İskenderun Körfezi'nde zehirli atık içeren 2 bin 200 ton yüküyle batan MV/Ulla gemisinin ardından, iki yabancı ülke gemisi daha tartışma konusu oldu. Kanserojen etkisi bilinen 'amyant' ile kaplı olan, nükleer yakıtla çalışan Fransız uçak gemisi 'Clemenceau' ve Meksika bandıralı 'Otopan' gemisi söküm için Türkiye'ye geliyor.

Gemilerin sökümü iki ayrı özel şirket tarafından Türkiye'de yapılacak.

Çevre ve Orman Bakanlığı'na göre, gemilerin Türkiye'de sökülmesinde, eğer kurallara uyuluyorsa, yasal yönden bir engel yok. Ancak çevreciler, diğer ülkelerin kabul etmediği bu gemileri Türkiye'nin kabul edebilecek olmasına tepkili.

Kanserojen etkisi olan 'asbest' içeren yani amyant ile kaplı gemilere izin verilip verilmeyeceği ise tartışma konusu.

Çevre Bakanlığı yetkilileri dünyada birçok ülkede gemi söküm işleminin yapılmakta olduğunu, ancak bunun bazı kuralları olduğunu belirtiyor.

Gemilerin öz ağırlığında asbest ya da amyant olması Türkiye'ye girişine ya da söküm yapılmasına engel değil. Eğer atık madde geminin öz ağırlığında değil, üzerinde ise gemiye izin verilmiyor.

'Yasal engel bulunmuyor'

Söküm yapacak özel şirketler, iki geminin de amyantla kaplı olduğunu yani maddenin geminin öz ağırlığında olduğunu, söküm için bir yasal engel bulunmadığını belirtti.

Türkiye gümrüğünde İl Çevre Müdürlüğü, Gümrük Müdürlüğü ve ilgili Liman Başkanlığı yetkilileri gemilere çıkarak şirket yetkililerinin beyanlarının doğru olup olmadığını kontrol edecek.

Kurala aykırı bir durum varsa şirketlerden maddenin nerede imha edileceğini sorulacak ve bunun için garanti istenecek. Eğer gemide ayrıca atık maddeye rastlanırsa hem girişine izin verilmeyecek, hem de şirketler para cezasına çarptırılacak.

Ancak gemilerde kurallara aykırı biçimde zehirli madde bulunması halinde durumun ne olacağı, gemilerin nereye götürüleceği, Türkiye'den uzaklaştırılıp uzaklaştırılamayacağı soruları yanıtsız.

Çünkü Meksika Otoban gemisinin yedi yıldır Hollanda'da bekletildi ve sökümüne izin verilmediği belirtiliyor.

MV/Ulla 2004'te batmıştı

2 bin 200 ton toksik atık taşıyan İspanya bandıralı 'MV/Ulla' gemisi, 6 eylül 2004'te Hatay İskenderun Körfezi'nde battı. O günden bu yana geminin denizden çıkarılma işlemleri sürüyor.

Ulla gemisi, 'toz kömür' olarak belirtilen yükü Cezayir'e boşaltamayınca 2000 yılının mart ayında giriş yaptığı İskenderun Limanı'nda bekletilmeye başlanmıştı. Yapılan incelemelerde, yükün 'termik santral baca kurumlarının oluşturduğu tehlikeli toksik atık' olduğu tespit edilince gemi mühürlenmişti.

Çevre ve Orman Bakanlığı yetkililerinin yanı sıra Denizcilik Müsteşarlığı, Liman Başkanlığı ile İskenderun ve Mersin Deniz Ticaret Odaları'ndan görevlilerin de bulunduğu ekipler, incelemeler yaparak, bir bölümü çürümeye yüz tutan geminin Türk karasularından çıkarılması ve İspanya'ya gönderilmesi yönünde rapor hazırlamıştı.

İskenderun Limanı yetkilileri de araştırmalar sonucu geminin batma riski bulunduğu, bunun sonucunda deniz canlıları ve insanlar için olumsuz sonuçlar doğabileceğini bildirmişlerdi.