Şampiyonlar Reklam Yapıyor

Geçen yıl tam da bu zamanlarda OKS sonuçları açıklanmıştı. Biz de bu gelişmeleri yakından takip etmiştik. Ortalık toz dumandı. Etrafta bugünkü gibi bir dolu şampiyon dolaşıyordu. Hürriyet IK’nın geçen yılki kapağında şampiyonlardan birinin fotoğrafını yayımlamıştık. 

OKS’de iki puan türünde Türkiye birincisi olan Fatih Özkan’ın fotoğrafıyla yayınladığımız haberin başlağı "Yine aynı şey oldu, şampiyonu paylaşamadılar" idi. Şampiyon önce gittiği okulun, sonra dershanesinin ve ardından sınava hazırlık kitapları basan bir yayınevinin tişörtüyle gazete ilanlarında boy göstermişti.

Biz de olayın çarpıklığını yazmış, Bakanlığın buna "dur" demesi gerektiğini belirtmiştik. Milli Eğitim Bakanlığı bu konuda elinden geleni yaptı. Öğrencilerin dershanelerin, okulların ve yayınevlerinin reklamlarına tişörtleriyle çıkmaları, okulların öğrencilerin isimlerini kullanarak ilan vermelerini yasakladı. Ama, kim taktı?

Bu yıl yine daha sonuçlar açıklanmadan birkaç okul ve dershane hazırlığını yaptı. Tişörtleri bastırdı. Israrla bizi aradı, birincilerin kendilerinde olduğunu söyledi. Basın toplantısı için gereken herşey hazırdı. Birinciler açıklanır açıklanmaz - hoş birinci çıkmayan okul, dershane yok gibi ama neyse - tek tek flaşlar çakıldı.

Sap ile saman karıştı. Şampiyonlar üzerinden reyting yapma yarışı son hızla devam etti.

Açın geçen haftanın gazete sayfalarını, haber programlarını, okullarının yayınevlerinin, dershanelerinin tişörtü ile boy gösteren birçok öğrenci göreceksiniz. Sadece birkaç okul ve dershane bunun dışında kaldı. Onlara da zaten "enayi" gözüyle bakıldı.


Hesabı kim soracak 

Peki, öğrencisine tişört giydirip, canlı yayınlara koşturanlara Bakanlık ne yaptı? Benim öğrendiğim kadarıyla herhangi bir soruşturma başlatılmadı.

Tabii ki okullar başarılarıyla gurur duyacak, bunu ilan edecek. Zaten böylesine bir başarıyla övünmeye kimse karşı çıkmıyor. Bakmayın siz Şimdi OKS’de 97, özel okullar sınavında 111 birinci çıkaran okulların yaptığı reklama kızdığımıza. Asıl kızgınlığım sürekli maraton koşan, çocuklarını da koşturan velilere. Okul veya dershaneye adım atar atmaz skor soran veliler, kurumları bu hale getiriyor. Onlar da okul ve dershane binalarını süsleyen şampiyon manşetli afişlere, posterlerin albenisine kapılıyor. Oysa o dershanede resmi olmayanları kimse sormuyor. Binlerce öğrencisi olan dershanenin, okulların başarısız olan ya da ortada bulunan öğrencilerinin hatırını kimse sormuyor.

Daha geçen hafta yazdık sınavda ortalaması düşmesin diye başarısız olan öğrencilerine kapı gösteren okullar, sınavı kazandıramayacakları için meslek lisesi öğrencilerini almayan dershaneler kimsenin umurunda değil anlaşılan.

Hele de son sınıfta öğrencisi olmayan bazı okulların dershanelerde transfer ettikleri öğrencilerle "şampiyon çıkardık" diye gururlanmaları beni çileden çıkartıyor. Sadece transfer öğrencilerle birincilik kürsüsüne oturan, öğrencilerine formalarını giydirerek, velilerin gözünü boyamaya çalışan okulları Milli Eğitim Bakanlığı müfettişleri görmüyor mu? Anlaşılan yapanın yanına kár kalıyor.

