Türkiye'nin müzakere sürecinde yol haritasını oluşturacak Katılım Ortaklığı Belgesi'nde (KOB) Ankara'dan kısa vadede ek protokolü uygulaması ve Kıbrıs Rum Kesimi'yle ilişkilerini normalleştirmesi isteniyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından 9 Kasım'da yayımlanacak olan KOB'da, Türkiye'nin Rum Kesimi'nin uluslararası kuruluşlara ve anlaşmalara taraf olmasını engellememesi gerektiği de ifade ediliyor.

Cumhuriyet gazetesinin ulaştığı 18 sayfalık taslak belgede Türkiye'nin kısa vadedeki önceliklerini bir ila iki yıl, orta vadedeki öncelikleri üç ila dört yıl içinde tamamlaması gerekiyor. Yasal reformlar ve uygulamaya yönelik olarak Türkiye'nin atması gereken adımların listesi şöyle:

Kısa vadeli öncelikler:

BM çatısı altında Kıbrıs sorununa somut çözüm arayışı çabalarına destek vermeye devam edin.

Kıbrıs dahil olmak üzere Ankara Anlaşması'nı AB'nin 10 yeni üye ülkesine genişleten ek protokolü uygulamaya sokun.

Rum Kesimi dahil olmak üzere Türkiye ve tüm AB üye ülkeleri arasındaki ikili ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde adım atın. Kıbrıs bayraklı gemilere ve Kıbrıs ticaretine yönelik kısıtlamaları ve üye ülkelerin milliyetlerine göre ayrımcılık yapılan havacılık anlaşmalarına yönelik düzenlemeleri ortadan kaldırın.

Sivil-asker ilişkilerini Avrupa düzeyine getirin. Savunma politikaları konularında şeffaflık ve güvenilirlik sağlayın.

Savunma harcamaları konusunda Meclis'in kontrolünü sağlayın.

Askeri mahkemelerin sivilleri yargılama yetkilerini kaldırın.

Yeni Ceza Yasası da dahil olmak üzere temel haklar ve özgürlüklere yönelik tüm yasal düzenlemelerin yargı yetkilileri tarafından yorumlarının tutarlı ve AİHS çizgisinde olmasını sağlayın.

Yüksek Hâkimler Konseyi ve yeni yargıçların atanması konusunda yargının bağımsızlığını sağlayın.

Yargıç ve savcıların eğitimine devam edin.

Bölgesel temyiz mahkemelerinin kurulması konusunda ilerleme sağlayın.

Yolsuzlukla mücadele eden tüm kurumları ve aralarındaki eşgüdümü güçlendirin.

İnsan haklarını BM ilkeleri doğrultusunda bağımsız ulusal insan hakları kuruluşlarıyla güçlendirin.

İnsan hakları ve temel özgürlüklerden dil, siyasi görüş, ırk, cinsiyet, etnik köken, din, yaş ve cinsel seçim ayrımı olmaksızın tüm bireylerin yararlanmasını yasalar ve uygulamalarla sağlayın.

İfade özgürlüğünü basın özgürlüğü de dahil olmak üzere Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çizgisine getirin.

Sadece düşüncelerini ifade ettiği halde ceza almış kişilerin durumlarını düzeltin.

Siyasi partilere yönelik düzenlemeleri Avrupa uygulamalarına yakınlaştırın.

Siyasi partilerin finansmanı ve denetimini Avrupa standartlarına getirin.

Dernek kurma ve gösteri yapma haklarına yönelik tüm reformları uygulayın.

Gayrimüslimleri gözeten Avrupa standartlarında yasalar getirin. Bu topluluklara ait mülklerin satışını ve istimlakını askıya alın.

Tüm bu toplulukların düşünce vicdan ve din özgürlüğüne yönelik yasaları geçirin ve uygulayın.

Namus cinayetleri dahil olmak üzere kadına yönelik her türlü şiddeti engelleyecek önlemler alın. Şiddet gören kadınların korunmasına yönelik kuruluşlar ve hizmetler sağlayın.

Kadının eğitim, siyasi ve toplumsal yaşamda rolünü arttıran adımlar atın.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uyarınca azınlık haklarına ve kültürel farklılığa saygıyı sağlayın.

Türkçe dışındaki dillerde radyo ve TV yayınları sağlayın. Yerel ve bölgesel yayınlara yönelik engelleri ortadan kaldırın.

Türkçe dışındaki eğitimi destekleyecek gerekli düzenlemeleri getirin.

Köy koruculuğu sistemini ortadan kaldırın. Güneydoğu'daki durumu geliştirin; ekonomik, sosyal ve kültürel fırsatlar yaratarak bölgesel farklılıkları azaltın.

Köylerinden göç ettirilen insanların evlerine dönmelerini sağlayın.

Devam eden sınır anlaşmazlıklarını çözme çabalarını sürdürün.

Malların serbest dolaşımı konusunda teknik ve bürokratik tüm engelleri ortadan kaldırın.

IMF anlaşması uyarınca mevcut yapısal reform programını uygulayın.

Polis ve jandarmanın güvenilirliğini arttıracak bağımsız ve yetkin şikâyet sistemi geliştirin.

Sınırların mayınlardan temizlenmesi ve sivil sınır görevlilerinin getirilmesine yönelik olarak Sınır Yönetiminde Ulusal Eylem Planı'nı uygulamaya koyun.

Orta vadedeki öncelikler:

Özelleştirme programının uygulamasını tamamlayın.

Tarım sektörünün reformunu tamamlayın.

Emeklilik ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilir olmasını sağlayın.

Jandarmanın işleyişini Avrupa standartlarına getirin.

Vize uygulamalarını AB mevzuatı düzeyine getirin.