Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Erdal Eren, “Hiçbir Türk bankasının fonlarda parası batmadı. Hiçbirinin hedge fonlarda parası yoktu. Bankaların bu kadar ürkek davranmalarını anlayamıyorum. Ekonomik krizin bankalar tarafından büyütüldüğü kanaatindeyim” dedi.
Eren, İstanbul Mövenpick otelinde düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:
“Bankalar neden bu kadar korkuyorlar? Birkaç yıldır en yüksek getiriyi Türk bankaları sağlamadı mı? Son dönemde uzun vadeli fonları bulmakta sıkıntı yaşamaya başladıkları doğru, Zayıf sermaye yapısından dolayı geride duruyorlar. Hükümetin bu tedbirler için destek vermesi gerekiyor.”
‘Panzehir inşaatta’
Erdal Eren, “İnşaat sektörü, ekonomik kriz, yoksulluk, bölgelerarası dengesizlik ve hatta terörün panzehiridir” dedi.
Eren, 2005’te yüzde 21.5, 2006’da yüzde 19.4 seviyesinde büyüme gösteren inşaat sektörünün 2007’de yüzde 5.7’lik büyüme rakamıyla küçülmeye başladığını belirterek, “2008’de ise sektörde büyüme yok, küçülme olacak” dedi.
Konut sektöründeki krizin bankacılık krizinden önce başladığını vurgulayan Eren, şunları söyledi:
“Konut balonu patladığı için inşaat sektörü, 2008’in başından itibaren ciddi bir kriz yaşıyor. Normal koşullarda yüzde 50 - 50 olan konut ve kamu altyapı yatırımları son yıllarda konut üretimi lehine bir gelişme göstermişti. Konut kalebi inşaat sektörünün büyüme performansını belirleyen bir numaralı faktör olmuştu. Artarak bugüne gelen kriz karşısında hükümetin artık acilen tedbir alması şart.”
‘Bankalar bizi oyalıyor’
Türk bankalarının yurtdışındaki müteahhitlik işleri için teminat mektubu vermeyi durdurduklarını kaydeden Eren, şunları söyledi:
“Bankalar, ‘size teminat mektubu vermeyeceğiz’ demiyorlar. Bunun yerine, ‘talep ettiğiniz mektup için yönetim kurulumuz 4-5 ay toplanamayabilir’ diyorlar. Bu durumda Libya ve petrol zengini ülkelerdeki ihaleler kaçıyor.”
Libya’da toplam 1 milyar dolarlık ihale alan 12 müteahhitin teminat mektubu veremedikleri için işleri alamadığını kaydeden Eren, şöyle konuştu:
“Libya’da devrimin 40’ıncı yıldönümü için 160 milyar dolarlık inşaat işi var. Bu dönemde özellikle kamu bankalarının bu ülkelerde şube açarak bize destek olması gerekiyor.”
‘Sigorta olsun’
Rekabet ettikleri batılı şirketlerinse teminat mektubu vermediklerini, risklerini sigortalattıklarını belirten Eren, şunları söyledi:
“Bizde de Eximbank kanalıyla bu tür sigorta işlemleri başlatılmalı. Sorun sadece teminat mektubu değil, Çinli firmalar inşaatlarda askerleri ve hafif ceza alan hükümlüleri çalıştırıyor. Bu da işçilik maliyetleri açısından bir haksız rekabet. İran ise müteahhidinin uluslararası ihalelerde kırdığı fiyatın yüzde 25’ini ödüyor” dedi.
Eren, 4 yıl önce Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’ın, Hazine bürokratları ve bankacıların bulunduğu bir toplantıda; “Müteahhitler benim ortağım, onlar para getirince Hazine’ye para giriyor. Müteahhitlere kolaylık sağlayın, riski ben üstleneceğim” dediğini hatırlatarak, “İşte hükümetin bu tür önlemleri alması gereken noktadayız” dedi.
‘TOKİ, sattığı konutu geri alsın’
Toplu Konut İdaresi’nin uzun süredir yeni projeye başlamadığına dikkat çeken Erdal Eren, şöyle konuştu:
“TOKİ, inşaat sektöründe önemli bir canlılık yaratmıştı. Ancak talep gerilemesinin etkisiyle satışlarında bir düşme ve yatırımlarında duraklama söz konusu. TOKİ’den konut satın alan vatandaşlar taksitlerini ödeme güçlüğüne düşerse, TOKİ vatandaşlara ödedikleri parayı iade edip konutu geri almalı. Aksi halde bu insanlar ya tefecinin eline düşecek ya da bankalar bu evleri haczedecek.”
‘Yasal paradan bile hesap soruluyor’
Türkiye Müteahhitler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Emre Aykar da, hükümetin yurtdışındaki parayı Türkiye’ye getirmek için bir hazırlık yaptığını hatırlatarak, şöyle konuştu:
“Yurtdışındaki müteahhitlik hizmetleri karşılığında getirdiğimiz döviz vergiden muaf. Ancak, parayı yurda getirme akılsızlığını yaparsam ve kurda bir artış olmuşsa Maliye, kurumlar vergisi kanalıyla yüzde 20 vergi alıyor. Sanki bu parayı getirmeyeyim diye bunu yapıyor. ‘Yurtdışından getirilen paraya hesap sormayacağız’ diyen hükümet, yasal kazancı bile vergilendiriyor.”