İngilizlerden Osmanlı'ya rüşvet

Rick Fountain

BBC muhabiri

İngiltere istihbarat servisi, arşivinde sakladığı bazı belgeleri kamuoyuna açıkladı. Belgelerde, Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere’nin, savaştan çekilmesi için Osmanlılara 25 milyon dolar, günümüz rakamlarıyla 325 milyon dolar rüşvet teklif ettiği ortaya çıktı.
Dosyalar 1873-1939 yılları arasındaki gizli faaliyetleri kapsıyor. Belgeler kasım 1917’den itibaren İngiltere Başbakanı Lloyd George’un, Osmanlının savaştan çekilmesini sağlamak için dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa’ya ve Viyana Temsilcisi Kerim beye aralıklarla rüşvet teklif edildiğini gösteriyor.
Bu belgelere göre İngiltere, Osmanlıya son olarak ağustos 1918’de 25 milyon dolar teklif etmiş.

Enver Paşa’ya 5 milyon frank

Osmanlı’ya rüşvet verilmesine arabuluculuk eden ’Zedzed’ kod adlı silah tüccarı Zaharof dosyadaki raporunda, Enver paşayla Cenevre’de buluştuğunu ve kendisine 5 milyon frank verildiğini, isteseydi 15 milyon frankı da sorgusuz sualsiz almış olabileceğini belirtiyor.
Zaharof ifadesinde, "Enver Paşa’nın girişimlerinin, Osmanlıların birkaç gün sonra gelen teslim sürecini hızlandırdığını" dile getiriyor.

İSTANBUL PLANLARI

İngiltere’nin bundan 98 yıl önce gizlice İstanbul’daki liman işletmelerinden büyük miktarda hisse satın almış olduğunu biliyor muydunuz?
Ya da 1917 yılında yine İngilizlerin Türkleri Almanları terkedip tarafsız kalmaya ikna etmeye çalıştığını?
BBC’den Rick Fountain’nin haberine göre, bu tür bilgileri pek fazla bilen olmadığı düşünülüyor.
Ama yüzyıllardır MI 6 olarak bilinen İngiliz istihbaratı üzerinde serili olan gizlilik perdesi yavaş yavaş kalkmaya başladı.
1870-1939 yılları arasındaki dönemi kapsayan MI 6 dosyaları bugün Londra’daki Ulusal Arşivlerde açılıyor.
Londra hükümetlerinin son 500 yıldır dünyanın dört bir yanına gönderdiği casuslara, paralı askerlere, gizli elçilere büyük paralar harcadığı gayet iyi bilinir.
Bu kişiler her zaman değilse de kimi zamanlar İngiliz devletinin resmi temsilcileriyle dipdibe görev yapmışlardır.
Ama şimdiye dek bu kişilerin kimlikleri ve neler başardıkları büyük bir gizlilik perdesi altında saklanıyordu.
Şimdi şimdiyse, hafiften aydınlanmaya başladı kimi olaylar.
Moskova, 1920’ler ve 30’larda Doğu Asya’da Sovyet Komünizm şebekesini yaymakta ne derece etkili olmuştu?
Almanya’nın Türkiye’de giderek artan ticari nüfuzunu sınırlı tutabilmek için, İngiliz gizli servisi, İstanbul limanından hisselerin çoğunu nasıl satın alabilmişti?
Bundan on yıl sonra da Batı cephesinde İngiltere-Fransa ve Almanya arasında öldürücü kilitlenme sürerken, 1917’de Başbakan olan David Lloyd George, MI 6 örgütüne milyonlarca sterlin vermişti.
Amaç, Yunanistan’ın savaşta Müttefiklerin yanına çekilmesi ve Türkiye’nin de Berlin’den ayrılmasıydı.
Bu hedeflerden ikisi de gerçekleşmedi ama yürütülen çabalar da hiçbir zaman ortaya çıkmadı.