Kaçak akaryakıta darbe

Kaçak akaryakıt kullanımının önlenmesine yönelik ulusal marker sistemi başlıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Türk-İngiliz ortaklığındaki PHS şirketi arasında Ulusal Marker Temin ve Teslim Sözleşmesi imzalandı. EPDK Başkanı Yusuf Günay, Türkiye’deki akaryakıt tüketiminin yüzde 20’sinin kaçak olduğunu belirterek, ulusal marker içermeyen ya da standart dışı akaryakıt satan bayi, depo, taşıma aracı ve deponun anında mühürleneceğini belirtti. Günay, sistemin maliyetinin 1 tonda 3 YTL olduğunu bildirdi.
EPDK Başkanı Yusuf Günay ile Petsel-Serem ve İngiliz John Hogg firmalarının ortaklığında oluşturulan PHS şirketi arasındaki sözleşme, EPDK’da imzalandı. Günay burada yaptığı konuşmada, Türkiye petrol piyasasında bugüne kadar etkin bir denetim sisteminin kurulamadığını belirterek, bu durumun hem ekonomi, hem sektör, hem de milyonlarca akaryakıt tüketici açısından çok büyük sorunlar doğurduğunu bildirdi.

"TÜRKİYE’NİN HER TARAFINDAN KAÇAK AKARYAKIT KULLANILIYOR"

Son bir ayda yaptıkları çalışmalar sonucunda Türkiye’de kaçak, kalitesiz ve standart dışı akaryakıt kullanım oranının giderek arttığını, yöntemlerinin çeşitlendiğini, sistematik ve organize hale geldiğini belirlediklerini ifade eden Günay, şöyle devam etti:
"Ülkemizin çok ucuza akaryakıt alınabilecek ülkelerle çevrili olması ve özellikle sahillerimizin uzunluğu ve kontrolünün zor olması, deniz yoluyla yapılan kaçakçılığın önünü açmaktadır. Akaryakıttan alınan vergilerin yüksekliği nedeniyle, kaçak akaryakıtın normal piyasa fiyatının çok altında satışa sunulması, yasadışı yollardan kolay para kazanma arzusunda olanları teşvik etmektedir. Resmi raporlarda, ülkemizdeki akaryakıt tüketiminin neredeyse yüzde 20’ye yaklaşan bölümünün yurda kaçak yollarla girdiği tespit edilmiştir. Ne yazık ki, bugün Türkiye’nin her tarafında kaçak akaryakıt kullanılmaktadır. Bu durum hem milyarlarca dolarlık vergi kaybına yol açmakta, hem de standart dışı yakıtlar, insan sağlığına, çevreye ve araçların motorlarına büyük zararlar vermektedir. Kaçak ve kalitesiz akaryakıt kullanımının bir araçta 500 ile 10 bin Yeni Türk Lirası arasında bir zarara sebep olduğu hesaplanmaktadır. " Yasaları hiçe sayanların sektörün tamamına mal etmenin büyük bir haksızlık olduğunu vurgulayan Günay, "Hepimize düşen sorumluluk, kaçakçılığı meslek, usulsüzlüğü erdem sayan çürük elmaları, Türkiye’nin her yerine kuralıyla hizmet götürenlerin arasından ayıklama olmalıdır" dedi.

15 MİLYON TONUN ÜZERİNDE AKARYAKIT İŞARETLENECEK

Günay, ulusal marker uygulamasıyla Türkiye’nin her noktasında serbest dolaşıma girecek ve 15 milyon tonun üzerinde akaryakıtın gümrükler ve rafinerilerde belirli oranlarda işaretleneceğini belirterek, ardından ülke genelinde 200 marker kontrol cihazı ile yapılacak denetimlerle piyasada satılan akaryakıtın ulusal marker içerip içermeyeceğinin kontrol edileceğini bildirdi. Günay, ulusal marker içermeyen veya içerisinde yeterli şart ve seviyede ulusal marker bulunmayan akaryakıt için gerekli işlemler yapılarak yasal prosedürün başlatılacağını söyledi.

ULUSAL MARKER ÜÇ İLDE STOKLANACAK

PHS’nin EPDK adına ulusal markeri temin edeceğini ve İstanbul, Ankara ve Mersin’de stoklayacağını ifade eden Günay, Türkiye’ye özgü, taklit edilemez ve güvenliği birkaç aşamada sağlanan bir markerin geliştirildiğini bildirdi.
Günay, marker denetimi konusunda Sanayi Bakanlığı’yla işbirliği protokolü imzaladıklarını hatırlatarak, piyasanın denetimine yönelik, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün desteğini almak üzere İçişleri Bakanı’yla salı günü işbirliği protokolü imzalayacaklarını söyledi.
Kaçak akaryakıt sorunun yalnızca ulusal marker uygulamasıyla ortadan kalkacağını söylemenin hayalcilik olacağını ifade eden Günay, "Ancak ulusal markeri önemli kılan husus, amaçlandığı gibi ve etkin bir denetim sistemi ile birlikte yürütüldüğü taktirde ülke genelinde piyasada dolaşan tüm akaryakıtın kaynağının anlaşılmasına imkan verecek olmasıdır. Bu durum sınırlarımızdan bir şekilde ülkeye sokulan kaçak akaryakıtın ülke genelinde pazarlanabilmesine engel teşkil edeceği için akaryakıt kaçakçılığına da darbe vuracaktır" dedi.
Serem Petrol ve Kimya’dan Selim Sanver ise ulusal markerin yakıttan ayrılmasının mümkün olmadığını belirterek, denetimin saha testi, laboratuar testi ve DNA analizi olarak üç aşamada gerçekleştirileceğini bildirdi. Saha ölçüm aletine dışarıdan müdahalenin sözkonusu olamayacağını ifade eden Sanver, sadece Türkiye’ye özgü DNA kodu oluşturulduğunu söyledi.

ULUSAL MARKER İÇERMEYENLER MÜHÜRLENECEK

EPDK Başkanı Yusuf Günay, denetimler sırasında standart dışı akaryakıt satan veya ulusal marker içermediği tespit edilen bayi, depo, taşıma aracı ve deponun anında mühürleneceğini belirterek, EPDK’nın nihai kararının ardından geçici mühürlemenin kesine dönüştürülebileceğini ve faaliyetlerine son verileceğini, ya da mühürlemenin kaldırılacağını bildirdi.
Saha çalışmasının yalnızca 2 dakika süreceğini, diğer aşamaların ise 10 günlük bir süre alacağını ifade eden Günay, sistemin maliyetinin 1 tonda 3 YTL’ye geldiğini söyledi.