İMKB krizde 85 milyar $ eridi

İMKB'de işlem gören şirketlerin piyasa değeri 15 Eylül'deki Lehman'ın iflasıyla başlayan krizde 85 milyar dolar eridi. Kaybın 71.5 milyar doları hisselerin halka açık olmayan kısmında yaşandı..

Krizden nasibini; borsasında ağır kayıp, kurlarda yükseliş ve faiz maliyetlerinde artışla alan Türkiye'de borsa endeksi 12 Eylül'de başlayan krizde yüzde 30 düşerken şirketlerin piyasa değerleri yüzde 42 (85.2 milyar dolar) eridi ve cuma günü itibariyle 115 milyar dolara indi. En ağır darbeyi ise şirketlerin halka açık olmayan kısımlarındaki patronlar yedi. 85.2 milyar dolarlık erimenin 71.5 milyar doları şirket ortaklarının elindeki hisselerde yaşandı. Yabancıların portföyü ise 13.7 milyar dolar düştü. Şirketlerin değerindeki kayıp ocaktan bu yana 111 milyar doları aştı.

BİR GÜNDE 19 MİLYAR $ UÇTU

Kredi krizine bankacılık sistemine çeki düzen vererek rahat görünen Türkiye, krizin etkilerini en çok İMKB üzerinden hissediyor. Yapılan hesaplamaya göre İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nın piyasa değeri, özellikle ABD'deki ağır kayıplarla dibe vurdu. Lehman Brothers'ın iflasını istemesinden hemen önce 12 Eylül'de 201 milyar dolarlık borsa olan İMKB'nin piyasa değeri ABD Kongresi'nden 700 milyar dolarlık pakete onay çıkmasına karşın 3 Ekim'de 178 milyar dolara indi. Borsanın 3 Ekim'deki günlük kaybı 18 milyar dolar oldu. Ancak krizde ve borsa kurulduğundan bu yana değer olarak en büyük kaybını Dow Jones endeksinin 3 yıl sonra ilk kez 10 bin puanın altına indiği 6 Ekim'de yaşadı. Kara pazartesinin yaşandığı bu günde kayıp 19 milyar dolar oldu ve İMKB şirketlerinin toplam değeri 158.9 milyar dolara düştü.

KAÇIŞ ERİMEYİ HIZLANDIRDI

10 Ekim'de 134 milyar dolara kadar düşen değer, AB'nin 2 trilyon dolarlık paketleri ve merkez bankalarının ortak faiz indirimiyle bir miktar toparlandı. Ancak geçen haftanın ikinci yarısında hedge fonların Türkiye, Rusya Macaristan gibi ülkelerden kaçışı, cuma günü 1.5 milyar dolarlık döviz alımı ve ve durgunluk korkusuyla ağır yara alan İMKB'nin değeri 115.9 milyar dolara kadar düştü.

Yabancının portföyü 13.7 milyar $ eridi

Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre kriz başında borsadaki yerli oyuncuların elindeki hisse senetlerinin değeri 26.1 milyar YTL (21.1 milyar dolar) idi. Hisselerin yüzde 70'ini elinde tutan yabancıların portföyündeki senetlerin değeri ise 58.4 milyar YTL (47.1 milyar dolar) olarak açıklanmıştı. Krizle birlikte yerlilerin elindeki hisselerin değeri 20 milyar YTL'ye (13.3 milyar dolar), yabancıların 42.2 milyar YTL'ye (27.9 milyar dolar) düştü. Böylece yerlilerin portföyü 6.1 milyar YTL (5.9 milyar dolar), yabancıların 16.3 milyar YTL (13.7 milyar dolar) eridi. Halka açık olmayan, bir başka deyişle şirket patronlarının kaybettiği para ise 71 milyar dolara ulaştı.