Türk-İş, Aralık ayı itibariyle dört kişilik bir aile için açlık sınırının 440 milyon liraya, yoksulluk sınırının ise 1 milyar 389 milyon liraya yükseldiğini bildirdi.
Türk-İş Araştırma Merkezi’nin her ay düzenli olarak yapılan ’gıda harcaması’ araştırmasına sonuçlarında çalışanların geçim koşullarının giderek ağırlaştığına dikkat çekildi.
Yapılan çalışmaların sonucuna göre, sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmek için tüketilmesi gereken temel gıda maddelerinden hareketle hesaplanan ve dört kişilik bir ailenin gıda için yapması gereken harcama tutarı yani ’açlık sınırı’ Aralık 2003 tarihi itibariyle 460 milyon lirayı aştı.
Gıda yanısıra kira, ulaşım, yakacak, elektrik, su, haberleşme, giyim, eğitim, sağlık, iletişim, kültür gibi temel ihtiyaçlar için yapılması gereken harcamada dikkate alındığında yani ’yoksulluk sınırını’ 1 milyar 389 milyon liraya ulaştı. Devlet İstatistik Enstitüsü’nün asgari ücret tespit çalışmaları çerçevesinde bir işçi için hesapladığı harcama tutarının Aralık 2003 ayı itibariyle net 397 milyon lira olduğu hatırlatılan açıklamada, halen asgari ücretin 225 milyon lira olduğu günümüzde halkın gündemindeki temel sorunun geçim şartları olduğunu ifade edildi.
Açıklamada, asgari ücretin bugün, işçinin geçimini sağlamaktan uzak ’sefalet ücreti’ düzeyinde olduğu vurgulanarak, geçim şartları ile zorunlu harcama tutarı arasındaki uçurumun yıl sonu itibariyle enflasyon hedefine ulaşılmasını zorlaştıracağına dikkat çekildi. Türk-İş hesaplamasına göre 2003 yılında gıda harcaması aylık ortalama olarak yüzde 1.6 oranında artış gösterdi. DİE tarafından yapılan kentsel yerler tüketici fiyatları endeksinin Kasım 2003 verilerine göre, son oniki ay itibariyle gıda fiyatlarındaki artış yüzde 21.8 ve genel endeks yüzde 19.3 oranında artış gösterirken, çoğu Avrupa ülkelerinde bu oranlar yüzde 4’ün altında kaldı.
Türk-İş Araştırma Merkezi’nin Hacettepe Üniversitesi tarafından oluşturulan beslenme kalıbını göre açıklanan gıda harcamasına, DİE tarafından hazırlanan dört kişilik bir ailenin zorunlu harcama tutarlarının da eklenmesiyle birlikte hazırlanan anketin sonuçlarına göre hanelerin toplam harcamlaarı içinde gıda harcamalarının payı yüzde 32.9 oranı ile ilk sırayı aldı. Gıda harcamasına ilişkin Aralık verileri temel alarak kıyaslama yapıldığında, Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin ’gıda için’ yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 1.1 oranında arttı.
Gıda harcaması tutarı son oniki ay itibariyle yüzde 21.0 oranında arttı. Oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı ise yüzde 31.3 düzeyind kaldı. Gıda harcaması tutarındaki artışta bu ay sebze ve meyve fiyatlarınında etkili olduğunu belirtilen açıklamada, mevsim şartlarına bağlı olarak semt pazarlarında çoğu ürünün fiyatında geçen aya göre artış yaşandığını kaydedildi.
Özellikle 2003 yılının geneli itibariyle bir değerlendirme yapan araştırmaya göre, alışverişin yoğun olarak yapıldığı süpermarketlerde rekabet nedeniyle fiyat artışlarında kontrollü değişim yaşandığını ve sürdürülen kampanya çerçevesinde promosyon fiyatlarının etkili oldu. Ayrıca, çoğu süpermarkette uygulanan satış politikasına paralel olarak, bazı gıda ürünlerinde üretici firma markesi yerine market markasına ağırlık verilmesi, diğer ürünlere kıyasla fiyat avantajı sağladı.