Avrupa tedbiri elden bırakmıyor

Almanya'da mortgage kredilerinin beşte birini veren Hypo için hazırlanan 35 milyar Euro'luk kurtarma planından katılımcıların vazgeçmesi ülkeye kâbus yaşattı. Son dakika çaresi mevduata garanti oldu..

Önce kurtarıldığı açıklandı sonra kurtarılmasından vazgeçildi. Alman mortage devi Hypo Real Estate'in (HRE) çöküş hikâyesinin yazılmasına saatler kala Almanya mevduat sahiplerinin bankalardaki tüm parasını garantiye aldığını duyurdu. Pazar gününü 900 milyar Euro'luk Alman ipotekli konut kredisi pazarının yüzde 20'sine hâkim Hypo Real Estate'i kurtarmaya çalışarak harcayan Alman hükümeti, çareyi tüm özel tasarrufları güvence altına almakta buldu.

PAZARTESİ ENDİŞESİ

Aslında Hypo için iyi haber 28 Ekim'de geldi. Alman hükümetinin liderlik edeceği ve bankaların oluşturacağı bir konsorsiyum 35 milyar Euro'luk kurtarma planı açıkladı. Açıklama sonrası HRE hisseleri değer kazanmaya başladı. Fakat bu sevinç kısa sürdü. "Sürpriz" bir kararla bankalar plandan elini çekti. Alman finans piyasalarını pazartesi ne olacak korkusu sardı. İşin ciddiyeti, yani HRE'nin batmasının tüm Alman bankacılık sektörüne kriz yaşatma endişesi piyasalarda şu yorumların yapılmasına neden oldu: "Pazartesi sabahı Türkiye saati ile 02.00'de Tokyo Borsası açılmadan bir çözüm duyurulmazsa HRE 2 gün içinde batar."

MERKEL TÜKÜRDÜĞÜNÜ...

Paris'te önceki gün yapılan AB zirvesinde İrlanda'yı tüm mevduata garanti verdiği için eleştiren Almanya Başbakanı Angela Merkel, HRE krizi sonrası tüm gününü Alman Merkez Bankası (Bundesbank) ve Alman finansal düzenleme kuruluşu BAFIN yetkilileri ile bu işi nasıl çözeceğine harcadı. HRE ve tüm bankacılık sistemi için olumlu açıklama akşam saatlerinde "mevduata güvence" verildiği haberiyle geldi. Merkel, HRE'deki sorunun bankacılık sistemine sızmasına izin vermeyeceklerini açıklamak zorunda kaldı. Alman Maliye Bakanlığı Sözcüzü Torsten Albig ise garantinin ekonomiye istikrar kazandırmak için yapıldığını belirtti. Alman Maliye Bakanı Peer Steinbrück ise "Güncellenen son zarar rakamlarıyla birlikte kurtarma konusunda harekete geçmek daha zor hale geldi. İrlanda'da yapılan hataların faturasını Alman halkının ödemesi can sıkıcı bir durum" derken Bundesbank Başkanı Axel Weber, "Alman ipotek kâğıtları dünya piyasalarındaki en çok güvenilen yatırım araçlarından... Bu alanda yaşayacağımız bir güven bunalımı kredibilitemizi etkiler" açıklamasını yapmak zorunda kaldı.

Yeni maliyet 150 milyar Euro

Alman basını Hypo Real Estate için "durumun zannedilenden daha kritik olduğunu" belirtti. Welt Am Sonntag gazetesine göre, Deutsche Bank tarafından yapılan bir araştırma, Hypo Real Estate'i kurtarmak için 150 milyar Euro kaynak gerektiğini söylüyor. Araştırma aynı zamanda yıl sonuna kadar 50 milyar Euro, 2009'da ise 70-100 milyar Euro arasında bir para gerektiğini belirledi.

İrlanda'yı şikâyet etti, güvenceyi kendi verdi

Almanya Başbakanı Merkel önceki gün Paris'te İngiltere, Fransa ve İtalya hükümet başkanlarıyla yapılan zirvede İrlanda'nın tüm mevduata garanti vermesinin yanlış olduğunu ve konuyu AB'ye şikâyet edeceğini açıklamıştı. Dün ise HRE'nin yaratabileceği 'Kara Pazartesi' endişesiyle güvenceyi kendi vermek zorunda kaldı. Merkel saatlerce süren toplantı sonrası özel sektör tasarruflarının güvence altında olduğunu, kimsenin korkmaması gerektiğini açıkladı. Alman basınında yer alan bilgilere göre HRE'nin ilk hesaplamalarda 35 milyar Euro ile kurtulacağı düşünülmüştü. Fakat, HRE'nin yan kuruluşu olan ve konut kredisi dağıtan İrlandalı Depfa'nın tahminlerin çok üzerinde zarar yazması rakamı ilk hesaplamaların çok üzerine taşıdı. HRE'nin Merkel'in 'garantili' müdahalesinden sonra kurtulup kurtulmayacağı bilinmese de bankanın nefes alması bekleniyor. HRE için Alman halkının ödeyeceği bedelin 100 milyar Euro'luk kurtarma karşılığı 57 milyar Euro olacağı söyleniyor.