'Komşu'da seçim heyecanı: Yunanistan yeni hükümetin seçiyor

Yunanistan'da yapılacak erken genel seçimlerde iktidardaki PASOK ve ana muhalefeti oluşturan Yeni Demokrasi Partisi kıran kırana bir mücadele içinde.

Her ne kadar seçime 20'yi aşkın parti katılıyor olsa da bu iki partinin, oyların yaklaşık yüzde 80'ini aralarında paylaşmaları bekleniyor.

Bu seçim aynı zamanda neredeyse 20 yıldır aralıksız olarak iktidarda kalan PASOK'un kaderini belirleyecek bir sınav olarak görülüyor.

Kamuoyu yoklamalarına göre Kostas Karamanlis liderliğindeki Yeni Demokrasi Partisi son ana kadar üç puan kadar bir farkla önde gidiyor.

PASOK liderliğini geçen ay devralan Dışişleri Bakanı Yorgos Papandreu ise son dakikada oranları yaklaşık yüzde 10'u bulan kararsızların desteğini yanına çekmeyi umuyor.

Her iki lider de Yunan siyasetinde nesillerdir etkili olan ailelerden geliyor.

Papandreu'nun babası ve büyük babası eski başbakanlar.

Karamanlis ise partinin kurucusu ve eski başbakan Konstantin Karamanlis'in yeğeni.

Karamanlis seçmenlere yolsuzluğu önleme bürokrasinin hantallığını giderme ve işsizliği azaltma söz veriyor. Eğer bu seçimi kazanabilrse son 23 yılın 20'sini muhalafette geçiren partisini iktidara taşıyabilir.

Papandreu ise kamu harcamalarını artırma sözü vererek, muhalefeti Kıbrıs ve Atina Olimpiyatları gibi önemli sınavların verileceği bir dönemde sorumluluğu yüklenmek için fazla deneyimsiz olmakla suçluyor.

Seçim sistemi

Seçimde uygulanan nisbi temsil sistemi, ülke genelinde ilk sırada yer alan partinin oy oranı ne olursa olsun 300 sandalyeli parlamentoda çoğunluk sahibi olmasını sağlıyor. Bu durum özellikle küçük partilerce şiddetle eleştiriliyor.

18 yaş üzerindeki herkesi oy kullanabildiği ülkede, yaklaşık 9 milyon 800 bin kayıtlı seçmen var. Seçmenlerin yüzde 52'si kadın.

Ülkedeki en önemli seçim bölgesi ise 2 milyonu aşkın seçmenin bulunduğu Atina.

Pazar sabahı TSİ 07.00'de başlayacak oy verme işleminin 12 saat sürmesi ve ilk sonuçların sandıklar kapanır kapanmaz alınmaya başlaması bekleniyor.

2000 yılında yapılan son seçimlerde PASOK oyların yüzde 43,79'unu kazanarak 158 milletvekili ile temsil edilmişti.

Yeni Demokrasi'nin aldığı oy sayısının sadece 70 bin az olmasına ve ülke genelinde yüzde 42 oy almış olmasına rağmen, mecliste 125 üyesi vardı.
-----------------------------------

Portre: Yorgos Papandreu

Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis kısa adı PASOK olan Pan-Helenic Sosyalist Hareket’in genel başkanlığından ayrılacağını açıkladığında, yerine gelecek ismin ‘yenilik’ kavramını simgelemesi gerektiğini söylüyordu.

Simitis’in ardından genel başkanlık için tek aday olarak sahneye çıkan ve parti üyelerinden yaklaşık bir milyonunun üyeleri ile seçilen Yorgos Papandreu bu tanıma uyan bir isim olarak görülüyor.

İki eski başbakanla paylaştığı soyadı Yunan siyaseti için çok bildik olsa da Papandreu, partide radikal bir reformu gerçekleştirebilecek isim olarak gösteriliyor.

Halkın genelinde partinin yolsuzluklarla lekelendiği anlayışı yaygın olsa da, Papandreu sadece sosyalist tabanda değil çok daha geniş bir kitlede popüler bir isim olarak görülüyor.

Yunanistan’ın Dışişleri Bakanı olan Pasok lideri, parti içinde değişiklikler yapılırsa Yunanistan’ı neredeyse 20 senedir yöneten partinin, toplumu da değiştirebileceğini kanıtlayacağını savunuyor.

Papandreu'nun Başbakan Simitis’ten göreve aldığında Yeni Demokrasi ile yüzde 8 olan farkı yüzde 3’e indirebilmesi de önemli bir başarı olarak görülüyor.

Papandreu uzlaşmacı, yumuşak huylu, düşünceli ve diplomatik bir siyasetçi olarak tasvir ediliyor. Bu tanımlar kendisinden önce başbakanlık yapan ve Amerikan ve Avrupa aleyhtarı söylemi ile tanınan babası Andreas Papandreu ve bu görevi iki dönem yürüten büyükbabası Yorgos Papandreu’nun karakterlerinden oldukça farklı.

