6 yılda Memur-Sen’in üyesi yüzde 650, Hak-İş’in yüzde 40 arttı. Diğer sendikalar, dünyada sendikacılık gerilerken, Memur-Sen ve Hak-İş’in siyasi rüzgârla yükseldiğini savunuyor
Örgütlü çalışan sayısının 4 milyonun biraz üzerinde seyrettiği Türkiye’de, AKP’nin iktidarı döneminde üyesi sayısını en fazla artıran konfederasyonlar, AKP’ye yakın oldukları öne sürülen Memur Sen ve Hak-İş oldu. Çalışma Bakanlığı istatistiklerine göre, 2002 ile 2008 dönemi arasında Memur-Sen’in üye sayısı yüzde 650, Hak-İş’in üye sayısı yaklaşık yüzde 40 artış gösterdi.
Aynı dönemde Kamu-Sen’in üye sayısı yüzde 9, Türk-İş’in yüzde 16, DİSK’in yüzde 14 artarken KESK’in üye sayısı yüzde 15 azaldı.
Üye sayılarındaki bu hareketlilik, memur konfederasyonlarının yetkili olduğu hizmet kollarında da değişime neden oldu. Kamu-Sen 2002 yılında 9 hizmet kolunda yetkiliyken bu sayı bugün 7’ye inmiş durumda. Kamu-Sen geçen altı yılda tarım ve Diyanet’te yetkisini kaybetti.
2002’de eğitim, kültür ve yerel hizmetler olmak üzere 3 alanda yetkili olan KESK, şimdi sadece kültürde yetkili. 2002’de sadece diyanet alanında yetkili olan Memur-Sen ise şimdi Diyanet’in yanı sıra tarım ve belediye hizmet kollarında da yetkili konfederasyon haline geldi.
‘Siyaseti arkasına aldı’
Üye sayısı açısından Türkiye’nin en büyük konfederasyonu olan Kamu-Sen’in Genel Başkanı Bircan Akyıldız, özelleştirmeler, emeklilikler ve yeni işe girenlerin sendikacılığa temkinli yaklaşmaları gibi nedenlerle üye sayısını artırmada hızlı mesafe alamadıklarını söyledi. Akyıldız şunları söyledi:
“Ama bu havayı koklayıp, sonradan üye olmayı düşünen memur kitlesiyle karşı karşıya olduğumuz anlamına gelmiyor. Siyaseti kullanmak isteyen sendikaların ortaya koydukları tavır sonucu baskı oluştu, insanlar üye olurken tereddüt etmeye başladı.”
Akyıldız aynı kulvarda mücadele ettikleri Memur Sen’in üye sayısını yüzde 600’lerin üzerinde büyüttüğünü belirterek, “Sendikacılıkta bu kadar hızlı büyüme ‘şans’ olamaz. Bunun arkasında siyasetin gücünü arkasına almak yatar” dedi.
KESK Başkanı Sami Evren de son üç yılda 100 bin üye kaybettiklerini söyledi. Memur-Sen’in ise üye sayısını artırdığına dikkat çeken Evren, “AKP öncesi kamuda Memur-Sen üçüncü sıradaydı, şimdi ikinciliğe çıktı. Dünyadaki sendikalar kan kaybederken hiçbir mücadelesi olmayan Memur-Sen’in bu kadar büyümesi ilginç” diye konuştu.
Memur-Sen: Hedef 400 bin
Bünyesinde 12 sendikayı barındıran Memur-Sen, kendine yöneltilen eleştirileri reddetti. Başkan Ahmet Gündoğdu ortaya koydukları politikalarla her yıl üye sayısını istikrarlı biçimde 40-50 bin artırdıklarını belirterek şunları söyledi:
“Rakip sendikalar bunu farklı yönlere çekiyorlar ama 2001 yılında çıkan 4688 sayılı yasadan sonra, onlar nasıl olup da 2002 tarihinde 40 bin, 300 bin üye bulabildiler, asıl bu anlaşılır gibi değil. Bizim 7 yılda eriştiğimiz noktayı eleştiriyorlar. Biz üye sayımızı 2009 Mayıs’ında 400 bine çıkarmak için uğraşıyoruz.”
4688 sayılı yasa, sendikaların o tarihe kadarki üyesi sayısını geçersiz saymış ve Çalışma Bakanlığı üye formlarına göre üyelik yapılabileceğini hükme bağlamıştı.
‘Belediyelerde Hak-İş kampanyası var’ iddiası
Özel sektör çalışanları arasında ise Hak-İş’in yükselişi sürüyor.
DİSK Başkanı Süleyman Çelebi, belediyelerde Hak-İş kampanyası başlatıldığını, özellikle bazı belediyelerde Hak-İş’e doğru yönlendirme yapıldığını öne sürdü. Çelebi şöyle konuştu:
“İstanbul Bahçelievler Belediyesi’nde biz hâkimdik. Şimdi Hak-İş’e geçti. Yaklaşık 45 belediyede bu baskılar yaşandı. Kızılay Kan Merkezi’nde 16 kişi DİSK’e üye olduğunda Şırnak ve Ardahan’a sürüldü. Bütün bu tehdit ve baskıya rağmen örgütlenmeye devam ediyoruz.”
Türk-İş Başkanı Mustafa Kumlu da üyelerine sendikadan ayrılmaları için baskıyla yapıldığını iddia etti. Ekonomik kriz ve yaşanan teknolojik gelişmeler sonucu istihdamın azaldığını ifade eden Kumlu, “Hak-İş’in Çaykur’da işçileri zorla istifa ettirmesiyle ilgili yargı süreci devam ediyor” dedi. Daha önce Türk-İş ile Hak-İş arasında Çaykur ve orman işçilerinde yetki kavgası yaşanmıştı. Türk-İş, hükümete yakın olduğunu iddia ettiği Hak-İş’in, çalışanlara yönelik tehdit kullanarak, kendilerinden üye çaldığını öne sürerken, Hak-İş iddiaları yalanlamıştı.
En büyük sıçrama 2003’te oldu
Memur-Sen en büyük çıkışını AKP’nin iktidara geldikten bir yıl sonra, 2003 yılında gerçekleştirdi. 2002 yılında üye sayısı 41 binin üzerinde seyreden Memur-Sen, 2003 yılında bu rakamı ikiye katlayarak 98 bine yükseltti. 2003 yılından itibaren de Memur-Sen’in üye sayısı her yıl yüzde 15 ile yüzde 40 arasında artış gösterdi.