Rusya'da 108 milyon seçmen, yeni devlet başkanını seçmek için bugün sandık başına gitti. Rus lider Vladimir Putin'in halefi olarak belirlediği Dimitri Medvedev, sayılan oyların yüzde 68'ini almış durumda.
Rusya Merkez Seçim Komisyonu, oyların yarısının sayımının tamamlandığını duyurdu.
Buna göre, Medvedev'in yüzde 68.20, Komünist Parti lideri Gennadiy Züganov'un yüzde 18.54, aşırı milliyetçi Liberal Demokrat Parti lideri Vladimir Jirinovski'nin yüzde 10.63 ve Demokratik Parti Başkanı Andrey Bogdanov'un da yüzde 1.36 oranında oy alığı kaydedildi.
Seçime katılım oranı, yerel saatle 19:00'a (TSİ 18:00) kadar yüzde 64.23 oranında oldu.
Tüm Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezi (VTsIOM) tarafından yapılan sandık başı yoklamasına göre de Medvedev'in, başkanlık seçimini yüzde 70.01'lik oy oranıyla kazanırken, Medvedev'i yüzde 17.2'lik oy oranıyla Züganov'un izlediği kaydedilmişti.
Merkez Seçim Komisyonu yetkilileri, seçime katılım oranının yüzde 70 civarında olacağını belirterek, bunun 2004 yılında katılımın yüzde 64 oranında olduğu seçimden fazla olduğuna dikkat çektiler.
Bağımsız Rus Seçim İzleme Grubu Golos ise bazı bölgelerde usülsüzlükler yapıldığını açıkladı.
Putin'den erken kutlama
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bugün yapılan devlet başkanlığı seçimini büyük farkla rakiplerinin önünde götüren Başbakan Birinci Yardımcısı Dimitri Medvedev'i kutladı.
Oyların yaklaşık yarısının sayımı tamamlanırken, Putin büyük bir farkla önde giden Medvedev ile birlikte Kızıl Meydan'da düzenlenen konserde sahneye çıkarak taraftarlarını selamladı.
Seçim sonuçlarına göre adayları Medvedev'in açık farkla önde olduğunu ifade eden Putin, "Seçimler tamamen anayasaya uygun şekilde yapıldı" diye konuştu.
Medvedev'i kutladığını ve başarı dilediğini belirten Putin, "Böylesi bir zafer, bir sürü yükümlülüğü de beraberinde taşıyor. Bu zafer son 8 yılda seçtiğimiz, izlediğimiz yönün garantisi ve devam edeceği anlamına geliyor" dedi.
Kızıl Meydan'daki sahneye Putin'in yanında üstünde kot pantolon ve deri ceketle çıkan Medvedev de, taraftarlarına el salladıktan sonra yaptığı konuşmada, istikrarın güvence altına alınacağını söyledi.
Medvedev,"Vladimir Putin tarafından belirlenen yolu koruyabiliriz, bunu yapmak için her türlü şansımız var" dedi.
Medvedev, Putin'e teşekkür ederek, "İstikrarı artırıp, insanların refah seviyesini yükselteceğiz, seçtiğimiz bu yönü daha da ileri götüreceğiz"diye konuştu.
Putin'in Rusya Birlik Partisi'nden olan Medvedev, daha ılımlı bir politikacı olarak biliniyor. Medvedev döneminde Rus dış politikasında çizgini değişmesi beklenmiyor.
Medvedev Başkan, Putin Başbakan
Seçim öncesi anketler de Medvedev'in en az yüzde 70'lik oy oranıyla kazanacağını gösteriyordu.
Bu sonuçlar çerçevesinde Rusya, mayıs ayından itibaren Medvedev'in Devlet Başkanı, Putin'in de Başbakan olduğu bir ülke olacak.
Putin, anayasanın bir kişinin en fazla iki dönem üst üste başkanlık yapmasına izin verdiğini belirterek aday olmayacağını açıklamış, ancak Medvedev'in seçilmesi halinde kendisine yaptığı başbakanlık teklifini kabul edeceğini açıklamıştı.
Medvedev'in rakipleri yargıya başvuracak
Seçimlere, Dımitri Medvedev'in rakipleri tarafından itiraz ediliyor. Rus ITAR-Tass ve Interfax ajanslarının haberlerine göre, Medvedev'in rakiplerinden Gennadi Züganov, oy kullanma işlemi bittikten sonra yaptığı açıklamada elinde 200 kadar oy ihlali olduğuna dair bir liste bulunduğunu söyledi.