Pasok’un kurucu lideri Andreas Paapndreu, 1939’da Yunanistan’dan sürgüne gönderilmiş ve Amerika Birleşik Devletleri’ne gitmişti. Yorgos Papandreu da 1952’de burada Amerikalı bir anneden dünyaya geldi.

Yorgos Papandreu ABD (İllinois), İsveç ve Kanada’da eğitim aldı. Ayrıca London School of Economics ve Harvard Üniveristesi’nde de dereceleri var. Papandreu İngilizce ve İsveççe de biliyor.

Papandreu, Pasok saflarında yavaş yavaş yükseldikten sonra 1981’de babası başbakan olduğunda o da ilk kez milletvekilliğine seçildi.

Bazı bakanlıklarda görev yaptıktan sonra 1999’da dışişleri bakanlığına atandı. Papandreu ayrıca 2004 olimpiyatlarına evsahipliği adaylığından sorumlu olan bakandı ve bu adaylığı kazandı.

52 yaşındaki Pasok lideri, Türk - Yunan ilişkilerindeki yumuşamanın sağlanmasına katkıda bulunmanın yanı sıra ülkenin geleneksel rakipleri Arnavutluk ve Bulagristan ile ilişkileri de geliştirdi.

Papandreu 1 Mayıs’ta Avrupa Birliği’ne üye olacak Kıbrıs’taki çözüm çabalarında da etkili bir isim.

Papandreu seçilirse iktidardaki bir partiye dördüncü dönemde de görevini sürdürmesini sağlayarak bir ilke de imza atacak.
----------------------------

Portre: Kostas Karamanlis

Muhafazakar Yeni Demokrasi Partisi’nin lideri Kostas Karamanlis Yunanistan'ın yakın tarihinin en etkili siyasetçilerinden biri olan Konstantin Karamanlis’in yeğeni.

Kostas Karamanlis 1980’lerde daha öğrenci olduğu dönemlerden itibaren parti saflarında sivrilmeye başladı.

1996’da partinin uğradığı seçim yenilgisi ardından parti yönetimi değişikliğe uğrarken, son anda sürpriz bir şekilde liderliğe geldi. Karamanlis böylece ülkenin de en genç siyasi lideri oldu.

Pek çokları bu gelişmeyi adam kayırmacılığın bir örneği olarak niteledi. Ancak 8 yıldır parti lideri olan Karamanlis, aradan geçen sürede disiplinsizliği ile ünlü partinin iplerini eline aldı ve 1980’lerden bu yana Kostas Simitis liderliğindeki sosyalistlerin karşısında en çetin ve zorlu muhalefet olarak çıkmasını sağladı.

Karamanlis partinin eskimiş bazı muhafazakar fikirlerini elden geçirerek yenilikçi, cazip tasarılara dönüştürdü.

Parti 2000 yılı genel seçimini kılpayı kaybetti ve o dönemde gözlemciler 'Karamanlis bir sonraki sefere şeytanın bacağını kıracak' diyorlardı.

Karamanlis daha önce hiç, seçimle gelinen bir makamda görev yapmadı. Muhalifleri bu noktaya işaret ederek deneyimsiz bir lider olduğunu savunuyorlar.

Yeni Demokrasi lideri, dış politika alanında amcasına bir borcu olduğunu söylüyor. Konstantin Karamanlis Yunanistan’ı 1979’da Avrupa Ekonomik Topluluğu’na sokan kişi. Kostas Karamanlis de Avrupa’yla daha fazla entegrasyonu savunuyor.

Konstantin Karamanlis ise önce 1955 ile 1963 ardından 1974 ile 1980 arasında Yunanistan Başabakanı’ydı. Atina’da askeri cuntanın iktidara gelmesi ardından 1960’ların ortalarından 1970’lere kadar Paris’te kendi isteğiyle sürgün hayatı yaşadı.

Ülkeye dönüşü büyük bir olay olan Karamanlis, Yunanistan’da demokrasiyi yeniden canlandırmak amacıyla Yeni Demokrasi’yi kurdu. Parti o zaman merkez sağ grupları bir çatı altında birleştiren ılımlı bir oluşumdu.

Bir okul müdürünün oğlu olarak yetişen amca Konstantin’in kişiliği çok daha katı olsa da, 47 yaşındaki yeğen, Kostas Karamanlis daha esnek, güleryüzlü bir sima olarak biliniyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Atina’da eğitim gören Kostas, ayrıca futbol merakı ile tanınıyor.

Seçilirse amcasının 1955’te 48 yaşındayken seçilmesiyle elde ettiği en genç başbakan unvanını da devralacak olan 47 yaşındaki Karamanlis özellikle hayır işleri alanında son derece faal olan Natassa Karamanlis ile evli.

1998’den bu yana evli olan çift sürekli kameralar önünde birlikte yer alıyor ve Bayan Karamanlis eşinin imajını güçlendiren önemli bir unsur olarak görülüyor. Çiftin 2003’te dünyaya gelen ikiz çocukları var.