkif edilip Maltepe Askeri Cezaevi'ne götürüImesiyle 'kiyametin koptugunu' söylüyor.

Yine bir askeri üniforma giyme çekismesi; Aydemir reddediyor. Avukatina ve görüslerde babasina anlattigina göre coplaniyor, yumruklaniyor, falakaya yatiriliyor. Giyinmeyi reddedince sivil elbiseleri alinip sadece iç çamasirlariyla soguk bir odaya götürülüyor. Namaz kilma talebi de reddedildiginden, iç çamasirlariyla namaz kiliyor. Kelepçeyle namaz, iddiasina göre dört gün sürüyor.

Alti gün sürecek açlik grevi sirasinda zorla serum veriliyor. Daha sonra da sivil elbiseleri verilerek Eskisehir Cezaevi'ne yollaniyor. Ahmet Bey'e göre savas karsiti gruplarin davayi sahiplenmesi ve basin açiklamalari yapmasiyla bir kamuoyu olusmasinin bunda payi büyük. Ahmet Bey'in en mühim gördügü ayrinti ise Maltepe Askeri Cezaevi'nden ayrilirken tutulan tutanakta darp ve iskence izlerinin anilmamasina karsin, Eskisehir Askeri Cezaevi'ne alinirken tutulan tutanakta bu izlerin belgelenmis olmasi. Zaten ailenin dedigine göre Eskisehir'de 'ne dayak, ne küfür, ne bir sey' . . .

Vicdan ve iman

Simdiye kadar farkli nedenlerden vicdani ret beyaninda bulunanlar oldu. Kimi külliyen siddeti reddediyordu, kimi 30 küsur yillik savasi protesto ediyordu. Enver Aydemir'in, askerlik yapmayi reddedisinde dini inancini gerekçe olarak kullanmasi, vakayi özgün kiliyor. Bir yandan meraminda 'Allah'in verdigi cani, Allah alir'dan fazlasi var. Biraz da bu yüzden çikisinin vicdani ret degil, imani ret olarak adlandirilmasi gerektigini, düsünenler mevcut. Kader Hanim ise "Vicdani olanin imani, imani olanin vicdani vardir. Bu ayrima karsiyim" diyor. Aile olarak Enver Aydemir'in "Kimseden yardim istemeyin. Ilgilenirlerse anlatin" talebini tekrarlamalarina karsin, isin ironik bir yani varsa, davanin, Islami medyanin yani sira biraz da aralarinda muhtemelen ateistlerin de bulundugu savas karsiti, anarsist, sosyalist, komünist cephenin gayretiyle görünür olmasi. Bu özgün vaka onlar arasinda bir tartismaya vesile olacak mi, gelecek günlerde görecegiz.

'Vergisini vermeyene falaka mi var?'

Ahmet Aydemir, memleketi Agri'dan Gölcük'e 1982'de gelmis. Meslegi soruldugunda "Esnaf" diyor; kuyumcu dükkânlari, lokantasi, galerisi varken geçen yil iflasa yakin bir mali çöküs yasamis aile. Su an cezaevinde olan Enver Aydemir de, hâlâ var olan aile islerinde babasiyla birlikte çalisiyor zaten. Dört kiz, alti oglan babasi olan Ahmet Bey, askerligini istanbul ve Ankara'da yapmis.

Enver Bey ve askerlik yasina gelmemis iki oglu disinda bütün erkek çocuklari askerlik yapmis. Kürt kimliginden dolayi yasadigi bir sikinti olup olmadigini sordugumuzda, "Artik ne Türk var, ne Kürt" diye giriyor lafa, "Parçalasan Türk'ün yarisinda Kürt çikar, Kürt'ü parçalasan yarisi Türk. . . Melez olmusuz artik."

