MİT Eski Müsteşarı, Emekli Büyükelçi, Dış Politika Uzmanı Sönmez Köksal, Türkiyenin dış politikası ve AB ilişkilerinde karşı karşıya bulunduğu kriz eğilimlerini NOKTAya değerlendirdi.
Köksal, bugün jeopolitik konuma güvenerek politika yapma devrinin kapandığını belirterek "Bir gün elinizde sadece coğrafya kalır" diye konuştu. Sönmez Köksal söyleşisinde özetle şu başlıkları vurguladı:
AB ile müzakere süreci çok güçlü disiplin gerektiriyor. Onlara göre bu disiplinin gereğini Türkiye gösteremiyor. Şimdiden bunun bir takım ipuçları oluşmaya başladığı görüşü hakim Avrupalı bazı çevrelerde. Türkiye belki sürecin sonunda, o zamanki jeopolitik şartlar, bölgedeki şartlar, ekonomik gelişme düzeyi itibariyle her şeyi yan yana koyup, ben bu şartlarda böyle bir ABye girmek istemiyorum diyecektir.
ABye entegrasyon yolunda, yapısal reformları yapması, moderniteyi yakalaması, Türkiyenin ulusal kimliğinden vazgeçmesi anlamına gelmiyor. Bir ay, bir yıl derken 40 yıl kaybettik AB yolunda. Ortaklığı 40 yıl süren bir ülkenin müzakeresi de 80 yıl sürer diyenler bile var.
Soğuk Savaş döneminde Türkiye Güneydoğu kanadında Avrupayı koruyan bir kale gibiydi. Şimdi yine önemi var ama, eskisi kadar değil. Sınırları kapatarak, dış dünya ile ilişkileri minumuma indirerek Türkiyeyi koruma altına mümkün değildir. Hiç bir ülke, Çin bile küreselleşmenin baskısına dayanamadı. Türkiyenin de dayanması mümkün değildir.
Türkiyenin jeopolitik önemi geri plana atabilecek gelişmelerin içinde olmaması gerekir. Yanlış bir algılama, yanlış bir hesap Türkiyenin konumunu bir tehdite, yüke dönüştürebilir. Politika giderse artık jeosu yani sadece coğrafyası kalır elinizde. O zaman da coğrafya bir baş belasıdır.
ABD DÜNYANIN EN BÜYÜK GÜCÜ, ZITLAŞMANIN ALEMİ YOK
Türkiyenin karşısında dünyanın en büyük ekonomik, siyasi ve askeri gücü duruyor. ABD ile zıtlaşmanın,kavga etmenin hiçbir alemi yok.Türkiye nin dış politikasında gelgitler yaşanıyor. Hükümetin global bakış sahibi olması lazım. Bu var mı yok mu bilemiyorum. Bazen var diye düşünüyorum, bazen yok diye.
DIŞ GÜÇLER ZAYIFLIĞI AFFETMEZ
Dış güç tehdidi eskiye göre daha fazla. Dış güçler, aman Türkiye güç kaybetti, yardım edelim falan demezler. Nerede zafiyet görürlerse oraya yönelirler. Bunu yapacak çok fazla dış güç unsuru var günümüzde. Komplo teorileri penceresinden hareketle politika oluşturmaya başlayarak hiçbir yere varamazsınız.
ANILARIM İÇİMDE SAKLI:YAZAMAM
MİT Müsteşarlığı döneminin tecrübe olarak bana verdiği büyük bir zenginlik var. Küresel anlamda olayları değerlendirmede büyük artılar getirdi bakış açıma.Diplomatik deneyimime büyük zenginlik kattı.
Müsteşarlık dönemini yazmam yasal olarak mümkün değil. Ben o defteri çevirdim. Tecrübe olarak bana verdiği çok büyük bir zenginlik var. İçimde saklı özel bir yerde. Türkiye gerçeklerini farklı açılardan görmek, ülke sevgisinin ve vatanseverlik duygusunun çok yüksek olduğu önemli bir kitle ile çok yakından beraber çalışma imkânını buldum.