Milliyet’in ulaştığı Toronto Hahamlar Kurulu Başkanlığı, “Tuncay Güney ya da Daniel Guney adı bizde kayıtlı bir hahama ait değil” derken, Güney’in mensubu olduğunu ileri sürdüğü Jacob’s House adlı kuruluşun da resmi izin almadan başka bir kurum adına bağış topladığı ortaya çıktı
Ergenekon soruşturmasının en önemli dayanaklarından birini oluşturan ve katıldığı televizyon programları aracılığıyla soruşturmaya etki eden Tuncay Güney’in yaşadığı Kanada’nın Toronto kentinde kalabalık bir Yahudi nüfus bulunuyor.
Güney’in daha önce gazetelere mülakat verip resim çektirdiği Bathurst Caddesi üzerinde irili ufaklı 60-70 sinagog yer alıyor. Ancak bu sinagoglarda “haham” sıfatıyla görev yapabilmek ya da bu unvanı kullanmak için Kuzey Amerika ve Kanada’daki birkaç büyük Yahudi teoloji okulundan birinde en az beş yıllık bir eğitim almak gerekiyor.
‘Bizde kayıtlı değil’
Milliyet’in ulaştığı Toronto Hahamlar Kurulu (Toronto Board of Rabbis) Başkanı Haham Michael Dolgin’in ofisinden yetkililer, “Tuncay Güney ya da Daniel Guney adı bizde kayıtlı bir hahama ait değil. Biz dinin reformcu kanadını temsil ediyoruz. Ortodoks kanat adına konuşamayız. Ama bu isim bize hiçbir şey ifade etmedi” dediler. Ontario’daki Ortodoks Yahudi Cemaati’nin en önde gelen isimlerinden ve Shaarei Tefillah Cemaati’nin Hahamı Moshe Stern de “Tuncay Güney ismini Haham olarak hiç duymadım” dedi.
Hahamlar Kurulu’ndan alınan bilgiye göre, bir kişinin haham olması için aldığı eğitim yeterli olmuyor. Bölgede din eğitimi veren üniversitelerden birinden “hahamlık rütbesi” almış olması (ordained) gerekiyor. Bu okullar şöyle sıralanıyor:
- Hebrew Union College
- Theological Seminary of Toronto
- Orthodox Union
Ne ismi, ne fotoğrafı var
İlk iki üniversitenin son üç yıllık rütbelendirme ve mezuniyet listesinde Güney’in ismi de fotoğrafı da yer almıyor. Güney’in Yahudiliğin Ortodoks kanadı içinde yer alan son okulda dört yılda haham olmasının zor olduğu belirtiliyor.
Güney’in mensubu olduğunu iddia ettiği Jacob House isimli kuruluşun da Beth Haderech Sinagogu adına bağış topladığı ortaya çıktı.
Sitede yer alan logonun deniz feneri şeklinde olması dikkat çekerken, sitede “Beth Haderech Sinagogu’nun desteğiyle ayakta duruyoruz. Bağışlarınızı oraya gönderin” ifadesi yer alıyor.
‘Bahsettiğiniz ismi hiç duymadım’
Ontario’daki Ortodoks Yahudi Cemaati’nin en önde gelen isimlerinden ve Shaarei Tefillah Cemaati’nin Hahamı Moshe Stern, Milliyet’e yaptığı açıklamada, “Bizde Haham olmak için reformcu kanattan daha da uzun bir eğitim gerekir. Eğitimin sonunda Smicha dediğimiz bir belge verilir. Bunu almayan Haham sayılmaz. Bahsettiğiniz ismi Haham olarak hiç duymadım. Eğer gerçekten Haham ise belgesini gururla göstermesi gerekir” dedi.
