ABD'de bugün Başkan Bush için bir anlamda güvenoyuna dönüşen Kongre seçimleri yapılacak.

Bu seçimler sadece ABD siyasetini ve ABD ekonomisini değil, Wall Street'teki hareketlerden direkt olarak etkilenen Türkiye piyasalarını da yakından ilgilendiriyor. ABD'de gelecek sonuçlara göre içerde de oluşabilecek sert hareketlere karşı dikkatli olmak gerekiyor.

Cumhuriyetçiler kaybedebilir

ABD'de şu sıralar olası seçim sonuçlarına göre çeşitli senaryolar üretiliyor. Halen iktidarda bulunan Cumhuriyetçilerin Irak'ta yaşananlar yüzünden ağır bir yenilgiye uğrayacağından tutun da, Kongre'de tek bir kanadı kaybedeceğine ya da son günlerdeki toparlanma ile çoğunluğu yine bırakmayacağına ilişkin senaryolar havada uçuşuyor. Tabii bu senaryoların finans piyasalarındaki karşılıkları da, şimdiye kadar büyüme, enerji fiyatları ve faiz oranlarına odaklanan, ancak seçimleri gözardı eden ekonomistlerin bir numaralı tartışma gündemi haline geldi.

ABD'de yayımlanan raporlar ve araştırmalar, Cumhuriyetçilerin, Kongre'nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya bulunduğunu gösteriyor.

Kongre'nin üst kanadı Senato'da ise şimdilik şanslar eşit gözüküyor. 100 sandalyeli üst kanat Senato'da 33 üyelik için yapılacak seçimlerde Cumhuriyetçilerin altı sandalye kaybetmesi, çoğunluğu Demokratlara geçirecek.

Senaryolar ve sonuçlar

DEMOKRATLAR KAZANIRSA
Kim kaybeder kim kazanır? 

CNN'de yer alan değerlendirmeye göre, Kongre seçimlerinde iki kanattan birini dahi Demokratların kazanması halinde bazı sektörler kaybedecek, bazıları da bu işten karlı çıkacak. CNN'e göre kaybetmeye aday sektörler şunlar:

Petrol ve gaz
Eczacılık sektörü
Savunma sektörü

Demokratların seçimlerde başarılı olması üstteki sektörler için pek de hayırlı olmayacak. Ancak demokratların kazanması kendilerine yarayacak olan bazı sektörler de seçimleri dört gözle bekliyor. Bu sektörler de şöyle sıralanabilir:

Hükümet destekli girişimler
Metal sektörü
Alternatif enerji ve çevre temizliği

Başkanlığın ve Kongre'nin farklı taraflara ait olması durumu da piyasalar için biraz karışık bir sürecin başlangıcı olacak.

Yapılan yorumlara göre Kongre'nin iki kanadından en azından birinde çoğunluğun Demokratlara geçmesi halinde, kısa vadede piyasaya satışlar hakim olabilir. Çünkü Wall Street geleneksel olarak, büyük sermayeyi ve grupları her zaman destekleyen Cumhuriyetçilere daha yakın durur. Bu nedenle iki kanattan birinin kaybının borsada satışla, Cumhuriyetçilerin iki kanadı kazanmasının da yükselişle karşılanması bekleniyor.

Bill Clinton döneminde ne olmuştu?

Ancak uzmanlar, uzun vadede ise durumun biraz daha farklı olacağını savunuyor. Yönetim ve yasamanın farklı grupların hakimiyetinde olmasının Washington kaynaklı zararları azaltacağını belirten uzmanlar, buna örnek olarak ABD'nin en uzun süreli büyümesini gerçekleştirdiği 1990'ları örnek gösteriyorlar.

1990'larda iki dönem boyunca Demokrat aday Bill Clinton Beyaz Saray'da başkanlık yaparken, Kongre'de çoğunluğu Cumhuriyetçiler oluşturuyordu. ABD bu dönemde arka arkaya gösterdiği yüksek büyüme performansı ile diğer ülkelerle arayı açarken, borsalar da aynı dönemde rekor üzerine rekor kırıyordu. Özellikle teknoloji rüzgarını arkasına alarak 5 bin puanlara ulaşan Nasdaq, aradan geçen bunca yıla rağmen halen o seviyelerine yaklaşamadı bile...

104 yıllık gerçek

Öte yandan geçtiğimiz günlerde son 104 yılın verileri kullanarak yapılan bir araştırma ilginç bir istatistiği ortaya koydu.

Buna göre kısa ve uzun vadeli senaryolar ne olursa olsun, seçimlerle yılsonu arasındaki zaman diliminde borsalar düşüş yönünde hareket ediyor. Seçimlerin hemen ardından yükseliş görülse dahi, sene sonuna doğru artan kayıplar borsaları başladığı seviyenin altına indiriyor.

Aslında Dow Jones'un geldiği seviyeler gözönüne alındığında bu senaryo akla mantıklı geliyor. Ağustos ayında petrol fiyatlarındaki düşüşle başlattığı yükselişini geçtiğimiz haftaya kadar sürdüren Dow Jones, arka arkaya rekorlar kırarak 12 bin puanın üzerine çıktı. Bu sert yükselişin ardından kar satışlarının gelmesi de çok uzak bir ihtimal değil.

Türkiye'yi de etkileyecek

Dünyanın en büyük ekonomisi ABD'de bugün yapılacak seçim sonuçları, Türkiye'deki finansal piyasaları da etkileyecek. Özellikle uzun süredir yurtdışı piyasalara odaklı hareket eden İMKB'de, Dow Jones'taki hareketlerin yansımalarının görülmesi son derece yüksek bir ihtimal. Borsadaki hareketlere paralel olarak döviz piyasaları ve faizde de sert hareketler izlenebilir.

Ancak Türkiye piyasaları için tahminde bulunurken yarın açıklanacak AB İlerleme Raporu'nun da gözden uzak tutulmaması gerekiyor.