Devlet başkanları Su Forumu'nda

Suyumuzu adil paylaşalım

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, su zengini olarak düşünülen Türkiye'de de gerekli tedbirler alınmazsa 2010'da su yoksulluğu çekileceğini açıkladı. Gül, dünyanın farklı bölge ve ülkelerindeki günlük su tüketim miktarları bakımından adaletsizliklerin söz konusu olduğunu belirterek su konusunda işbirliği yapmanın gerekliliğine inandıklarını kaydetti. OECD Genel Sekreteri Angel Gurria da su kullanımı konusunda giderek daha fazla baskı, rekabet ve geliştirme sorunuyla karşı karşıya kaldıklarını, su kullanımı konusundaki yaşanan ihtilafların giderek daha büyük bir gündem maddesi oluşturduğunu vurguladı.

Bugüne dek Fas, Hollanda, Japonya ve Meksika'da gerçekleştirilen "Dünya Su Forumu", dün İstanbul Sütlüce Kongre Merkezi'nde başladı. 20 milyon dolar harcanan ve 29 bin kişinin kayıt yaptırdığı foruma, Japonya Veliaht Prensi Naruhito Kotaishi, Fas Başbakanı Abbas El Fassi, Irak Devlet Başkanı Celal Talabani, Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Çevre Bakanı Veysel Eroğlu, BM Genel Sekreter Yardımcısı Sha Zukang, Dünya Su Konseyi Başkanı Loic Fauchon, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş başta olmak üzere, 11 ülkeden devlet başkanı, 150'den fazla ülkeden bakan, yerel yönetici, parlamenter, bilim adamı, sivil toplum örgütü ve medyadan yaklaşık 29 bin kişi katıldı.

Ana amacı küresel ısınmayla birlikte giderek daha öncelikli bir mesele haline gelen su kıtlığını siyasetin gündemine taşımak olan forumun ilk gününde bürokratların ve devlet başkanlarının mesajları öne çıktı. Forumda, "Küresel çözümler için bir aradayız, tüm ülkeler su konusunda üzerlerine düşeni yapmalı" mesajı verildi. 22 Mart'a kadar sürecek olan forumun bünyesinde 100'ü aşkın oturumun gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bölgeselleşme su için tehdittir
Su Forumu'nun açılışında konuşan Abdullah Gül, kimsenin "Ben sadece kendi ülkemde yaşıyorum" demeye hakkı olmadığını vurgulayarak susuzluk, kuraklık ve sel gibi felaketlerin artık sınır tanımadığını belirtti. Dünyanın en ücra köşelerinde meydana gelen gelişmelerin birçok kesimi etkileyebildiğine dikkat çeken Gül, "Bugün sorunlarımıza el birliğiyle çözümler üretmemiz gereken keskin bir dönemeçten geçmeliyiz. Dünyanın karşı karşıya kaldığı en hayati meselelerin başında şüphesiz çevrenin korunması geliyor. Bugün yaptığımız hataları gelecekte telafi edeceğimiz yanılgısına düşmemeliyiz" diye konuştu.
Suyun sürdürülebilir kalkınmanın en önemli itici güçlerinden biri olduğunu anlatan Gül, su olmadan fakirlik, açlık ve hastalıklarla mücadele edilemeyeceğini kaydetti. Dünyada yaklaşık 1 milyar insanın temiz ve sağlıklı içme suyundan mahrum olduğunu da belirten Gül, şunları söyledi:
"2.5 milyar insan suyla ilgili temizlik ve sağlık hizmetlerine sahip değil. Her iki kişiden biri, günlük hayatını idame ettirmek için ihtiyacı olan suyla ilgili hizmetlere erişim konusunda sorun yaşıyor. Su milletleri ayrıştıran değil, birbirlerine yaklaştıran bir işbirliği alanı haline gelmeli. Uluslararası toplum susuz bir geleceğin olamayacağını düşünerek politika değişikliği yapmak mecburiyetinde. Suyun sınırlı bir kaynak olduğu anlaşılmalı."