‘Güney’in gösterdiği adres bir ofis’
Moshe Stern, Tuncay Güney’in web sitesinde adres olarak gösterdiği ve bağış topladığı Beth Haderech Cemaati’nin adresinin de bir ofis binasına ait olduğuna dikkat çekti. Kanada’da resmi makamların bu konularda çok gevşek olduğunu belirten Stern, “Resmi bir makama birileri bu adam bizim imamımız, hocamız, papazımızdır diye yazı yazarsa onlar öyle kaydeder. Ama bunun dini açıdan hiçbir anlamı yoktur” diye ekledi.
Başka dinden biri en az 11 senede haham olabilir
SERHAT OĞUZ İstanbul
Gerek bir başka dinden Museviliğe geçişin zorlukları, gerekse Hahamlık eğitiminin uzun sürmesi Tuncay Güney’in Hahamlık iddialarını büyük ölçüde çürütüyor.
Türk Musevi Cemaati’ne göre, “Güney’in Türkiye’den ayrıldığı 2001’den sonra haham olması bu çerçevede zaten mümkün değil.” Türkiye Hahambaşılığı Sekreteri Yusuf Altıntaş, “Başka bir dinden Museviliğe geçmek zor olduğu için bazen yıllar alabiliyor. Daha sonra rabay olabilmek için ise toplam 11 yıl eğitim gerekiyor. Bir Müslümanın rabay olabilmesi için yaklaşık 15 yıl gerekir” dedi.
Milliyet’e Museviliğe geçiş ve rabay (din bilimcisi) olma kademelerini anlatan Altıntaş’a göre, iki süreç şu aşamalardan oluşuyor:
Museviliğe geçiş:
- Başka bir dinden Museviliğe geçmek isteyen kişinin dini daha önceden bilmesi ve tatbik etmesi şartı aranıyor.
- İkinci aşamada ise, bu kişinin maddi menfaat, muhit edinme ya da bir Yahudi’yle evlenmek amacı güdüp gütmediği inceleniyor.
- Son aşamada ise, hahamlardan oluşan bir kurul, dini bilgiler ve amaç konusunda talepte bulunan kişiyi defalarca sınamadan geçiriyor. İbranice bilme şartı aranmıyor ancak sınama bazen yıllarca sürebiliyor. Kurulun onaylaması halinde kişi Museviliğe kabul ediliyor.
Hahamlık eğitimi:
- Yeşiva adıyla dini eğitim verilen okullarda 4 yıl lisans eğitimi alınması gerekiyor.
- Bu zorlu eğitimde kişinin İbranice ve İbranice’nin bir lehçesi olan Aramca dilini çok iyi öğrenmesi isteniyor.
- Yüksek düzeyde Tevrat bilgisine sahip olması sağlanıyor.
- Yan yana 10 harften bir cümle çıkaracak kadar iyi bir dini eğitimden geçen öğrenci, 4 yıllık lisans eğitimini tamamladığında sadece rabay adayı oluyor.
- Daha sonra 7 yıllık lisans üstü eğitim süreci başlıyor. Bu süreçte Tevrat, Talmut gibi kutsal kitaplarla ilgili ciddi uzmanlaşma; evlilik, gıda gibi konularda derinleşme sağlanıyor.
- Tüm bu eğitimlerden sonra kişinin rabaylığı onaylanıyor.
Güney ‘Doğuştan Museviyim’ demişti
Tuncay Güney, çeşitli tarihlerde verdiği röportajlarda, diniyle ilgili ilginç iddialarda bulunmuştu. Güney’in farklı iddiaları şunlar:
- Gazeteci Şaban Arslan’ın kaleme aldığı ve geçen ay piyasaya çıkan “Rabay Kurye Tuncay Güney” adlı kitapta, ABD’ye nasıl kaçtığını şöyle anlatıyor:
“Sorgudan sonra Organize Suçlar Şube Müdürü Adil Serdar Saçan bana ‘S.. git bu ülkeden, herkesin başını belaya sokacaksın’ dedi. Yurtdışına çıkış yasağım vardı. Atatürk Havalimanı’nda emniyet müdür yardımcısına ve bir polise 600 dolar rüşvet vererek çıkış yaptım. Amerika’da Abdullah Çatlı’ya kimliğini veren Urfalı otelci Mehmet Özbay’la görüştüm. 2004’te Kanada’ya gelerek (Yakup’un oğulları) cemaatinde görev aldım. Biz burada Tanrı’nın İsraili için çalışıyoruz. Tevrat’a göre Mesih’i bekleyenleriz yani.”
