Asker uğurlayanlar abarttı!

Saça kına yakma, ağza emzik verme ve davul-zurna çalma gibi yöreye göre değişen âdetlerle yapılan asker uğurlama törenleri, giderek şiddet eksenli bir hal alıyor.

Anadolu'da kültürel zenginlik oluşturan bu ritüellerin büyük kentlerde izine rastlanmıyor. Asker uğurlarken yol kapatan, trafiği ihlal eden, sürekli kornaya basan ve silah kullanan magandalar, vatandaşların öfkesini kabartıyor. Rastgele açılan ateşler ölüme davetiye çıkarıyor. İçişleri Bakanlığı, 2002'de bir genelge yayımlayarak toplu asker uğurlama törenlerini yasakladı. Buna rağmen birçok aile, askerini hem topluca yolcu ediyor hem de şiddet içeren öğelerden vazgeçmiyor. Kontrolsüz davranışlara yol açan etkenlerin başında ise alkol geliyor. Uzmanlar, güvenlik güçlerine, bu konuda sıkı tedbir almaları çağrısında bulunuyor.

Türkiye, her yıl ortalama 15 kişiyi, asker uğurlamalarında yapılan taşkınlıklara kurban veriyor. Yaralı sayısı 50'nin altına düşmüyor. Kurban gidenlerin önemli bir kısmının törenlerle ilgisi yok. Mağdurlar ya kaza kurşunlarına hedef oluyor ya da yol kapatma ve aşırı gürültüye itiraz ettiği için dayak yiyor. Sosyolog Prof. Dr. Nilüfer Narlı, asker uğurlama törenlerinde görülen şiddetin PKK eylemlerinin bir sonucu olduğunu düşünüyor. Son 3 yılda artan kanlı terör eylemlerinin halkta büyük tepki oluşturduğunu vurgulayan Narlı'ya göre bu öfke, asker uğurlama törenlerinde daha çok açığa çıkıyor.

Psikiyatrist Oğuz Berksun ise yaşanan zorbalığın 'eğitimsizlik'ten kaynaklandığını savunuyor. Berksun, 90'lı yıllarda terörün zirvede olduğu dönemde bile insanların böyle asker uğurlamadığına dikkat çekiyor. Sosyolog Dr. Barış Erdoğan da asker uğurlama törenlerinde silah kullananların bunu milliyetçilik adına yaptıklarını söylüyor. Bu milliyetçiliği 'görerek öğrenilmiş, içerikten yoksun' olarak tanımlayan Erdoğan, kamu otoritesinin şiddete göz yummasının, kullanılan şiddeti sıradan bir hale getirdiğini vurguluyor. Sosyolog Erdoğan'a göre, uğurlama töreninde şiddete meyledenlerin önemli bir dayanağı var: "Bu yaptığımız meşru bir harekettir. Bu nedenle polis bize dokunmuyor. O yüzden siz de dokunamazsınız.' diyorlar. Onların törenine iştirak etmezseniz, bir anda sizi 'öteki' kategorisine sokup saldırganlık göstermeye başlıyorlar."

Konvoylar ölüme davetiye çıkarıyor

Asker uğurlamalarında en çok konvoylar dikkat çekiyor. Aşırı hızla hareket eden bu konvoylar, özellikle otoyollarda kazalara davetiye çıkarıyor. 25 Mayıs 2006 tarihinde askere giden arkadaşlarının bindiği otobüsü takip etmek üzere yola çıkan 5 genci taşıyan araç, maden yüklü kamyonun altına girmişti. Feci kazada 4 genç hayatını kaybetmişti. Ölenler arasında yer alan Muhammet Osanmaz'ın ağabeyi Hacı Hüseyin Osanmaz, eğlencenin yol açtığı ölümün ardındaki dramı şöyle anlatmıştı: "Ölümlere rağmen kimse ders almıyor. İnsanlar asker uğurlarken hâlâ konvoy yapıyor, camdan sarkıp arabaların üstüne çıkıyorlar."