Züganov, oy tahrifatı olduğu iddialarını dile getirerek, "Mahkemeye gideceğiz" dedi.
Ajanslar, adaylardan aşırı milliyetçi Vladimir Jirinovski'nin de, seçim sonuçlarına itiraz ederek yargıya gideceğini açıkladığını aktardı.
Ekonomik göstergeler olumlu
Muhalefete rağmen, Rusya Putin iktidarı döneminde ekonomik açıdan tarihinin en iyi dönemlerinden birini yaşıyor. Rus ekonomisi artan petrol ve doğalgaz fiyatlarıyla her geçen gün büyüyor.
Rus halkının büyük bölümü de Medvedev'in seçilmesinin ülkenin ekonomik istikrarını sürdürmesine engel olmayacağını düşünüyor ve bu nedenle kendisini destekleyeceğini belirtiyor.
Medvedev de seçim konuşmalarında, Putin'in ekonomi politikalarına vurgu yaparak, "Eğer devleti yönetme yetkisi bana verilirse Başkan Vladimir Vladimiroviç Putin'in politikalarını devam ettireceğim. Eğer sayın Putin ile birlikte olursak bu formatın ülkemizin çıkarına olduğuna inanıyorum" ifadesini kullandı.
Rus Anayasası'na göre, aynı kişi üst üste sadece 2 dönem devlet başkanlığı yapabiliyor. Putin, Anayasa'nın kendisi için değiştirilmesine karşı olduğunu belirterek bu yoldaki girişimleri engellemiş, ancak Medvedev'in başkan olması halinde Rus hükümetinin başında yer alabileceğini açıklamıştı.
Batılı analistler, Medvedev'in başkan, Putin'in başbakan olması halinde Kremlin'de bulunan güç merkezinin Putin'in başında bulunduğu Başbakanlığa geçeceğini savunuyor.
Uzmanlar, Medvedev ve Putin'in her fırsatta aynı politikaların süreceği mesajını verdiğini belirterek, aslında ikiliyi çok da sorunsuz bir ülkenin beklemediğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar, ülkedeki enflasyonun bir türlü kontrol altına alınamadığını ve petrol fiyatlarındaki ani büyük bir değişikliğin ikili arasındaki ilişkileri olumsuz etkileyebileceğini öne sürüyor.
Eski Devlet Başkanlığı danışmanlarından Georgi Satarov yaptığı açıklamada, "Kontrol konusunda kesinlikle değişiklikler meydana gelecek ve bunu engellemeye çalışacan çok sayıda mutsuz insan olacak. Asıl tehdit bu. Bu Putin'in çevresindekilerden kaynaklanacak olan bir tehdit" diye konuştu.
Medvedev, seçim dönemi boyunca yapılan televizyon tartışmalarına katılmama kararı alırken, seçim boyunca da "İleri Rusya" sloganını kullandı. Rusya Devlet başkanlığı seçimlerini birçok batılı gözlemci kuruluş da çeşitli zorluklar çıkarıldığı gerekçesiyle izlememe kararı almıştı.
Dimitri Medvedev kimdir?
Medvedev Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yanlısı Birleşik Rusya partisinden. 1991-1996 yılları arasında St. Petersburg Belediye başkanlığı yapan Putin ile o dönemden beri yakın ilişki içinde.
Siyasete Putin ile birlikte adım atan Medvedev, kariyer basamaklarını da Putin ile hızla tırmandı. Medvedev, Putin'in 1999'da başbakan olmasıyla Kremlin'e idari başkan yardımcısı olarak adımını attı.
2000'deki seçimlerde Putin'in kampanyasını yürüten Medvedev, Putin'in seçimleri kazanmasının ardından Kremlin'deki konumunu sağlamlaştırdı. Kremlin'de genel sekreterken, oligarkları safdışı bırakan mali operasyonların mimarıydı.
Putin, 17 yıldır tanıdığı ve güvendiği Medvedev'e, politikalarının en önemli unsuru olan Rus enerji devi Gazprom'un başkanlığını da emanet etti. Medvedev, halen Putin'in başbakan birinci yardımcısı koltuğunda.
