Gül'den şaşırtan yorum

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) başlığı altında yürütülen girişimlerin, bölge ülkelerine siyasi veya askeri bir müdahale öngörmediğini bildirdi. 

 CHP Mersin Milletvekili Mustafa Özyürek’in, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a yönelttiği soru önergesini yanıtlayan Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye’nin, Ortadoğu’da barış ve huzurun hakim kılınması, bu amaçla demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü ve iyi yönetişim ilkelerinin güçlendirilmesi ve serbest piyasa ekonomisinin işletilmesi unsurlarını içeren bir dönüşümün bölge için gereksinim oluşturduğunu, hep dile getirdiğini kaydetti.

BOP’un gündeme getirilmesinden önce, 2003’te Tahran’da düzenlenen İslam Konferansı Dışişleri Bakanları toplantısında bu konuya değindiğini ifade eden Gül, Ortadoğu ülkelerindeki reform girişimlerinin, BOP’un gündeme gelmesinden önce iç dinamiklerle başladığını bildirdi.

Proje kapsamında yürütülen girişimlerin, bölge ülkelerine siyasi veya askeri açıdan bir müdahale öngörmesin söz konusu olmadığını belirten Gül, bu girişimlerde dikkate alınması gereken ilkeleri ise şöyle sıraladı:

Değişim ve reform çabaları öncelikle bölgenin kendi iç dinamiklerinden beslenmelidir.
Bölgeye yönelik tek bir reform şablonu oluşturulamayacağı gibi, her ülkenin kendi özelliklerini ve hassasiyetlerini dikkate almayan bir yaklaşım da başarılı olamayacaktır.
Zorlamadan kaçınılması, ‘olmazsa olmaz’ bir şarttır. Demokratikleşme bir süreçtir ve farklı ülkelerde, farklı hızlarda ilerlemesi beklenmelidir.
Bölge ülkeleri projenin ortak sahibi olmalıdır.
Gönüllülük esas olmalı, dışlayıcı değil, isteyen her ülkenin katılmasına imkan veren bir yaklaşım benimsenmelidir.

Ayrıca, reform çabalarının başarılı olabilmesi isteniyorsa, baştaFilistin-İsrail ihtilafı olmak üzere bölgesel sorunların göz ardı edilmesi mümkün değildir.
Bu bağlamda, Ortadoğu’da barış ve huzurun hakim kılınması ve bu amaçla kapsamlı siyasi, ekonomik ve sosyal reformlar gerçekleştirilmesini teşvik eden BOP girişimlerinin genel amaç ve hedefleri, bu coğrafyadaki ülkelerle çok yönlü bağları ve komşuluk ilişkileri bulunan Türkiye’nin bölgeye yönelik vizyonuyla uyuşmaktadır.

Dışişleri Bakanı Gül, BOP içinde stratejik ortaklık gibi bir kavramın da söz konusu olmadığını ifade etti.