Uluslararası Af Örgütü, Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatının (CIA) terörist olduğundan şüphelendiği insanları alıkoyma, nakletme ve işkenceden geçirme operasyonlarında Türkiye dahil 7 Avrupa ülkesinin sorumluluğu bulunduğunu bildirdi.

Örgütün, perşembe günü toplanacak AB devlet ve hükümet başkanları zirvesinin hemen öncesinde yayımladığı “Suç Ortakları: ABD'nin Yasa Dışı İcraatlarında Avrupa'nın Rolü” raporunda, ABD'nin terörle savaş bahanesiyle sayısız erkeği yasa dışı şekilde alıkoyduğu ve gizli bir şekilde bazı ülkelere naklederek işkenceden geçirdiği belirtildi.

Raporda, “Bu programın üzerindeki sır perdesi aralandıkça, birçok Avrupa hükümetinin kendi topraklarının kullanıldığı gizli uçuşlarla ilgili (görmedim, duymadım) yaklaşımına sarıldığı, bazılarının da bizzat bu operasyonlarda aktif rol aldığı ortaya çıkmıştır” ifadeleri yer alıyor.

“Avrupa kendini genelde insan hakları feneri gibi sunuyor. Fakat acı gerçek şu ki Avrupa'nın yardımı olmasaydı dünyanın çeşitli yerlerindeki bazı insanlar şimdi hapishanelerdeki hücrelerinde işkence yaralarını iyileştirmeye çalışmak zorunda kalmayacaktı” denilen raporda, 13 kişinin öldüğü CIA'nın 8 yasa dışı operasyonunda rol oynayan 7 ülkenin İngiltere, İtalya, Almanya, Bosna Hersek, Makedonya, İsveç ve Türkiye şeklinde sıralanıyor.

Raporda, Bosna Hersek'te terörist oldukları şüphesiyle 18 Ocak 2002 tarihinde tutuklanan 5'i Cezayir kökenli Bosna Hersek vatandaşı biri de Cezayirli 6 zanlının, suçlamaları asılsız bulan üst mahkemenin salıverme kararından bir gün sonra NATO barış gücü bünyesindeki ABD askerlerine teslim edildikleri, bir hava üssüne nakledilen bu kişilerin Türkiye üzerinden Guantanamo kampına taşındığı, bazılarının burada işkenceden geçirildiği iddia ediliyor.

Uluslararası AF Örgütü bu olayda Türkiye'nin sorumluluğuyla ilgili olarak “Eğer yasa dışı olarak nakledildiklerini biliyorsa onları korumalıydı” ifadelerini kullandı.

Adları Mustafa Ait İdir, Belkacem Bensayah, Hacı Budella, Sabir Lahmer, Lahdar Bumediene ve Muhammed Nechle olarak verilen Cezayir kökenlilerin Bosna Hersek'in Tuzla kentindeki hava üssünden ABD'ye ait C-130 tipi askeri nakliye uçağıyla İncirlik Üssü'ne getirildikleri, burada Afganistan'ın Kandahar kentinden getirilen 28 tutukluyla beraber Guantanamo kampına ulaştırıldığı anlatılan raporda, bu bilgilerin tutuklularının avukatları tarafından ABD hükümetinden alındığına dikkat çekiliyor.

İNCİRLİK'TEN GUANTANAMO'YA

Uluslararası Af Örgütünün raporunda “ABD'nin Türkiye'de bulunan askeri ve sivil personeli, Türk kanunlarına saygı göstermeli ve NATO'nun Güçlerin Statüsü Anlaşması'na (SOFA) uygun olmayan eylemlerden kaçınmalı. SOFA anlaşması ABD'nin kendi askeri ve sivil personeli üzerinde, resmi görevleriyle ilgili suçlarda ilk yargılama hakkının bulunduğunu gösteriyor. İşkence ve kişilerin zorla alıkonması gibi uluslararası suçları oluşturan ya da işlenmesine yardımcı olan fiiller, görevle bağlantılı olarak değerlendirilemez. Türk yargısının alanına girer” deniliyor.

Türkiye'nin, sınırları içinde herkesi insan hakları ihlallerine karşı korumakla yükümlü olduğu kaydedilen raporda, insanların taşındığını bildiği halde ABD uçağının inmesine izin verilmesinin Birleşmiş Milletler İşkenceyi Önleme Konvansiyonu ve Uluslararası Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi'ne aykırı olduğu belirtiliyor.

Uluslararası Af Örgütünden Türkiye'ye yapılan çağrıda, topraklarının ABD ve diğer ülkeler tarafından insanların yaşa dışı tutuklu kalacakları, işkence ve kötü muamele görecekleri ülkelere nakledilmelerinde kullanılmasına izin vermemesi, İncirlik Üssü'nün Guantanamo Üssü'ne yapılan yasa dışı uçuşlarda kullanılmasını tarafsız şekilde ve derinlemesine soruşturması, sorumlu Türk yetkililer varsa yargı önüne çıkarılması ve kurbanlara tazminat ödemesi isteniyor.

Uluslararası Af Örgütü'nün raporunda yer alan bilgiler, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) raportörü İsviçreli senatör Dick Marty'nin, CIA'nin Avrupa'daki faaliyetleriyle ilgili geçen hafta açıkladığı raporuyla büyük ölçüde örtüşüyor.

Marty'nin raporunda, operasyonlara bir şekilde bulaşmış ülkeler listesinde Türkiye ile birlikte İsveç, Bosna-Hersek, İngiltere, İtalya, Makedonya, Almanya, Polonya, Romanya, İspanya, Kıbrıs Rum kesimi, İrlanda, Portekiz ve Yunanistan yer alıyordu. 

Dışişleri: Türkiye CIA işkencesinde rol almadı

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, ”Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatının (CIA) yasadışı operasyonlarında Türkiye'nin de rol oynadığına” ilişkin iddialarla ilgili olarak, “Türkiye'nin bu sürecin hiçbir aşamasında rolü olmadığını, bundan sonra da olmayacağını” söyledi.

Tan'a haftalık basın toplantısında, “Uluslararası Af Örgütünün Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatının (CIA) terörist olduğundan şüphelendiği insanları alıkoyma, nakletme ve işkenceden geçirme operasyonlarında, Türkiye dahil 7 Avrupa ülkesinin sorumluluğu bulunduğuna” yönelik iddiaları soruldu.

“Türkiye'nin bu sürecin hiçbir aşamasında asla bir rolü olmamıştır, bundan sonra da olmayacaktır” diyen Namık Tan, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün geçen aralıkta bu konuda AA'ya ayrıntılı açıklama yaptığını hatırlattı.

Tan, “Af Örgütünün, diğer kuruluşların veya şahısların bu yöndeki iddialarına itibar edilmemesi gerektiğini” söyledi. “İncirlik Üssünün bu çerçevede Türkiye'nin bilgisi olmadan kullanılmış olma olasılığı”nın sorulması üzerine Tan, şunları söyledi:

“Böyle bir şey söz konusu değildir. İncirlik silahlı kuvvetlerin bir üssüdür. Orada atılacak her adım devlet yetkililerimizin bilgisi dahilinde atılır, askeri makamlarımızın öncelikle bilgisi dahilinde atılır. Böyle bir şeyin olması söz konusu olamaz.”