Başları hep dik duran kadınlar

Heykeltıraş Nur Tarım, daha önce Hollanda Het Valkhof Müzesi’nde sergilenen heykellerini bu kez Ankara’ya taşıdı

Sanatçının kadın figürlerinden oluşan “Geçit Töreni” adlı sergisi Galeri Nev’de izleyiciyle buluşmaya devam ediyor. Çalışmalarını Hollanda hükümeti tarafından kendisine sağlanan atölyede sürdüren Tarım, sergisinde heykel sanatında pek de görmeye alışık olmadığımız iki malzeme kullanıyor: Kâğıt ve lastik...

Lastik heykele kâğıt kaide
Sanatçı heykellerinde kullandığı malzemenin zaman içinde çok farklılaştığını söylüyor. Yeni malzemelerle çalışmayı seven Nur Tarım bu sergide ana malzemenin ‘lastik’ olduğunu belirtiyor. Lastiği seçmesinin nedenini ise şöyle açıklıyor: “Lastiği seçmemenin nedeni klasik figürlere yeni bir dinamik getirmek istememden kaynaklanıyor. Ayrıca sergide, çalıştığım heykelleri göz hizasına getirebilmek için yüksek kaidelere gerek duydum, ancak iki malzeme arasındaki diyalogu son derece önemsediğim için lastik heykellerin altına taş kullanamazdım. Dolayısıyla kaideler kendi malzemelerini seçtiler ve bu kâğıt oldu. Çünkü kâğıt dokusal olarak lastiğe yakın bir sıcaklık ve yumuşaklıkta.”
Kaideleri oluşturan bu kâğıtlar özel bir teknikle sıkıştırılıp neredeyse taş görünümüne bürünmüşler. Tarım, kâğıdın kendisine sağladıklarını şöyle anlatıyor: “Kâğıt bana aynı zamanda iç mekânda büyük formlar kullanma fırsatı da veriyor, bu taş ile mümkün olmazdı. Öte yandan, her ne kadar böyle bir etkiyi özellikle kurgulamadıysam da, görenin kaideleri taş olarak algılaması beni şaşırtmıyor. Çünkü kâğıdı ‘yontarken’ kullandığım teknik ve malzemeler aslında taş ile çalışan birisininkinden farklı değil.”

Klasik ama çağdaş
Tarım, hem Batı antik geleneğinin hem de Doğu hareminin izlerini sürdüğü kadın heykellerinin, klasik mermer figürleri anımsatmalarına rağmen kullandığı malzeme gereği bu çağa taşındığını dile getiriyor:
“Kadınlar bir yandan örtülmüş, sarılmış; diğer yandan şeffaf... Başka bir deyişle, kadınlıklarını koruyorlar, hatta ‘açıkça’ sergiliyorlar. Figüratif heykeller olmalarına rağmen temellerinde yine de bir soyutlama var ve ben bu soyutlamayı hareket ile ifade ediyorum. Bu dizide üzerinde çalıştığım hareketler hep dışa dönük oldukları için, kadınların, yürüseler de dursalar da, başları hep dik, göğüsleri gergin; bu sergideki hiçbir kadın içine dönük değil.”

Basılı kâğıdın hafızası
Sergiyi özel kılan en önemli özellik kuşkusuz gazete kâğıdını kullanması. Çünkü sanatçı gazetede yazılı olan ‘hafıza’yı bir malzeme olarak kalıcılaştırıyor. Tarım, “Basılı kağıdın hafızası yıllar önce bu malzeme ile soyut heykeller yapmaya başladığımdan bu yana beni meşgul etmiştir” diyor ve ekliyor:
“Aslında bu sergide, lastik figürleri kâğıdın taşıması öncelikle malzemeye dair bir karardı. Öte yandan bu kararın sonucunda ‘kadın’ın ‘tarih’ tarafından taşınması, tarihin üzerinde gururla ‘yükselmesi’, bu heykellerin kavramsal altyapısı ile de örtüştü.“
Sergi 24 Nisan’a kadar izlenebilir.