İran’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde sandıklar kapandı.

Ilımlı muhafazakar eski Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani ve reformcu eski Eğitim Bakanı Mustafa Moin, tahminlere göre ikinci turda yarışacak.

Rafsancani ve Moin’in yardımcıları, seçime katılan yedi aday arasından Rafsancani ve Moin’in seçimi ilk iki sırada götürdüğünü, iki adayın ikinci turda yarışacağını söylediler.

İran’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde, seçim merkezlerindeki uzun kuyrukları eritmek için oy verme süresi üç kez uzatılmıştı.

Seçimle ilgili resmi sonuçların yarın açıklanması bekleniyor. Seçime katılan yedi adayın cumhurbaşkanı seçilebilmesi için kullanılacak oyların yüzde 50’sinin bir fazlasını alması gerekiyor.

Adaylardan hiçbiri yeterli oyu alamazsa bir hafta sonra cuma günü ikinci tur yapılacak ve ilk turda en fazla oyu alan iki aday yarışacak.

Eski Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani, seçimden önce yapılan kamuoyu yoklamalarında önde giderken, ilk turda cumhurbaşkanı seçilmesi için kullanılacak oyların yüzde 50’sinin bir fazlasını alması beklenmiyor.

Rafsancani’nin en ciddi rakipleri ise reformcu eski Eğitim Bakanı Mustafa Moin, muhafazakar eski Ulusal Polis Şefi Muhammed Bagır Galibaf ve sertlik yanlısı Tahran Belediye Başkanı Mahmud Ahmedinecad.

Gerginlik ortamı

Bu arada cumhurbaşkanlğı seçimleri öncesinde İran’da gerginlik hakim. İran’ın başkenti Tahran ile petrol zengini Kuzistan eyaletinin başkenti Ahvaz kentinde meydana gelen bombalı saldırılarda 10 kişi hayatını kaybetti, 90 kişi yaralandı.

Başkent Tahran’da, çoğu kadın yüzlerce kişi, rejim aleyhtarı bir gösteri düzenledi. Polis, ’özgürlük istiyoruz’ sloganları atan göstericilere müdahale etti.

İran devlet radyo televizyon binasının önünde toplanan yaklaşık 500 kişi, rejim aleyhtarı pankartlar taşıdı. Bir pankartta yer alan ’İran İslam Cumhuriyeti’ yazısında, ’İslam’ kelimesinin üzerinin çizildiği dikkat çekti.

Göstericiler, seçimleri boykot çağrısı yaparken güvenlik güçleri, yürüyüşe müdahale etti. Bazı göstericiler dövülürken sekiz kişi yaralandı, beş kişi de gözaltına alındı.

Bush’tan eleştiri

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush’tan da İran’a eleştiri geldi. Bush, İran seçimlerinden bir gün önce yaptığı yazılı açıklamada, İran’daki cumhurbaşkanlığı seçiminin ’adil olmayacağını’ ileri sürdü.

İran’ı ’yenilikçi adaylara yasak getirerek ve muhalifleri cezaevine atarak, baskıcı uygulamalarını artırmak’ ile suçlayan Bush, "güç, demokrasinin temel ilkelerini reddeden birkaç kişinin elinde. 17 haziran seçimleri maalesef bu sürecin bir devamı" ifadesini kullandı.

Bush, İran’da halkın, seçimlerin dürüstçe yapıldığı gerçek bir demokratik sistemi hak ettiğini, Tahran yönetiminin ise bağımsız gazeteleri ve internet sitelerini kapattığını, yozlaşmış sistemle mücadele edenleri hapse attığını iddia etti.

İran’ın nükleer politikası

Bu arada, İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi (UYGK) Genel Sekreteri Hüccetülislam Hasan Ruhani, bugün yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin sonucu ne olursa olsun İran’ın aynı nükleer politikasına devam edeceğini ve uranyum zenginleştirme isteğini sürdüreceğini bildirdi.

Ruhani, İran Öğrenci Haber Ajansı’na (İSNA) yaptığı açıklamada, ’’nükleer konunun ülkenin ulusal çıkarlarına dayalı bir konu olduğunu’’ belirtti. Kararların tüm yetkililer arasında oybirliğiyle alındığını söyleyen Ruhani, ’uranyum zenginleştirme programını sürdürmek istediklerini, yeni cumhurbaşkanının da bu konuda belirleyici bir etkisi olmayacağını’ söyledi.

Seçimi kazanacağına neredeyse kesin gözüyle bakılan İran’da 1989 ve 1997 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan 70 yaşındaki ılımlı muhafazakar Ali Ekber Haşimi Rafsancani, İran’ın ABD’nin istediği gibiuranyum zenginleştirme çalışmalarından hiçbir zaman vazgeçmeyeceğini, ancak nükleer programının bomba yapımında kullanılmayacağı garantisi vermeye hazır olduğunu söylemişti.