Meramini kendi kendine söyle özetledi o gün: "Bu ülke hepimizin ülkesi. Hiç suç islemeyen insan yoktur, ama Allah'a göre suç var, kula göre suç var. Bu beseri sistemde bu çocugun askerlik yapmamasinin bir cezasi varsa, ki avukatlarin, Avrupa Insan Haklari Mahkemesi'nin dedigine göre mecburiyeti olmamasi lazim, olsa bile baska bir yolu olur. Vergisini vermeyen iskence mi görüyor, falakaya mi yatiriliyor? Yüzde 90'i Müslüman olan bir ülkedeyiz. Her ailenin açigi var, kapalisi var. Insanlari birbirine düsman ettirmenin âlemi var mi?"

 

Pinar Ögünç - Radikal
Yayın Tarihi : 10 Ocak 2010 Pazar 02:07:13


Bu haber hakkında yorum yazmak ister misiniz?
Yorumlarınız
Gülcan Azay IP: 212.174.75.xxx Tarih : 12.01.2010 15:31:23

Vatanını korumak istemeyenler yüzünden askerlik zorunlu zaten. Bu ülke sınırları içinde yaşayan her vatandaş paşa paşa askere gitmelidir. Askerlik hizmeti nedeni ile çocuklarımız Türkiye'nin tüm bölgelerine dağılıp, yaşam standartlarını da görüyor. Güneyli kuzeyde, doğulu batıda askerlik yapıyor. Bundan güzel kaynaşma imkanı var mı sorarım size.  Askerlik hizmeti Hükümetin yaptığı gibi insanlarımızı ikiye bölmüyor ya. bizden sizden olmuşsuz son günlerde. Kısacası 10 tane çocuk doğurtmasını bilen insan çocuklarının huzuru, güçlü bir Türkiye için vatanını korumasını da, sahip çıkmasını da bilecek.

 


nurten IP: 78.184.12.xxx Tarih : 11.01.2010 10:54:25

bence doğal bir şey diyebilirim çünkü her insanın bir yaşam amacı var şöyle ki şimdi millet aşkıyla yanan istisnalar askerlik yapıyorlar belki ama bu milleti korumak adına devam manasında askerlik hayatları bitiyor biz çok iyi biliyoruz ki çanakkale de onca destan iman gücüyle yazılmıştır ama günümüz türkiyesinde asker olanın annesine saygı yok eğer saygı başörtü çıkarmakla yada bağlama şekli ile değişiyor ise ben de böyle asker düşünce milletim vatanım diyen düşünce topluluğu istemiyorum sırf bu nedenlerden dolayı o kadar çok askeri sevmeyen insanlar varki bunu kamoyuna çıkıp sormak gerek ben ünv de iken askeri hastaneye  gittiğimde örtümle almadılar beni ben o gün çok hasta idim eğer ölse idim sorumlu kim olacak idi o askeri düşünce hâlâ milletini seven kişiler mi aynı odayı paylaştığım örtüsüz arkadaşım içeri girebildi ben giremedim ben bir yudum suyu beraberce içtiğim arkadaşımla kaç sene geçirdim hiç sorun yaşamadık ben anlamıyorum  böyle düşünen zihniyetleri


Arikan Kilimci IP: 85.100.238.xxx Tarih : 10.01.2010 03:44:43

Ben geçen sene güney dogunun kritik bir noktasinda askerlik yaptim. Eger inancindan dolayi askerlik yapmak istemiyor ise ayni inanç hak yememeyi de emrediyor. Ben ve benim gibilerin hakkini yiyor gitmeyerek. Ve ben hakkimi helal etmiyorum. Etmeyecek birçok kisi taniyorum. Eger bizden helallik almak istiyorsa, paşa paşa yapacak. Yoksa mahserde fellik fellik arar beni. Eger askerlik yapmadiysa ömründe, yine de helal etmem. Ayrica ben askerde kimsenin namazina karıştiklarini görmedim.


