ÇAĞDAŞ SANATIN İLKLERİ PERA'DA

Son olarak Amerikalı yatırım bankası JPMorgan Chase'in koleksiyonundan, çağdaş sanata yön veren usta sanatçıların sıra dışı işleri, 'Collected Visions' adlı bir seçki ile Pera Müzesi'ne konuk oldu. Pera'dan sonra değişik ülkeleri gezecek olan koleksiyonda, Josef Albers, Milton Avery, Romare Bearden ve Alfred Jensen gibi sanatçılara ait 70 eser sergileniyor. Çağdaş sanatın ilk ürünlerini sunan seçki; resim, heykel, fotoğraf ve kâğıt üzerine işlerden oluşuyor. Kimi zaman tarihsel göndermeler, kimi zaman sıra dışı çağrışımlar yapan sergi, modern sanatın nereden nereye geldiğini görmek isteyenler için iyi bir imkan.

1959'da oluşturulmaya başlanan JPMorgan Chase Sanat Koleksiyonu, çağdaş sanatın en önemli eserlerinden yaklaşık 30 bin parçayı barındırıyor. Sanatçıları hayattayken satın alınmış bu eserler, şirketin 450'ye yakın ofisinde 'işyerinde sanat' felsefesiyle sergileniyor. Koleksiyonda hemen her ülkeden eserler var. Türkiye'den Burhan Doğançay, Haluk Akakçe gibi çağdaş sanatçıların eserleri de bunlar arasında. 1945 sonrası döneme ve özellikle Amerikan sanatına öncelik veren sergide de konu, üslup ya da ekole göre herhangi bir sınırlama yapılmamış. Pera'yı mekan tutan çalışmalar arasında Türk sanatçı Canan Tolon'un 'İsimsiz' adlı işi de bulunuyor.

Sıradan malzemeler, ilginç tasarımlar

Pera Müzesi'nin üç katında sergilenen eserler arasında en muzip ve en dikkat çekici olanı, Litvanyalı sanatçı Zilvinas Kempinas'ın iki vantilatör arasında uçuşan videobantı. II. Dünya Savaşı'nda pilotu olduğu uçak düşürüldükten sonra Sibiryalı köylüler tarafından kurtarılan Alman Joseph Beuys'un sanat serüveni de bir hayli ilginç. Köylüler, Beuys'un vücudundaki yanıklara hayvan yağı sürmüş, keçeyle sarmışlar. Bu yaşadıkları, Beuys'un sanatının felsefesini ve malzemesini oluşturmuş. Sanatçının 1970'te yaptığı gösterişsiz 'Keçe Elbise' adlı eseri, koleksiyonun önemli işlerinden biri şu anda. 45 derecelik açı ile yerleştirilmiş lambadan yola çıkan Amerikalı Dan Flavin, ilginçlikler kervanında yer alan bir diğer sanatçı. Piyasada satılan floresanları kullanarak ürettiği işler, koleksiyonun en pahalı eserleri arasında. Amerikalı Jenny Holzer ise billboardlorda, tişörtlerde, duvarlarda yazılan cümleleri kırmızı-siyah ışıklı tabelalara uygulayarak mesaj veriyor, sanatseverlere. 1985'te uyguladığı bu teknik şimdilerde reklam tasarımlarında, dükkân vitrinlerinde sıklıkla karşımıza çıkıyor.

Çikolata çoğu kimse için en büyük bir tutkudur. Amerikalı Vink Muniz bu tutkunun peşinden giderek, işlerinde çikolata, muz, fıstık ezmesi gibi malzemeler kullanıyor. Çikolata şurubunu akıtarak yaptığı eserine dikkatle bakıldığında bir orkestranın müzisyenleri beliriveriyor. Iraklı mimar Zaha Hadid'in radikal tasarımları da görülmesi gereken işler arasında.

Sergi, izleyenlere soyut sanat karşısında bir gülümseme bırakmak istese de eserlerin bedeli dudak uçuklatacak cinsten. Telaffuz edilmesi bile zor olan bu rakamlar git gide artan çağdaş sanat koleksiyonculuğuna dair çok önemli ipuçları veriyor. İki yıldır bu sergi üzerine çalışan Pera Müzesi, bu kez minik sanatseverleri de düşünmüş ve çağdaş sanatı tanıtmak için PERAtölye adlı bir etkinlik başlatmış. Sergiyi görmek için 6 Ocak 2008'e dek vaktiniz var. (0212 334 99 00)