Türkiye Kojenerasyon Derneği Başkanı Özkan Ağış, önlem alınamazsa, otoprodüktörler başta olmak üzere özel sektöre ait enerji üretim santrallerinin kapanmaya devam edeceğini savundu. Bu arada Bursa santralının bakıma alınmasıyla ikinci elektrik kirizinin kapıya dayandığı öğrenildi.

Ağış, doğalgaz fiyatlarının son 2 yılda yüzde 54 arttığını belirterek, Mart 2004'de metreküp başına 16 cent olan fiyatın şu anda 26,5 cente yükseldiğini, bu artışın otoprodüktörler başta olmak üzere tüm özel elektrik üreticilerini çok güç durumda bıraktığını söyledi.

Otoprodüktörler ve elektrik üreticilerinin yeni yasaya göre kendilerinin kojenerasyon tesisi kurduğunu, bunu devletle herhangi bir sözleşme yapmadan serbest piyasaya hitap edecek şekilde gerçekleştirdiğini ve kredi temin ettiğini anlatan Ağış, "Tesisler kurulurken aşağı yukarı doğalgaz fiyatları 16 cent civarındaydı. Bugüne kadarki yüzde 54'lük maliyet artışı, elektrik üretiminde de yüzde 43'lük maliyet artışı yarattı. Otoprodüktörler ve elektrik üreticilerinin tesisi kurmadan önce hazırlattığı raporlara göre yüzde 20 karlılık hedefleniyordu. Şimdi bu, yüzde 20 karlılıktan yüzde 43 zarara dönüşünce yüzde 23 kadar zarar etmeye başladılar. Bu zarara devam etmemek için kapatıyorlar"dedi.

Teknik olarak artık otoprodüktörler veya elektrik üretim şirketlerinin bu doğalgaz fiyatlarıyla birşey yapamayacağını vurgulayan Ağış, "Önlem alınamazsa, bu santrallerin kapanmasına devam edilecek. Bu durum beklenen birşeydi" dedi.

Özkan Ağış, 178 adet otoprodüktör ve elektrik üretimi yapan şirket bulunduğunu hatırlatırken, doğalgaz fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi, ÖTV ve TRT payının kaldırılması gerektiğini söyledi. 

BURSA SANTRALI BAKIMDA, İKİNCİ ELEKTRİK KRİZİ GÖRÜNDÜ 
Akenerji ve Alarko’nun üretim durdurma kararları ile, ülke ikinci elektrik krizinin eşiğine geldi.
Enerji Bakanlığı Türkiye Elektrik Üretim Anonim Şirketi’nin (TEÜAŞ), daha önceki elektrik krizine neden olan Bursa Santralı’nın, bakımda olduğu öğrenildi. Ay sonunda bölgenin iki önemli elektrik kaynağı üretimi bırakacağı için Bursa Santralı’nda üretimin aksaması durumunda, yine büyük kesintiler olacak. 

İLK OTOPRODÜKTÖR BIRAKTI, SEKTÖR ŞOKTA
Enerji sektörünün önde gelen şirketlerinden ve Türkiye’nin ilk otoprodüktörü Akenerji’nin, 17 yıllık geçmişinde kurduğu en büyük santralı olan 132 MW’lık Bozüyük’te üretimi durdurma kararı, enerji sektöründe de büyük yankı uyandırdı.
12 santralı bulunan Akenerji, bu kararıyla, 541 MW’lık toplam kurulu gücü içinde, 8 santralının kurulu gücüne karşılık gelen en büyük yatırımından vazgeçmiş oldu. 

Akenerji hisseleri, 2000 yılından bu yana borsada işlem gördüğü ve şirket doğalgaz çevrim dışında hidroelektrik ve rüzgar santraları konusunda yatırım yapacak olması nedeniyle, kapatma kararı, enerji sektörü girişimcilerinde karamsarlık yarattı. 10’dan fazla elektrik üreticisinin, üretim durdurma kararını değerlendirdiği ve bunun için Ankara’daki ilgili kuruluşlarla temas kurduğu bildirildi. 

4 AY ÖNCEDEN BİLDİRMESİ GEREKİYOR
Öte yandan, Akenerji ve Alarko’nun kararı, Enerji Bakanlığı ile üreticiler arasında yeni bir kriz daha yaratacak. Şirketlerin, üretimi bırakmadan dört ay önce, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) bildirimde bulunması gerektiği öğrenildi. 

Bildirimler bu sürede yapılmadığı için, elektrik arzında sorun yaşayacak olan Enerji Bakanlığı’nın, EPDK’dan şirketler hakkında işlem yapmasını istemesi bekleniyor. Bu durumda şirketlere; uyarı, para cezası veya lisans iptali cezaları verilebilecek. 

ALARKO, BOTAŞ İLE ANLAŞTI
Bu arada, santral durdurma kararı veren Alarko’nun, işi bırakmak isteyen üreticilerin caydırıcısı olan, BOTAŞ’ın doğalgaz parası almaktan vazgeçmemesi sorununu aştığı öğrenildi. 

ANKA’nın edindiği bilgiye göre, Alarko, elektrik üretimi için BOTAŞ’tan aldığı doğalgaza verdiği “al ya da öde” olarak bilinen yüzde 80’lik alım garantisinin kaldırılması için BOTAŞ’a başvuruda bulundu. Şirketin sözleşmesi Eylül 2006’da sona ereceği için, doğalgazı almasa da almayı taahhüt ettiği gazın yüzde 80’inin bedelini ödeyecekti. Durumu değerlendiren BOTAŞ, 31 Temmuz itibariyle tarafların birbirlerine karşı olan yükümlülüklerinin sona ereceği yanıtını vererek, talebi kabul etti. Alarko, böylece üretimi durdurma kararı alabildi. 

KILIÇLAR ÇEKİLDİ
Buna karşın, BOTAŞ’tan aynı talepte bulunan çok sayıda şirket bulunuyor. BOTAŞ, alım garantisini kaldırmaya yanaşmadığı için, şirketlerin son noktada, yargıya gitmeyi tasarladıkları belirtildi. 

Enerji Bakanlığı’nın sektörle restleşmesinin ardından Elektrik Üreticileri Derneği’ne Rekabet Kurumu'nun baskın düzenlenmesinin de gerilimi artıracağı ifade edildi. Rekabet Kurumu soruşturmasıyla karşı karşıya kalan Elektrik Üreticileri Derneği’nin başkanlığını, zarar ettiği için en büyük santralında üretimi durdurmak zorunda kalan Akenerji’nin Genel Müdürü Önder Karaduman yapıyor. Karaduman, elektrik kesintilerinin ardından, zarar ettikleri için üretimi durdurma noktasına geldiklerini, ülkenin kesintilere hazır olması gerektiğini açıklamıştı.