Tupolev 96 kişiye mezar oldu

Rus Itar Tass haber ajansı, Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczynski’yi taşıyan, Rusya’nın Smolensk havalimanına yaklaşırken düşen uçaktaki 96 kişinin öldüğünü bildirdi.

Polonya Dışişleri Bakanlığı da Polonya Devlet Başkanı Kaczynski ile eşinin düşen uçakta bulunduğunu açıkladı.

Düşen uçak, Varşova-Smolensk seferini yapıyordu.

Rus haber ajansı RİA Novosti, Acil Durumlar Bakanlığından bir kaynağa dayanarak verdiği haberde, Kaczynski ve beraberindekileri taşıyan uçağın, Smolensk bölgesinde, yoğun sis altında dördüncü iniş denemesi esnasında düştüğünü açıkladı.

Acil Durumlar Bakanlığı, ilk bilgilere göre, uçaktaki 87 kişiden kurtulan olmadığını kaydederken, daha sonra 96 kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı.

"132 değil, 96 kişi"

Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczynski ve beraberindeki heyeti taşıyan, Rusya’nın Smolensk havaalanının yakınında düşen Polonya Devlet Başkanlığına ait uçakta 132 değil, 96 kişinin bulunduğu bildirildi.

Rusya Acil Durumlar Bakanlığından bir yetkili Rus haber ajansı RİA Novosti’ye yaptığı açıklamada, heyeti taşıyan uçakta 96 kişinin bulunduğunu belirterek, "Elimizdeki bilgilere göre uçakta 88’i heyet üyesi toplam 96 kişi bulunuyordu" dedi.

Yetkili, kazadan kurtulan olmadığını, olay yerindeki çalışmaların aralıksız sürdüğünü söyledi.

Rusya Savcılık Soruşturma Komitesi, olayın pilotaj hatasından kaynaklandığını düşündüklerini belirtirken, AFP’ye konuşan bir Rus yetkili, kulenin pilota aşırı sis yüzünden Moskova veya Minsk’e yönelmesini önerdiğini, ancak pilotun Smolensk’e imne konusunda ısrar ettiğini söyledi.

Düşen uçaktaki Polonya heyetinde Devlet Başkanı Kaczynkski ile eşi Maria’nın yanı sıra Genelkurmay Başkanı Franciszek Gagor, Merkez Bankası Başkanı Slawir Skrzypek, Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrej Kremer, Polonya’nın sürgündeki son Devlet Başkanı Ryszard Kaczorowski, Ulusal Güvenlik Bölümü Başkanı Aleksander Szczyglo, Devlet Başkan Yardımcıları Pawel Wypch, Mariusz Handzlik, Parlamento Başkan Yardımcısı Jerzego Szmajdzinski, İkinci Dünya Savaşı Anıtları’nın korunmasından sorumlu Bakan Andrej Przewoznik, milletvekilleri Przemyslaw Gosiewski, Zbigniew Wassermann, Grzegorz Dolniak, Sivil haklar Komiseri Janusz Kochanowski ve Başpiskopos Tadeusz Ploski ile Katin katliamında hayatını kaybedenlerin yakınlarının bulunduğu açıklandı.

Yolcu sayısıyla ilgili Rus ve Polonyalı makamlar arasında ortak bir rakam verilmezken, Polonya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Piotr Paszkowski yaptığı açıklamada, yolcu listesinde 89 kişinin bulunduğunu, ancak yolculardan birinin uçağa binmediğini belirterek, "Bu trajedinin gelecekte bizim açımızdan ne anlama geleceğini hala anlamış değiliz. Polonya’da böyle bir şey hiç olmadı" dedi.

Rus haber ajansları, düşen uçağın alev alan enkazıyla ilgili görüntüleri yayımlarken, Smolensk Bölge Valisi Sergey Anufriye, kazadan kurtulan olmadığını belirterek, "Polonya Devlet Başkanlığı uçağı iniş sırasında pisti tutturamamış.

İlk bulgulara göre uçak ağaçların tepesine çarptıktan sonra düşmüş" dedi.

"20 YILLIK UÇAĞIN DEĞİŞTİRİLEMEMESİ KAYNAK YETERSİZLİĞİNDEN"

Polonya Devlet Başkanlığına ait Tupolev 154 tipi uçağın 20 yaşında olduğu ve Polonyalı yetkililerin uzun süredir devlet liderlerini taşıyan uçakların yenilenmesini tartıştığı, ancak yeterli bütçe olmamasından dolayı bu konunun askıya alındığı belirtiliyor.

