Aygün'den Şahin'e mektup

Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün'den 'çekten cayma' hükümleri kötüye kullanılıyor uyarısı.

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün, Türk Ticaret Kanunu'nun, çekin kaybedilmesi, çalınması ya da gasp edilmesi durumunda çek sahiplerini koruyan ''çekten cayma'' hükümlerinin kötüye kullanıldığını, çok sayıda esnaf ve tüccardan bu yolla dolandırıldıklarına ilişkin şikayetler aldıklarını söyledi.

Aygün, yaptığı yazılı açıklamada, esnaf ve tüccarı tedbirli olmaları konusunda uyarırken, bazı kişilerin, Türk Ticaret Kanunu'nun 711. maddesinin 3. fıkrasına dayanarak, çek defteri çalınmış, gasp edilmiş ya da kaybolmuş gibi davranıp, ilgili bankaya (ödemeden men) talimatı vermek suretiyle kestiği çekin ödemesini durdurduğunu kaydetti.
Çek keşidecilerinin bu hükme dayanarak ''rızam hilafına kesilmiştir''

gerekçesiyle verdiği yazılı talimat üzerine bankaların da ödemeyi durdurduğunu kaydeden Aygün, bu konuda yasada bir boşluk olduğunun açık olduğunu ifade etti.

ÇEK ALIM BORDROSU TEDBİRİ

Aygün, esnaf ve tüccara, müşteriden çek alırken, borçlu tarafından verildiğinin ispatlanması ve belgelenmesi için ''çek alım bordrosu'' düzenlemeleri ve çeki teslim edenin imzasını almaları önerisinde bulundu.

Bu yolla dolandırılan esnaf ve tüccara da yasal haklarını hatırlatan Aygün, şunları söyledi:

''Keşideci tarafından bankaya gerçek dışı olarak verilen (ödemeden men) talimatı nedeniyle mağdur olan esnafımız, mahkemeye başvurarak hakkını arasın. Dolandırılanlar, mahkeme yoluyla ihtiyati haciz kararı aldırıp icra takibine
geçebilir. Borçlunun tek taraflı olarak elde ettiği ödemeden men durumu, esnaf ve tüccarın yasal haklarını kullanmasına engel değildir.''

Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin'e de bir mektup yazarak, yeni Türk Ticaret Yasası'nda bu hususun göz önünde bulundurulması talebini ileten Aygün, sorunun yaygınlaşmadan çözüme kavuşturulmasını istedi.

BANKALARA UYARI

Bankaların da ödemeden men edilen çekin arkasına ödememe nedeni ve çek sahibinin hesabında para bulunup bulunmadığı ile ilgili bir açıklama yazmasını isteyen Aygün, şöyle devam etti:

''Bu düzenleme, gerekçenin haksızlığı ya da hesapta para bulunmaması durumunda keşideciyi karşılıksız çek düzenleme suçunun faili haline getirebilecektir.

Çek, esnaf ve tüccarımızın yaygın olarak kullandığı önemli bir ödeme aracı. Ancak esnafımız korkudan çek kabul edemez hale geldi. Bu gidişle çek piyasadan kalkacak ve iyi niyetli çek sahipleri de esnafımız da mağdur olacak.''

711. MADDE

Yürürlükte olan Türk Ticaret Kanunu'nun ''çekten cayma'' ile ilgili 711. maddesinin 3. fıkrasının, ''Keşideci, çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir'' dediğini kaydeden Aygün, ''Kötü niyetli kimseler, bu hükme dayanarak, satın aldıkları mal ve hizmet karşılığında kestikleri çeki ödemiyor'' dedi.