Su dünyanın değişiminden mağdur oluyor
Dünya Su Konseyi Başkanı Loic Fauchon da suya erişim ve ulaşma yolunun uzun olduğunu belirterek dünyadaki hızlı değişimden suyun mağdur olduğunu söyledi. Kalkınma için gerekli olan enerjiyi üretmek için her gün daha fazla suya ihtiyaç duyulduğunu hatırlatan Fauchon, "Suya karşı işlenen saldırıların sorumluları, insan varlığının hayatta kalması için vazgeçilmez olan su kaynaklarının azalmalarının sorumluları hep biziz" dedi. Su arzını gereksizce artırmanın pahalıya mal olduğuna dikkat çeken Fauchon, "Suya karşı davranışlarımız daha mantıksız ve tutarsız hale geliyor. Kolay su döneminin geçmişte kaldığını artık bilmeliyiz. Tüm ülkeler su konusunda üzerlerine düşeni yapmalı. Suyun iyileştirilmesi için gerekli olanları sağlayacak köprüyü aşalım. Su için gerekli olan enerjinin fiyat artışında erteleme düşünülebilir. Beklemeyelim, artık taahhüt altına girelim" diye konuştu.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş da şehirlerin başta su olmak üzere doğal kaynaklarının hızla tükenmekte olduğunu, suyun adil paylaşımı ve iyi yönetiminin önemli olduğunu vurguladı.

Umarız bu organizasyon milat olur
5. Dünya Su Forumu Genel Sekreteri Prof. Dr. Oktay Tabasaran, Dünya Su Konseyi ile beraber gerçekleştirilen foruma yoğun ilgili sebebiyle kayıtların durdurulduğunu ifade etti. Tabasaran, 29 bin 144 başvuru yapıldığını, 192 ülkeden 23 bin 273 kişinin foruma kayıt yaptırdığını açıkladı. "Hedefimiz bu organizasyonun bir milat teşkil etmesi ve bundan böyle İstanbul öncesi ve sonrası olarak adlandırılmasıdır" diyen Tabasaran, forum kapsamında yerel idareleri su konusunda önlemler almaya ve bazı kriterleri oluşturmaya davet eden "İstanbul Su Mutabakatı"nın da imzaya açılacağını anlattı. Tabasaran, BM Dünya Su Kalkınma Raporu'nun üçüncüsünün de bu forumda açıklanacağını ifade etti.

Bütçeleri kısmak tehlikeli olur
BM Genel Sekreter Yardımcısı Sha Zukang, sanitasyonla (hijyen ve sağlık koşullarının oluşturulmasını sağlayan bilim dalı) ilgili bütçeleri kısmanın tehlikeli olacağını ve bugüne kadar elde edilen başarıları da geriye götüreceğini belirtti. Zukang, "Umuyoruz forumda alınacak stratejik eylem kararları su konusundaki ilerlememizi hızlandıracaktır" dedi. İklim değişikliğinde, suyun yönetimi ve felaketlerin engellenmesi konusunda daha yoğun çabalar gerektiğini anlatan Zukang, "Felaketlerin engellenmesi konusunda özellikle de toplumun korunmaya muhtaç kesimlerinin korunması gerekir. Aynı zamanda kurumlar arasında güçlü işbirliği çok önemlidir. Kullanılmayan su kaynaklarının farklı sektörlerde kullanımı konusunda politikalar geliştirilmelidir. Su kaynaklarının yönetimini entegre etmeliyiz" şeklinde konuştu.

Suya talep 6 kat arttı
Fas Başbakanı Abbas El Fassi de suyla ilgili sorunların artmasının sürdürülebilir kalkınma üzerinde de etki yaptığına işaret ederek "Suya olan talep çok fazla ama su kaynakları da kıt. Geçmişte suya olan talebin artışına şahit olduk ve bu talep artık 6'ya katlamış durumda. Çünkü nüfus arttı. Eğer bu hızla devam edecek olursak 2020'lerde, 2030'larda belli bölgelerde su bulunamayacak" dedi.

İstanbul, medeniyetlerin beşiği
Japonya Veliaht Prensi Naruhito Kotaishi de İstanbul'un Doğu ve Batı medeniyetlerinin beşiği olduğunu söyledi. Acil su sorunlarının çözümlenebilmesi için uluslararası işbirliğine ihtiyaç bulunduğunu vurgulayan Kotaishi, "Bugün artık su sorunu yalnızca uzmanlar tarafından değil, tüm ulusal ve uluslararası yöneticiler tarafından tartışılır hale gelmişir" diye konuştu.