Havacılık Güvenlik Ağı verilerine göre, şu ana kadar, 6’sı son 5 yılda olmak üzere 66 Tu-154 tipi uçak düştü. Rus Havayolları Aeroflot, eskidikleri gerekçesiyle Tu-154 tipi uçakları kullanımdan çekmişti.

Rus yetkililer, Kaczynski ve beraberindeki heyetin Smolensk yakınlarındaki Katin ormanında yapılacak anma törenlerine gitmek için geldiğini açıkladılar.

"KATİN KATLİAMI"

Sovyetler Birliği liderlerinden Josef Stalin’nin 5 Mart 1940’ta KGB’nin selefi olan gizli servis NKVD’ye, Kızılordu tarafından esir alınan 22 bin savaş esirini öldürmeleri için emir vermişti. Rusya’nın Belarus sınırı bölgesinde bulunan Smolensk kentine yakın Katin ormanındaki 3 ayrı toplama kampında tutulan doktor, avukat, öğretim üyesi, mühendis, polis ve rahip yedek subaylarından oluşan Polonyalı 22 bin savaş esiri katledilmişti.

Stalin’in verdiği belirtilen emrin uygulanması 1940 yılı Haziran ayı başında sona ermiş, Polonya halkının en eğitimli ve üretken kesimini oluşturduğu belirtilen 22 bin savaş esiri kafalarından vurulduktan sonra toplu mezarlara gömülmüştü.

Katliamın sorumluluğu önce Hitler’e yüklenmiş, ancak olayın sorumlusunun Stalin olduğu ortaya çıkarılmıştı.

SSCB’nin son Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov ile SSCB’nin 26 Aralık 1991’de dağılmasından sonra ortaya çıkan Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Boris Yeltsin, Katin’de kısmi sorumluluğu kabul etmişlerdi.

Rusya’nın 22 bin Polonyalı askerin Stalin tarafından Katin ormanındaki 3 toplama kampında öldürülmesinden dolayı resmen özür dilemesinin ardından iki ülke ilişkileri son dönemde düzelmeye başlamıştı. Rusya Başbakanı Vladimir Putin bu hafta başında Katin ormanı yakınlarında düzenlenen anma törenine katılarak, jest yapmıştı.

Bu hafta başında Katin’de yapılan anma törenine Polonya Başbakanı Donald Tusk ile birlikte katılan Putin, törende yaptığı konuşmada, "Polonya ile Rusya arasında tarihin aydınlatılması için uzmanlar düzeyinde yol açılmıştır" ifadesini kullanmıştı.

Tusk da törende yaptığı konuşmada, "Burada öldürülenlerin gözyuvaları, enselerine sıkılmış kurşunlarla bize bakıyor. Tarihin büyük yalan yarasının uzlaşmayla aydınlatılması için bekliyorlar" ifadesini kullanmıştı.

Katin Ormanı töreninde Rus Ortodoks papazları, Katolik rahipler ve Müslüman imamlar dualar okumuştu.

Rus Kanal-24 televizyonu, kazanın ardından Katin’deki anıtın önünde insanların ellerindeki Polonya bayraklarını sallayarak saygı duruşunda bulunduğu görüntülerine yer verdi.

"RUS BAKANLAR OLAY MAHALİNDE"

Bu arada Kremlin’den yapılan açıklamada, Ulaştırma Bakanı İgor Levitin ve Acil Durumlar Bakanı Sergey Şaygu’nun Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev’in talimatıyla olay yerine gittikleri belirtilerek, kazanın soruşturulması için Rus hükümetinin oluşturduğu komisyona da bizzat Putin’in başkanlık ettiği kaydedildi.

Polonya Başbakanı Tusk da kabineyi acil olarak toplarken, vatandaşların çiçek bırakıp mum yaktıkları Başkanlık Sarayı’ndaki bayrak yarıya indirildi.

Başkent Varşova’da bazı evlere siyah kurdele asıldığı dikkat çekiyor.

60 yaşındaki Kaczynski 2005 yılında yapılan Devlet Başkanlığı seçiminde Başbakan Tusk’ı mağlup ederek göreve başlamış, bu sonbaharda yapılacak devlet başkanlığı seçiminde yeniden aday olacağını açıklamıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü P.J. Crowley de yaptığı açıklamada, "Bu Polonya için korkunç bir trajedi ve Polonya halkına en derin başsağlığı dileklerimizi iletiyoruz" dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle de yaptığı açıklamada, "şok içinde ve son derece üzüntülü olduğunu belirterek, "Tüm Alman halkı komşumuz Polonya ile birlikte yas tutuyor" dedi.