42 yaşındaki Rus siyasetçi, liberal dünya görüşleriyle de tanınan bir isim. "İdeoloji zararlı" ve "dış siyaset görüşlerim Avrupalı" diyen Medvedev, Rusya'da iş dünyası için de sıcak ve ılımlı bir yüz.
Son dönemde, liberal görüşleri dolayısıyla Batı ile yumuşama sürecini başlatabilecek biri olduğuna inananlar da var. Ancak Rus siyasetçinin pragmatizminin Rus siyasi sisteminin kendine özgü kurallarıyla sınırlı olduğu yorumları da yapılıyor.
Türkiye ile ilişkiler
Medvedev'in Başkanlığı döneminde Rusya-Türkiye ilişkilerinde çok radikal bir değişiklik beklenmiyor. Mevcut adaylar içinde Türkiye'yi en yakından tanıyan isim de yine Medvedev.
Gazprom'dan sorumlu olan Medvedev, bu çerçevede Türkiye'yi yakından tanıma şansı buldu. Analistler, enerji politikasının yeni başkanın gündeminde de önemli yer tutacağını, dolayısıyla iki ülke ilişkilerinde ilerleminin ivme kazanarak devam edebileceğine dikkat çekiyor.
Ancak Türk-Rus Araştırmalar Merkezi Başkanı Hakan Aksay, Türkiye ile ilişkiler açısından en iyi ismin Putin olduğunu belirterek, "Putin Türkiye için bence çok büyük şanstı. Türkiye'nin bu şansı yeterince iyi kullandığına inanmıyorum. Medvedev Gazprom üzerinden Türkiye'ye birtakım öneriler sundu. Türkiye bu önerilerin büyük çoğunluğunu reddettiği gibi Rusya'nın karşı olduğu bazı projelerde yer aldı. Bu Medvedev döneminde ilişkilere olumsuz etki bile yapabilir" demişti.
Ancak, Dışişleri Bakanı ve Başmüzakereci Ali Babacan 19 Şubat'ta Mosokva'ya yaptığı ziyaret sırasında, Türkiye'nin enerji alanında dahil olduğu projelerin Rusya ile rekabet amacı taşımadığını, aksine bunların birbirini tamamlayıcı projeler olduğunu vurgulamıştı.
Rusya devlet başkanının görevleri
Rusya'da devletin başı olan Başkanın çalışma yeri ülkenin simgelerinden olan Kremlin Sarayı'nda bulunuyor. Başkan'ın sahip olduğu yetki ve sorumluluklar kısaca şöyle sıralanabilir:
* Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanı ve Rusya'nın nükleer silahlarının kontrolünden sorumlu
* İç ve dış politikanın yönünü belirler
* Anayasa'nın ve vatandaşların haklarının garantörü
* Rusya'nın egemenliğinin savunucusu
* Başbakan doğrudan Başkan'a rapor verir
* Başbakanı, bakanları atama ve görevden alma
* Tüm istihbarat servisleri doğrudan Başkan'a rapor verir
* Dışişleri, İçişleri, Savunma, Acil Durumlar ve Adalet Bakanlıkları doğrudan Başkan'a rapor verir
* Kremlin'deki Başkanlık Yönetimi tamamen Başkan'a bağlıdır
* Rus kabinesine başkanlık etme hakkına sahip ancak genellikle bunu Başbakan'a bırakır
* Merkez Bankası Başkanı'nı atar
* Rusya'nın savunma ve güvenlik politikalarını denetleyen Güvenlik Konseyi'ni atar
* Ulusal güvenliğe yönelik tehdit olduğuna inanması halinde olağanüstü hal veya sıkıyönetim ilan edebilir.
Başbakanın yetkileri
Rus kabinesine Başkanlık eden ve çalışma yeri Beyaz Ev olan Başbakan'ında şu görev ve yetkileri bulunuyor:
* Rusya Anayasası'na göre Başkan yetersiz ve sorumluluklarını yerine getiremez hale gelirse Başkan vekili olarak görev yapar
* Eğitim ve Sağlık gibi bakanlıklar doğrudan başbakana rapor verir
* İç ve dış politikanın yanı sıra Başkanlık kararnameleri, yasalar ve uluslararası anlaşmaları uygular
* Ekonomik ve mali politikaları koordine eder, federal mülkleri yönetir
* Gaz, elektrik ve iç ulaştırma fiyatlarını belirler
* Sosyal, iş, göç ve aile politikalarını kontrol eder.