Su Forumu protestocularına tazyikli su kullanıldı
Dün sabah erken saatlerden itibaren yoğun güvenlik önemlerinin alındığı Su Forumu bölgesi, sık sık protestolara sahne oldu.Halk Evleri ve Suyun Ticarileştirilmesine Hayır Platformu üyesi yaklaşık 200 kişi, Beyoğlu Adliyesi önünde toplandı. Grup üyeleri "Su haktır, satılamaz" yazılı dövizler taşıdı. "Susma sustukça susuz kalırsın. Susuz bir yaşamak ölüm demektir" şeklinde slogan atan gruba yabancılar da destek verdi. Yurtdışından gelen bazı yabancı katılımcılar, "Water is Life" şeklinde slogan attı. Foruma tepki gösteren 200 kişilik grup, tazyikli su sıkılarak dağıtıldı. Gösterilerde 20'ye yakın gösterici gözaltına alındı. Çevreci eylemleriyle tanınan Uluslarası Nehirler Grubu ise Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün konuşmasından önce üzerinde "Risksiz baraj istiyoruz" yazılı bir pankart açtı. Yabancı katılımcılar daha sonra Beyoğlu Adliyesi'ne sevk edildi.
Bu arada foruma yönelik eleştirilerden biri de The Guardian gazetesinde yer aldı. "Türk vize kısıtlamaları ve 280 sterlin tutarındaki giriş ücreti, yoksul ülkelerin delegelerinin foruma katılmasını imkânsız hale getirdi" diye yazdı. Guardian gazetesi, Mavi Gezegen Projesi kurucusu Maude Barlow'un, "Bir BM etkinliği gibi düzenlendi ancak değil. Esasen büyük su şirketlerinin organize ettiği büyük bir ticaret şovu. Sudan bir insan hakkı olarak söz edilmeyecek" sözlerini yayımladı.

20 milyon dolar harcadık, suyun önemini kavratacağız
Dünya Su Forumu Konseyi Başkan Yardımcısı Daniel Zimmer, Dünya Su Forumu'nun ekonomik kriz döneminde düzenlenmesine yönelik eleştirilere ve özel sektörün katılımına yönelik protestolara değinerek şöyle konuştu: "Bu eleştirileri dinliyoruz. Ancak krizi çözmek için ortaya konan paralara bakın, ekonomilerin sadece bir kısmını kurtarmak için milyarlarca dolar ortaya dökülüyor. Biz burada suyu korumaktan ve milyarlarca insanın hayatından bahsediyoruz. Forumumuzun bütçesi olan 20 milyon dolar, hiç de büyütülecek bir rakam değil. Özel sektör suyun kullanımında çok önemli bir role sahip. Onlar olmadan düzenlenecek bir forum eksik olurdu."
Zimmer, Türkiye'deki ortamdan çok etkilendiklerini de ifade ederek, ilk kez bu kadar fazla katılımcının bir araya geldiğini söyledi.

Yanlış su politikaları tehlike yaratıyor
Su Forumu'na yönelik yazılı bir açıklama yapan Doğa Derneği, Türkiye göllerinin yarıya yakınının kurumasına neden olan, Türkiye'nin önemli doğa alanlarını tehdit eden yanlış su politikalarının Türkiye'nin geleceğini tehlikeye sokacak kadar ciddi boyutlara ulaşmış durumda olduğunu bildirdi. Forum kapsamında suyla ilgili doğru sanılan 7 temel yanlışa dikkat çeken bir rapor yayımlandığı belirtilen açıklamada, "Su boşa akmaz. Çok baraj, çok kalkınma değildir. Günümüzde göllerin kuruyor olmasının en temel nedeni küresel ısınma değil, yanlış tarımsal sulama projeleridir. En çok su tasarrufu evde değil, tarlada yapılır. Sulu tarım her zaman daha kârlı değildir. Nehirleri taşıyarak her zaman su sorunu çözülmez. Türkiye'de doğayı yok eden en büyük etken orman yangınları veya çölleşme değil, yanlış su politikalarıdır" denildi. Açıklamada, Devlet Su İşleri'nin yanlış politikaları nedeniyle 20 yıl içinde Marmara Denizi büyüklüğünde sulak alanın kuruduğuna dikkat çekildi.

İzlenimler
* Dünyanın en büyük su etkinliği olarak nitelendirilen "5. Dünya Su Forumu"na katılan dünya liderleri Çırağan Oteli'nin bahçesinden "Büyük Yeşil Ada" adlı tekneyle Sütlüce'ye geldi.
* Gül, salona Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani ile birlikte geldi.
* Afrika ve Orta Asya'dan bin kişinin ücretsiz olarak foruma katılmaları sağlandı.
* Foruma bin basın mensubu katıldı. Forumda yaklaşık 4 bin polis görev yaptı.
* Forumda İstanbul'un dünyanın en ünlü su yollarından biri olduğu yabancı basına hatırlatıldı.
* Foruma katılan her bir kişi için Çevre Bakanlığı bir fidan dikecek.
* Yapımı 10 yıl süren ve 260 milyon TL'ye mal olan Sütlüce Kongre Merkezi'nde hâlâ inşaat halinde yerlerin bulunması dikkat çekti.