Gümrüksüz satış mağazaları free-shop ve depolarından yapılan ucuz fiyatlı akkollü içki ve sigara satışları, iç piyasadaki satılan miktarın 3-4 katına ulaşınca denetim başlatıldı.

Gümrük müfettişleri, Türkiye genelinde 299 free-shop ve deposunda geniş kapsamlı bir inceleme ve denetim başlattı. Denetim, free-shop’lardan satılan içki ve sigara miktarlarının, iç piyasadaki satışların üç-dört katına ulaştığı saptanınca başladı.

FREE-shop’lardan yapılan alkollü içki ve sigara satışlarının, aynı kalemlerdeki ithalat ile iç piyasadaki satış miktarlarının üç-dört katına ulaşması üzerine, Türkiye genelindeki 299 free-shop ve depolarında kapsamlı bir denetim başlatıldı. Gümrük Müsteşarlığı’na bağlı müfettiş ve kontrolörlerce yürütülen denetimlerde, ‘free-shop’ların cari işlemleri tek tek sayılırken, geriye dönük olarak da bir yıllık satış işlemleri mercek altına alındı.

ASLINDA SINIR VAR:

Kısaca ‘free-shop’ olarak anılan Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazaları’nda; Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolculara, yabancı devletlerin veya uluslararası kuruluşların temsilciliklerine, yabancı ülkelere sefer yapan gemi ve uçaklara, yat limanlarındaki teknelere, yabancı basın mensuplarına gümrük vergisi ödemeksizin alışveriş yapma hakkı tanınıyor. Gümrük mevzuatına göre, her yolcu biri geldiği ülkeden almış olmak kaydıyla ‘free-shop’lardan vergi ödemeksizin en çok üç karton sigara, iki litre de alkollü içki satın alabiliyor.

GECE KULÜPLERİNE GİDİYOR:

Gümrük müfettişlerini hareket geçiren ihbarlara göre, uçuş listeleri alınarak, alışveriş yapmayan yolculara satış yapılmış gösteriliyor. Ya da bir yolcu pasaportu üzerinden limitlerin çok üzerinde satış işlemi düzenleniyor. Bu usulsüz yollarla, ticari amaçla iç piyasaya ve ağırlıklı olarak gece kulüplerine mal verilerek ciddi vergi kayıplarına yol açıldığı tahmin ediliyor.

FİŞLERDE SAHTECİLİK:

Üç hafta önce başlayan ve halen süren denetimlerde çarpıcı bulgulara rastlandığı öğrenildi. Hürriyet’in edindiği bilgiye göre, büyük kentlerin ‘free-shop’larındaki denetimlerden birinde, kesilen satış fişlerinin alfabetik sıraya göre dizildiği ortaya çıkarıldı. Bir başka denetimde ise kesilen fişlerdeki bütün yolcular, aynı içki ve sigaralardan aynı miktarlarda almış görünüyor. Her iki örnek de satışların mağazaya giren yolculara yapılan rutin satış değil, önceden planlanmış yolcu dışı kişilere yapıldığı kuşkusunu doğurdu.

ETKİSİNİ GÖSTERDİ:

Üç haftadır devam eden denetimlerin etkisini gösterdiği ve yakın zamana kadar, bu mağazalardan alışveriş yapan yolcuların pasaport ve boarding kartları zorunlu olduğu halde istenmezken, bugünlerde giriş-çıkış yapan yolculardan pasaport ve biniş kartı talep ediliyor. Mağaza kasalarında ayrıca, yolcuların sepetindeki içki ve sigaraların limit üzeri olduğu gözlenirse, yolculardan fazla kısmı bırakması isteniyor.

Turagay: Ciddi vergi kaybı var

GÜMRÜK Müsteşarvekili Tuna Turagay, ‘free-shop’ sisteminin disipline edilmesinin zorunlu hale geldiğini söyledi. ‘Free-shop’lardan yapılan içki ve sigara satışlarının iç piyasadaki satışlar ve ithalatın 3-4 katına ulaştığını bunun da normal bir durum olmadığını vurgulayan Turagay, şunları söyledi: ‘Free-shop’un yolcu dışındaki kişilere yönelik olarak ticari amaçla kullanılması yasal değil. Bu durum ciddi vergi kayıplarına yol açıyor. Kötüye kullanımları önlemek için merkezi bilgisayar sistemi kurulması gerekiyor. Çünkü, bir yolcu örneğin yanyana beş ‘free-shop’a girip limitlerini aşarak alışveriş yaptığında biz bunu göremiyoruz. Oysa takip edebilmemiz lazım.’