zafer uzun IP: 78.160.136.xxx Tarih : 11.01.2010 17:57:24

arkadas bence askerlık yapmamakla yanlıs yapıyor cünki bende doguda görevımı yaptım daha 3 sene oldu bıtırelı sen görevını dogru yaptıktan sonra kımse sana karısmaz ben hem görevimi yaptım hemde 5 vakit namazımı kıldım hem asker ocagı peygamber ocagıdır bunu bılmıyomusunuzda gitmemeyı ıstıyorsun hem sen gıtmezsen digeri gitmezse öteki gitmezse bu vatanı kım koruyacak ananı bacını kım koruyacak lütfen duyarlı olalım bizi dıstan yıkamazlar ama icten yıkılma olursa vayy halımıze


Abdullah FERAY IP: 85.104.75.xxx Tarih : 6.02.2010 01:22:43

Ya arkadaşlar duramıyorum yazmadan, ordumuzu pasifize ederek bizleri etkisiz hale getirmek istedikleri basbayağı ortada. ATATÜRK Gençliğe Hitabesinde Söyledi, okursak bunların başımıza geleceği orada yazıyor ve tabii ki çözümü de;" Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur"

 


Abdullah FERAY IP: 88.229.85.xxx Tarih : 26.01.2010 22:13:36

Böyle bir saçmalık olamaz. VİCDANİ RED' miş bu ne yaa?İslamiyet, böyle birşeyi emretmiyor. Dışarıdan gelecek saldırıları, pankart açarak yada çiçek vererek mi geri püskürtecekmiş? Bu düpedüz, TSK' yı yıkmak için provakasyondan başka birşey değil. Bu gibi girişimlere çanak tutan dernek ya da kurumların üyeleri sempatizanları araştırıldığında, mutlaka altından birşey çıkacaktır. Ben bu konuda, ülkemizin istihbarat birimlerini göreve çağırıyorum. Artı olarak bunlar bir kıvılcım şimdi bunun gibi birileri sivrilecek arkasından da diğer, büyük topluluklar, yürüyüşler düzenleyecek ve hesapta ordumuzun gücünü zayıflatacak. Olay aynen budur, provakasyondur. Bari İslamiyeti silah olarak kullanma be adam, çık delikanlı gibi askere gitmek istemiyorum de. Askerlik yapmamak vatan hainliğidir, İslamiyet vatan hainliğini kabul eder mi? Beğenmiyosan ülkeyi git başka ülkeye seni tutan yok. Yook eğer burada kalacaksan  SEVE SEVE o askerliği yapacaksın. Askerlik yapanlar ana kuzusu değil de senmisin bitek ana kuzusu dostum? Tıpış Tıpış askere hadeee !!!


Erbaha Özdemir IP: 78.160.230.xxx Tarih : 11.01.2010 16:00:10

Bu Vatandaş diyerek başlamak istiyorum ama  bu vatandaş değil. Bu VİCDANI  RET'de olamaz.Müslüman  zaten hiç olamaz,Müslümanlığın Temel İlkesi Vatanını Milletini,Dinini,Namusunu Korumaktır.BU GÖREVDE  ASKERİMİZE  VERİLMİŞTİR. Bu mahluk olsa olsa ASKER DÜŞMANI, Tabiriyle Vatan Haini olabilir.Ağrılıymış bir ilinde adını batırıyor,Ayrıca aydemirler  köklü bir aile,Milletvekili falanda çıkardılar.