KORKUNÇ ŞÜPHE

Öte yandan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da konuyla ilgili açıklamasında, olayın bir kaza olduğu temennisini dile getirerek, imalı bir göndermede bulundu.

Kaçinski ve beraberindeki heyeti taşıyan Tu-154 tipi uçak, Rusya'nın batısındaki Smolensk bölgesine iniş yapmaya çalışırken yere çakıldı. Uçakta bulunan 96 kişiden kurtulan olmadığı bildirildi.

Feci kaza, çok önemli tesadüfleri de beraberinde getirdi. Öncelikle uçakta Kaçinski'nin yanı sıra çok sayıda üst düzey askeri ve sivil yetkili de bulunuyordu.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan konuyla ilgili değerlendirmesinde, Polonya ve Rusya ile halklarına başsağlığı diledi ve "Yolcuların tamamı bu uçak kazasında öldüler. Gerek Polonya cumhuriyetine ve halkına başsağlığı diliyorum. Aynı şekilde Rusya Federasyonu’na da. Tememni ederiz ki bir kaza olarak gerçekleşmiştir" dedi.

İşte kazayla ilgili soru işaretleri ve ilginç tesadüfler:

UÇAKTAKİLER: Aralarında Polonya Merkez Bankası Başkanı Slawomir Skrzypek, Ombudsman Janusz Kochanowski ve Dışişleri Bakan yardımcısı Andrzej Kremer'le birlikte çok sayıda milletvekili de yer alıyor.

Ayrıca Genelkurmay Başkanı Orgeneral Franciszek Gagor ile çok sayıda kuvvet komutanı da uçaktaydı.

Eski Devlet Başkanı Aleksander Kwasniewski Birinci Polonya Cumhuriyeti'nin çiçeklerinin solduğu yerde "şimdi de Üçüncü Polonya Cumhuriyeti'nin entelektüel elitlerinin bu trajik uçak kazasında yok olduklarını" söyledi.

KAZANIN YERİ: Kazanın yeri de oldukça dikkat çekici. Çünkü uçağın düştüğü Smolensk bölgesinin Katyn kenti, Polonya tarihi açısından çok önemli bir katliamın yaşandığı yer. Burada İkinci Dünya Savaşı sırasında 10 binlerce Polonya savaş esiri, Sovyet güçleri tarafından öldürüldü.

Bu yüzden ülkenin efsanevi lideri Leh Walesa, olayı "Bu, Katyn'den sonra ikinci büyük felaket" diye tanımladı. Walesa, "Burada kafamızı kesmek istemişlerdi, şimdi yine aynı yerde Üçüncü Polonya Cumhuriyeti'nin çiçeği öldü. Aramızdaki farklılıklar ne olursa olsun, uçaktaki entelektüellik düzeyi gerçekten olağanüstüydü" dedi.

ZAMANLAMA: Kaza, Polonya ile Rusya arasındaki gergin ilişkilerin ısınmaya başladığı bir dönemde geldi. Kaçinski ve ikiz kardeşinin döneminde bozulan ilişkiler, Polonya'nın yeni başbakanıyla birlikte iyileşme sürecine girmişti.

Kaçinski'nin bu bölgeye resmi bir ziyaret yapma talebi Moskova tarafından uzun süredir reddediliyordu. Bu nedenle uçaktaki heyet gayri resmi bir ziyaret için Rusya'daydı. Dahası, kazadan birkaç gün önce Polonya Başbakanı Donald Tusk ile Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Katyn bölgesindeydi.

SUİKAST ŞÜPHESİ: Kazanın gerek yeri gerek kurbanları gerekse de zamanlaması akıllarda soru işareti yaratıyor. Uluslararası gözlemciler, bunun bir suikast olup olmadığı sorusunu yöneltiyor. Kazanın nedeniyle ilgili şu ana bir açıklama yapılmadı.

Rusya kazanın nedeni için soruşturma açacağını ilan ederken, Rus basını da ilk incelemelere göre uçağın düşme sebebinin pilot hatası gibi göründüğünü belirtti. AFP ajansı ise sis yüzünden uçağın Minsk veya Moskova'ya inmesi önerisi yapıldığı ancak pilotun Smolensk'e inmeye karar verdiğini söyledi.