Filistin'de seçimler sorunlu başladı

Filistin'de seçimler sorunlu başladı. Doğu Kudüs’te çok sayıda İsrailli gösterici, Filistin devlet başkanlığı seçimini engellemek istedi. Kudüs’teki bir seçim sandığında ise oy kullanmak üsteyen yüzlerce seçmen engellendi. Doğu Kudüs'te İsrail bayrakları ve pankartlar taşıyan göstericiler, seçim merkezi yakınlarında yürüyüş yapmaya çalıştı, ancak İsrail polisi tarafından engellendi. Seçimin sorunsuz devam etmesini sağlamak için Kudüs’ün doğusuna yüzlerce İsrail polisinin konuşlandırıldığı bildirildi.

İsrail, kentteki Arapların Filistin seçimine katılmalarına izin vermişti. Sertlik yanlısı İsrailliler ise "İsrail’in kent üzerindeki egemenliğini çökerteceği" gerekçesiyle Arapların seçime katılmalarına karşı çıkıyor.

Sandıklardan geri çevrildiler

Öte yandan Kudüs'te bazı Filistinliler, BBC’ye yaptıkları açıklamada, İsrailli yetkililerin seçmenleri ellerinde doğru formların bulunmasına rağmen sandıklardan geri çevirdiklerini ifade etti. Seçimleri izleyen ABD eski başkanlarından Jimmy Carter, durumun pek de iyi gitmediğini söyledi.

Yaser Arafat’ın halefinin belirleneceği seçimlerden, Filistin eski başbakanı Mahmud Abbas’ın zaferle çıkması bekleniyor. BBC muhabiri Paul Wood, Doğu Kudüs’teki en büyük seçim sandığında karışık sahneler yaşandığını belirtiyor. Seçmenler, Filistin merkez seçim komisyonunun kendilerini kayıt ettirmesine rağmen, İsrailli yetkililerin oy kullanmalarına izin vermediklerini belirtiyor.

Bir seçim gözlemcisi, yaklaşık 500 seçmenin sandıktan geri çevirildiğini açıkladı. Doğu Kudüs’te yapılan özel seçim düzenlemelerine göre, Filistinlilerin İsrail postanelerinde oy kullanmalarına izin veriliyor.

Batı Şeria’da Yaser Arafat’ın naaşının bulunduğu Ramallah’taki karargahta oyunu kullanan Mahmud Abbas, oy verme işleminin ’harikulade’ bir şekilde devam ettiğini söylemişti. Abbas, "Bu, Filistin halkının demokrasiyi ne kadar çok istediklerinin bir göstergesi" diye konuşmuştu.

Önce barikatlar aşılıyor 

Çok sayıda seçmen, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki seçim sandıklarına ulaşabilmek için İsrail kontrol noktalarından ve yollarda kurulan barikatlardan geçmek zorunda. Bu seçimde, 40 yıl boyunca Filistin liderliğini yürüten Yaser Arafat’ın 11 Kasım’da ölümü ardından Filistin Yönetimi’nin lideri belirlenecek.

İşgal altındaki topraklarda yaşayan Filistinliler, 1996 yılında Yaser Arafat’ın büyük bir zafer kazandığı seçimlerden bu yana oy kullanma şansına sahip olmamışlardı.

Filistin Yönetimi Başkanlığı, Oslo Barış Anlaşması çerçevesinde oluşturulmuş geçici bir makamdı. Buna göre, kalıcı bir anlaşma sağlanana kadar ve bağımsız Filistin devleti oluşturulana kadar bu makam görev yapacaktı. Ancak bu kalıcı anlaşma hiçbir zaman sağlanamadı ve barış süreci kesintiye uğradı.

Filistinli mülteciler oy kullanamıyor

Bugün yapılan seçimlerde Batı Şeria, Gazze ve doğu Kudüs’te yaşayan Filistinliler oy kullanabilecek. Oy kullanabilecek seçmenlerin yüzde 60’ı, yaklaşık bir milyon yüz bin kişi seçmen kütüklerine kayıt yaptırdı.

İsrail vatandaşlığına sahip olan yaklaşık bir milyon Filistinli ise bu seçimde oy kullanamıyor. Aynı şekilde, sayılarının yaklaşık dört milyon olduğu tahmin edilen ve diğer ülkelerde yaşayan Filistinliler de oy kullanamayacak.

Buna gerekçe olarak Filistin Yönetimi’nin sadece Batı Şeria ve Gazze’de yetkili olması, Filistinli mültecilerin durumundan ve haklarından ise Filistin Kurtuluş Örgütü’nün sorumlu olması gösteriliyor.

Batı Kudüs’te yaşayan Filistinliler ise özel bir statüye sahip. Uluslararası hukukta ’işgal altındaki topraklar’ olarak değerlendirilen bu bölge İsrail tarafından işgal edilmişti ve İsrail bu bölgeyi kendi toprağı olarak kabul ediyor. Buradaki Filistinliler, oluşturulan beş özel merkezde oy kullanabilecekler. Ancak Kudüs’te yaşayan 230 bin Filistinli’nin büyük bölümünün seçimleri boykot etmesi bekleniyor.

Abbas en güçlü aday

Yaser Arafat’ın yerini almak üzere bu seçimde yarışan yedi aday var. Ancak bu adaylardan Mahmud Abbas’ın sandıktan zaferle çıkacağı düşünülüyor.

Ebu Mazen adıyla bilinen Mahmud Abbas, en büyük Filistinli parti El Fetih’in adayı.

Kamuoyu yoklamalarına göre ikinci gözde aday seçimlere bağımsız katılan Mustafa Barguti. Şiddete karşı çıkan ve reform yanlısı olan Barguti, buna rağmen, militan grup Filistin Kurtuluş Cephesi’nden de destek görüyor.

Hazırlanan bin oy verme merkezinde 17 bin görevli çalışacak. Sandıklar TSİ 07:00-19:00 saatleri arasında açık kalacak. Resmi sonuçların yarın açıklanması bekleniyor.

Yüzlerce uluslararası gözlemcinin izleyeceği seçimlerde hile yapılmasını önlemek üzere oy kullanan seçmenlerin parmakları sabit mürekkeple işaretlenecek.

İsrail yetkilileri, oy verme işlemi süresince Batı Şeria ve Gazze’de, Filistinliler’e uygulanan seyahat kısıtlamalarını mümkün olduğu kadar azaltacaklarını söylediler. Aynı şekilde, Filistin kasabalarındaki İsrail askeri sayısı azaltılırken Filistin kentlerindeki askerler tamamen çekilecek. İsrail kontrol noktalarından bazıları kaldırılırken adaylara ve onların taraftarlarına seyahat kolaylığı sağlanacak.

Filistinliler için büyük öneme sahip bu seçimlerde uluslararası kamuoyu ağırlıklı olarak Mahmud Abbas’ın galip çıkmasını bekliyor. Abbas’ın Filistin liderliğine gelmesinin, barış görüşmelerinin yeniden başlamasını sağlayacağına inanılıyor.

Ancak Mahmud Abbas, beklendiği gibi, büyük bir farkla seçimden galip çıksa da, Filistinliler arasında, Yaser Arafat gibi ’birleştirici’ bir lider olması çok kolay görülmüyor.

Filistinli militan gruplar Hamas ve İslamî Cihad seçimleri boykot ediyor.