- Güney, 18 Temmuz 2008’de katıldığı 32. Gün programında ise, Türkiye’deyken dinini gizlediğini ima ederek, “İçimde Yahudilik vardı. Birçok insan Türkiye’de dönmüş bir insan olarak yaşayabilir. Bugün Türkiye’de gizli din taşıyanlar vardır. Türkiye’de nasıl yaşamam gerekiyorsa yaşadım. Ama ben “tanrının İsraili”ne inanıyorum ve mesihi bekleyenlerdenim. Ben mesihim demedim, beni deli saçması bir adam yerine koyup yıpratmaya çalıştılar.”
- 22 Mart’ta Yeni Şafak’ta yayımlanan röportajında ise, doğuştan Musevi olduğunu iddia ederek, “Rahmetli babam göçmen, Sabetayist. Annem yaşlı 73 yaşında. Bu konuda sakladığım bir şey yok. Ama o kanala girerken benden, Müslüman olduğuma dair yazı istediler. Müftülüğe gidip 130 dolara aldığım ‘Müslüman olmuştur’ diye bir yazı götürüp verdim” dedi.
- Güney, haham olarak tanıtıldığı Sabah gazetesindeki 22 Nisan tarihli röportajında ise, yurtdışına çıkışını “Ben de elimi kolumu sallaya sallaya Amerika’ya oradan Kanada’ya geçtim” diye anlattı.
Cemaati de sahte
Ergenekon’un kilit ismi Tuncay Güney’in hahamı olarak göründüğü Jacob House adlı grubu, Ortodoks Yahudi cemaatleri tanımıyor Jacob House bağış formunda yer alan telefon numarası arandığında bir dil okulu çıkıyor
Ergenekon soruşturmasına esas olan ifadesi nedeniyle pek çok kişinin hapse atılmasına yol açan ve haham olduğu iddiası iyice tartışmalı hale gelen Tuncay Güney’in mensubu olduğunu öne sürdüğü Toronto’daki Jacob House isimli “sivil toplum kuruluşu” da paravan çıktı.
Tuncay Güney’in haham olarak kadrosunda göründüğü Jacob House’un internet sitesi üzerinden bağış topladığı cemaat olan Bet Haderech’in Toronto’da bir sinagogu bulunmuyor. Bağış formunda yer alan ve cemaate ait olduğu iddia edilen telefon numarası arandığında hattın öbür tarafında “Life School of English’e (Life İngilizce Okulu) ulaştınız. Şu anda mesaj kutumuz doludur. Lütfen telefonu kapatın” sesi duyuluyor.
Kuşku veren bulgular
Jacob House isimli Yahudi sivil toplum kuruluşunun internet sitesinde Yönetim Kurulu Başkanı ve Müdürü olarak adı geçen Westin Joslin ve Timothy Stevens’ın isimleri aynı zamanda “Life School of English”in de öğretmenleri arasında geçiyor.
Bet Haderech cemaatine ait olduğu iddia edilen internet sitesindeki kontaklar da sürpriz bir biçimde yine Jacob House’daki isimlere çıkıyor. Cemaatin gerçek olmadığı sadece para toplamak ve Güney’e oturma izni almak için paravan bir grup olarak kurulduğu izlenimi giderek güçleniyor.
Kaç kimliği var?
Tuncay Güney ile ilgili bir şüpheli konu da Jacob House cemaati çatısı altında birkaç farklı kimliği kullanıp kullanmadığı.
