Yatırımda bilinmeyen gerçek

Ankara Ticaret Odası (ATO)'nun hazırladığı bir rapor, Türkiye'nin yatırımda bilinmeyen bir gerçeğini ortaya çıkardı.

Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) hazırladığı raporda, Türkiye'de kişi başına yatırımın son 10 yıldır yerinde saydığı ifade edilerek, ''1997 yılında kişi başına 1374 avro yatırım yapan Türkiye, 2006 yılında 1451 avro yatırım yapabildi'' denildi.

ATO'nun Avrupa Birliği İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) Ulusal Hesaplar Veri Tabanı Satınalma Gücü Paritesi hesaplarını kullanarak hazırladığı ''Yatırım Açığı Raporu''na göre, Türkiye kişi başına yapılan yatırımda 10 yıldır yerinde sayıyor.

Türkiye'de satınalma gücü paritesine göre, 1997 yılında 5 bin 202 avro olan kişi başına gelir, 1703 avro artarak 2006 yılında 6 bin 905 avroya yükseldi. Son 10 yılda kişi başına gelirde yüzde 32,7 büyüme yaşanırken, kişi başına yatırım sadece yüzde 5,6 büyüdü.

1999 yılında meydana gelen Marmara Depremi ve 2001 yılında yaşanan büyük ekonomik kriz, yatırımları vururken, depremin yaşandığı 1999 yılında kişi başına yatırım 1127 avroya, Türkiye tarihinin en ağır krizinin yaşandığı 2001 yılında ise 947 avroya geriledi.

Son yıllarda yaşanan ithalata dayalı büyüme modeli de yatırımların istenilen seviyede gerçekleşmesini engelledi. 2002 ve 2003 yıllarındaki büyümeye rağmen kişi başına yatırım değişmedi. 2004 yılında yükselmeye başladı ve 2006 sonunda 10 yıl öncesine göre 77 avro artışla 1451 euro olarak gerçekleşti.

TÜM AB ÜLKELERİNİN GERİSİNDEYİZ

Rapora göre, Türkiye ile AB ülkeleri arasındaki yatırım farkı kapanmıyor, aksine büyüyor. Türkiye, Avrupa Birliği'ne üye 27 ülke ile karşılaştırıldığında, kişi başına yatırımda sonuncu oldu.

2006 yılında Türkiye, AB ortalamasının yüzde 30'u kadar kişi başına yatırım yapabildi. Satın alma gücü paritesi hesaplarına göre, 2006 yılında Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkede kişi başına düşen ortalama yatırım 4 bin 858 avro
olurken, Türkiye kişi başına 1451 avro yatırım yaptı. Diğer bir ifade ile AB ülkeleri milli gelirlerinden, Türkiye'nin 3,3 katı fazla kaynağı kişi başına yatırım için ayırdılar.

Avrupa Birliği'nin en zengin ülkeleri Lüksemburg ve İrlanda ile karşılaştırıldığında, Türkiye'nin yatırım konusundaki eksikliği daha vahim boyuta ulaşıyor. Lüksemburg kişi başına 12 bin avro, İrlanda ise 9 bin 200 avro yatırım
yapıyor. Diğer bir deyişle, Lüksemburg kişi başına düşen yatırımda Türkiye 8,3 kat, İrlanda 6,3 kat fark atıyor.

MAKAS AÇILDI

Son 10 yılda Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasında kişi başına gelir yüzde 45 artarak 16 bin 146 avrodan 23 bin 464 avroya yükseldi. Aynı dönemde Avrupa Birliği ortalamasında kişi başına düşen yatırım 3 bin 156 avrodan 4 bin 858
avroya çıktı. Diğer bir ifade ile Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başına düşen yatırımdaki artış, yüzde 54 ile gelirden fazla oldu. Böylelikle Avrupa Birliği ile aramızdaki ''gelir-yatırım makası'' daha da açıldı.

Satın alma gücü paritesi hesaplamalarına göre, 1997 yılında kişi başına düşen gelirde AB ortalamasının yüzde 32'si kadar gelir yaratabilen Türkiye'de, kişi başına düşen yatırım AB'nin yüzde 44'ü düzeyinde oldu. 2006 yılında ise
Türkiye, AB ortalamasının yüzde 29'u kadar gelir yaratırken, yarattığı yatırım da yüzde 30 olarak gerçekleşti. Bir başka deyişle, 1997 yılında kişi başına yaptığımız yatırım, kişi başına yarattığımız gelirin yüzde 26'sı olurken, 2006
yılında yüzde 21'ine geriledi.