ahmet IP: 78.175.25.xxx Tarih : 10.01.2010 13:36:54

deniz fenerinde toplanan paraların türkiyede başını örtenlere yada cemate girenlere yardım olarak eli ayağı tutan insanlara dağıtıldığını biliyoruz fareler gibi deniz fenerini  kemirirken kul hakkı yerken  imanı vicdanı rahatsız olmayanlar şimdi askere gitmek istemiyorlar kaldı ki askerde  herkez çatışmaya girmiyor ve girende  ya pusuya dürülmüş oluyor kendini savunuyor  ya da terörüste dur diyor daha sonra terörüs  ateş ederse ateşe cevap veriyor bir amerikalı ingiliz avrupalı olsan onlar sorgusuz sualsiz her 1 teröristle beraber 10 insan  öldürüyor bunu bilerek caydırmak için yapıyor bu yüzden türk milleti ve türk askeri ile gurur duymalısın  ben ardahanda görev yaptım terörist yok belki ama iklim şartları en ağır yerlerden  ve  bir kere daha olsa yine yaparım ve askerlik yapmayan bir kısım zaten pkk nın askeri hayat boyu terörist arada terörist arkadaşlarını bırakıp  onlarla karşı mücadele etmek istemiyor zaten böylelerinin yeri asker olmak değil dar ağacında sallanmaktır


İBRAHİM ÇAKICI IP: 88.244.95.xxx Tarih : 11.01.2010 05:31:58

BU TOPRAKLAR ÇOK VERİMLİ - BİTEK TOPRAKLARDIR.

NE EKERSEN BÜYÜR , MEYVE VERİR. BU ADAM GİBİLER ; SON DÖNEMDE TOHUMU DIŞARIDAN İTHAL EDİLEREK EKİLEN ,  AKP İLE ONUN İPLERİNİ ELİNDE TUTANLAR TARAFINDAN SULANIP - GÜBRELENEN "  ORDUYA, MİLLETE, VATANA İHANET VE DÜŞMANLIK " TOHUMLARININ MEYVELERİ...

ORDUMUZ PEYGAMBER OCAĞIDIR. HER GEREKÇEYİ KABUL EDERİM DE BU KADAR ALÇAKÇA BİR SÖZ VE  NEDENLE ASKERLİK YAPMAMAYI KABULLENEMEM. BAKIN NE DİYOR: "  .... Benim Allah'imi benimsemeyenin emirlerini benimsemeyecegim. " PEKİ KİMİN EMİRLERİNİ BENİMSEYECEKSİN? EŞİNDEN BOŞANMANI İSTESE BOŞANACAĞIN ŞEYHİNİN Mİ? HANİ BİR MÜRİDİNİ BU ŞEKİLDE BOŞATIP , SONRA O KADINLA KENDİSİ EVLENEN ŞEYHİNİN. ( SİZE GARİP GELEBİLİR, AMA BU ADAMI BİLENLER BU OLAYI DA ŞEYHİNİ DE BİLİRLER. )

" HERŞEY ASLINA RÜCU EDER " DERLER. TÜRK'ÜN BAĞIMSIZLIĞI İLE BU KADAR OYNAMAYIN. HELE HELE BUNU DİNLE - İNANÇLA YAPMAYIN. TARİH BOYUNCA ASLA BAŞKA MİLLETLERİN BOYUNDURUĞUNDA YAŞAMAMIŞ  TÜRK MİLLETİ İÇİN BAĞIMSIZLIK DİNİNDEN ÖNCE GELİR. BUNUN EN YAKIN ÖRNEĞİ KURTULUŞ SAVAŞIDIR.  İNSANIMIZI BUNUNLA SINAMAYIN, DİNSİZ EDERSİNİZ...


efe efekan IP: 84.112.104.xxx Tarih : 11.01.2010 23:59:06

tam 18 ay boyunca hangi dagdan inip hangisine ciktigimi bilemeden askerlik yaptim adida vatani düsman saldirisindan korumakti ama o gün düsman olanlar bugün can ciger dost oldu parasütle atlarken bacagim kirildi arkadaslarimi kaybettim simdiki aklim olsa o askerligi yapmazdim simdi cagirsalar yinede yapmam cocuklarimada yaptirmayacagim bundan herkes emin olsun ve hakkimi bu devlete helal etmiyorum kiyamette fellik fellik beni arayacaklar bundan eminim.


gul can IP: 88.247.61.xxx Tarih : 11.01.2010 16:37:58

herkes istediği gibi yaşasın bırakında bence adam haklı.