Milliyet olarak Jacob House’un diğer “haham”ı Mevaser Jochanan’a elektronik posta ile ulaştık. Jochanan, Güney ile ilgili soruları yanıtlamayacağını söyledikten sonra izlememiz için Youtube üzerinden bir dizi videoklip listesi gönderdi. Mesajının sonunda da “Ya’lah Mesih” diye bir cümle yerleştirdi.
Bu linklerde “İran’ı bombala”, “Yallah Nasrallah”, “Dov Shurin Beni Hatırla” gibi aşırı dinci ve Hamas’ı, İran’ı aşağılayan şarkılar yer alıyor. Elektronik postalardan ve İngilizcesindeki bozukluktan Mevaser Yochanan’ın adını kullanan kişinin de Tuncay Güney olma ihtimali yüksek görünüyor.
Şüphe odakları
- Sinagogun olduğu öne sürülen sitede sinagogun adresi yok, yalnızca posta iletişim adresi var.
- Beth Haderech sinagogunun adres olarak verdiği yer bir ofis binası.
- Sitenin ana sayfasının sonunda yer alan iletişim e-posta adresinin hotmail uzantısı da dikkat çekici.
GÜNEY’İN ESKİ EŞİ
Benden sürekli para kopardı
Kanada’da yaşayan Tuncay Güney’in yaklaşık 1 yıl evli kaldığı Nuray Güney, 1994’te verdiği boşanma dilekçesinde, “eşinin kendisinden sürekli para kopardığını” öne sürdü.
Nuray Güney avukatı aracılığıyla açtığı boşanma davasında, Güney ile 28 Eylül 1993’de evlendiklerini, karı koca olmadıklarını, bu nedenle de çocuklarının bulunmadığını belirterek, hiç bir araya gelmediklerini kaydetti.
Senelerdir Almanya’da çalışan Nuray Güney tanıdık aracılığıyla evlendiğini, nikâhın ardından Almanya’daki işinin başına döndüğünü belirtti. Güney’in nikâhın ardından “Ev alıyorum, ev yaptırıyorum, eşya alıyorum” diyerek kendisinden sürekli para kopardığını ifade eden Nuray Güney, evlilik ilişkisinin sadece kağıt üzerinde kaldığını bildirdi. Nuray Güney, eşinin kendisinden para kopardığı süreç içinde de bir sözlüsünün olduğunu, gayri samimi kişiliğe sahip olan Tuncay Güney ile evlilik birliği kurmasına imkân olmadığını anlatarak boşanmalarına karar verilmesini istedi. Mahkeme, 9 Aralık 1994’de çifti boşadı.
ESRA ALUS İstanbul
Ortodoks Yahudiler cemaati tanımıyor
Milliyet’in telefonla ulaştığı Orthodox Union isimli birliğin üyesi ve Toronto’nun en güçlü Yahudi cemaatlerinden Shaarei Tefillah Cemaati hahamı Moshe Stein, “Biz Ortodoks grupları tanırız. Bu isimde bir cemaati ilk kez sizden duyuyorum. Adres olarak verdiği yer ofis binası. Ama Kanada’da bu tip şeyler olabiliyor. Dükkândan kıyafetler alıp haham kılığında gezebiliyor insanlar” dedi.
Edinilen bilgiye göre Kanada, dini görevliler konusunda oldukça gevşek bir uygulamaya sahip. Göçmen vizesi ya da oturma izni için başvuran kişinin “haham” ya da “imam” olduğunu herhangi bir belge ile yazılı bildirmesi yeterli oluyor. Kanada makamları bu kişilerin yeterliliğini ya da gerçekten din adamı olup olmadığını soruşturmuyor. Belgelerin de gerçekliği araştırılmıyor.
Bütün bu paravan ve gerçek olmayan kurumsal yapı altında Güney’in “hahamlık” yaptığı iddiasında olduğu Jacob House’un gerçek bir cemaati ve sinagogu olmamasına rağmen nasıl bağış topladığı da tartışmalı hale geliyor.
ne eğitimi ya hoca efendinin el verdiği birinin eğitime ihtiyacı mı olur