Benden velilere öneri: Siz siz olun reklamların cazibesine kapılmayın. Tüm öğrencilerine aynı değeri veren, şampiyonları ile değil öğrencilerinin tamamı ile övünen kurumların kapısını çalın.


KANUN YASAKLIYOR 

08.02.2007 tarihinde yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 11. maddesine göre, kurumlar ancak amaçlarına uygun tanıtıcı ilan ve reklam verebilirler. Bu reklam ve ilanlarda gerçeğe aykırı beyanlarda bulunamazlar. Özel öğretim kurumlarının, doğrudan veya logo, amblem ve benzeri kurumu çağrıştıran işaretler kullanarak dolaylı olarak televizyona reklamı ve ilanı vermesi de yasak.


EĞİTİMCİLER NE DİYOR 

Fahamattin Akıngüç (Kültür Eğitim Kurumları Kurucusu):

Bunlar, ticari amaçlarla yapılan şeyler. Ticaret, ekonomi parkurunda bunlar geçerli olabilir. O kulvarlarda bile Rekabet Kurulu hemen olaya el koyar. Ama, eğitimcilerin tasvip etmemesi lazım. 1965’te çıkan kanunda bile reklamlar yasaklanmıştı. O zaman bile bu tip reklamları yasaklayan veya yaptırım koyan maddeler vardı. Herkes buna uyardı. Şimdi, buna "dur" diyecek bir otorite lazım. Bu otorite de Milli Eğitim Bakanlığı’dır. Özel Okullar Derneği de bu konuda çaba harcamalı. Muhakkak "dur" demeli, yaptırım uygulamalı. Biz bile yıllar önce Özel Okullar Derneği olarak kurallara uymayan okullara ceza vermiştik. Bu tür şeylerin önlenmesi lazım.

Kemal Koçak (Uğur Koleji Kurucusu)

Ben gerçek dışı olan herşeye karşıyım. Birçok dergi, dershane var. Aynı öğrencinin ismini farklı yerlerde görüyoruz. Hoş değil. Dürüstlüğe de yakışmaz. Herkes böyle duyuru yapabilir, ama eğitimcilere yakışmaz. Bu iş cılkından çıktı. Eğitimde öğrenci üzerinden reklam olmaz. İşini iyi yapanı veliler tercih etmeli. En iyi müfettiş öğrencidir, velidir. Eğitimde açıklık, dürüstlük olmalı. Biz dürüst olmazsak, bu çocukları nasıl dürüst yetiştireceğiz?

Faruk Köprülü (ÖZDEBİR Başkanı)

Bazı dershanelerin ilçe, il ve Türkiye geneli sınav birincilerini, alan ve bölge göstermeden reklam kampanyalarına taşımaları adayları ve velileri yanıltıyor. Tek birinci çıkarmak bir şey ispatlamaz. Önemli olan çok sayıda öğrenciyi bir okula veya bir fakülteye yetiştirmek. Yapılan reklam kampanyalarının büyük çoğunluğu yanıltıcı. Dershanelerin tek bir isim yerine, kazandırdıkları toplam öğrenci sayılarıyla övünmeleri gerekir. Öğrenci isimlerinin ilan edilmesi MEB tarafından da yasaklandı, ancak uygulayan dershane yok gibi. Dernek olarak demetleme imkanımız var ama yaptırımımız yok.

Enver Yücel (TÖDER Genel Başkanı)

Tabii ki eğitimde başarıyı ödüllendirmek, eğitimin doğasında var. Ama ödülü, ödül olmaktan çıkartıp, rüşvete dönüştürdüğümüz zaman ödül amacından sapmış olur. Her ÖSS sonrasında yaşanan bu ödül sorunu, dozunda ve dengede tutulmalı. Ama ne yazık ki bu alanda bazı abartmalar yaşanıyor. Dengeyi sağlayacak olan, Milli Eğitim Bakanlığı, sivil toplum örgütleri ve basın yayın organlarıdır. Bu tür sınavlarda başarının ne kadar önemli olduğunu herkes takdir eder. Ancak başarıya karşı verilecek ödül, başarıyı anlamlı kılacak türden olmalı.