Hüsamettin Bozok'a veda

Aramızdan ayrılan Hüsamettin Bozok, Bedri Rahmi’den Cemal Süreya’ya, İlhan Berk’ten Sait Faik’e, Edip Cansever’den Samim Kocagöz’e pek çok ismin yazdığı Yeditepe dergisinin ve yayınlarının kurucusuydu.

"Bir tek fikre sahip değiliz. Yalnız tek ölçümüz modern sanat. Kübist de gelse, sürrealist de gelse ben hepsini basıyorum. Yeditepe sanat okulu olmadı, ama yüzü Batı’ya dönük, yenilikçi, avangard bir sanattan yana oldu.”

1 Nisan 1950’de çıkarmaya başladığı Yeditepe dergisini bu sözlerle tanımlamıştı Bozok. Bedri Rahmi’den Cemal Süreya’ya, İlhan Berk’ten Sait Faik’e, Edip Cansever’den Samim Kocagöz’e pek çok ismin yazdığı, çizdiği Yeditepe dergisinin ve Yeditepe Yayınları’nın kurucusuydu, Bozok. Bir dönemin Türk edebiyatının belirleyicisiydi...
29 Ekim’de Balıkesir'in Burhaniye ilçesinde hayatını kaybeden, 1997 Burhan Felek Basın Hizmeti Ödülü ve Basın Şeref Kartı sahibi Hüsamettin Bozok’u, dün edebiyat dünyasından yalnızca bir iki isim uğurladı Merter’deki Veysel Karani Camii’nden.
Gazeteci yazar Doğan Hızlan, PEN Türkiye Başkanı Tarık Günersel, yazar Adnan Özyalçıner, Bozok’un manevi oğlu Yunus Ateş ve gelini Birsen Ateş, dostları...

1936'da Babıali

1916’da İstanbul’da doğan Bozok İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’ni bitirdi. Bozok’un dergicilik serüveni, Yeditepe’den öncesine dayanıyor aslında. 1936’da adımını atıyor Babıali’ye; Yeni Adam, S.E.S., Yeni Edebiyat, Yeni Ses, Adımlar, Servet-i Fünun / Uyanış, Pınar, Yeryüzü ve daha pek çok dergide yazıları yayımlanıyor. Hatta, bir dönem Yeni Adam dergisinin yazı işlerini de yönetiyor.
Hakkında tezler yazılan ve ‘1950 - '69 dönemi edebiyat ortamına ışık tutmuştur’ diye tanımlanan Yeditepe’yi 1950’den 1984’e kadar çıkarıyor Bozok. İlk zamanlar on beş günlük, sonralarıysa aylık olarak yayımlan Yeditepe, İkinci Yeni akımının ağırlık merkezi olarak tanımlanıyor.
Dergiden bir yıl sonra Yeditepe Yayınları’nı kuruyor Bozok; pek çok önemli eseri, Orhan Kemal’leri, Melih Cevdet Anday’ları okurla buluşturuyor.

Şiir armağanı 1984’e kadar

Bir de şiir armağanı başlatıyor Bozok 1954’te. Yeditepe Şiir Armağanı, yılın en beğenilen kitabına verilmek amacıyla tam 1984 yılına kadar sürüyor. İlk armağan, Oktay Rifat’ın “Karga ile Tilki”sine veriliyor.
Aralarında İlhan Berk, Cahit Külebi, Refik Durbaş, Gülten Akın, Hilmi Yavuz, Ülkü Tamer, Ahmet Oktay, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cemal Süreya, Edip Cansever, Behçet Necatigil, Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın da bulunduğu isimlere verilen Yeditepe Şiir Armağanı’nı en son Necati Cumalı kazanıyor “Tufandan Önce” adlı kitabıyla.
Bozok, tiyatro, sanat konularında denemeler yazıyor. 1940’ta “Emile Zola”, 1941’de “Portreler” adlı yayımlanmış kitapları da bulunan Bozok’un imzasını, Meydan Larousse ve Cumhuriyet Ansiklopedisi’nde de görüyoruz.

'Dayanıklı' Bozok

1965 - 1972 yılları arasında ise İstanbul Opera ve Balesi basın danışmanlığını üstleniyor Bozok; '74- '75’te ise İstanbul Şehir Tiyatroları basın danışmanlığını yürütüyor.
Uluslararası Sanat Eleştirmenleri Derneği (AICA), Uluslararası Edebiyat Eleştirmenleri Derneği (AICL), Edebiyatçılar Derneği, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti üyesi, PEN kurucu üyesi, Basın Şeref Kartı sahibi Bozok’u Enis Batur şöyle anlatıyor “Yeditepe Yılları ve Hüsamettin Bozok” yazısında:
“Bütün dergiler için iyi-kötü geçerli şu: Bir ‘şövalye’si olmuştur. Yeditepe’nin de bir Don Quijote’si: Küçük olanaklarla büyük dayanıklılık göstermeyi başaran Hüsamettin Bozok’tur.”


Bozok için ne dediler?

Tarık Günersel

Hüsamettin Bozok, bir dev. Yaşadığı döneme sadece tanık olmamış aynı zamanda belirleyici olmuş, olumlu hamlelere imkan sağlamış bir büyüğümüz. Dünya Yazarlar Birliği PEN'in Türkiye Merkezi'nin kurucuları arasında yer almıştır kendisi; 1950'de Halide Edip Adıvar ile birlikte. Ona çok şey borçluyuz. Üzücü bir azlık var cenaze törenine katılım açısından. Umarım onun katkıları hakkında bütün toplum daha iyi aydınlanır. Bütün Türkiye kaybetmiş durumda...

Adnan Özyalçıner

Toplumcu düşünce ve sanattan yanaydı. Ama bu arada edebiyatın yenileşmesi ve gelişmesi adına da her türlü yeniliğe açıktı. 34 yıl Yeditepe dergisini yayımladı ve bu dergiyle edebiyatın yenileşmesi, gelişmesi açısından gençlere destek oldu.
250'yi aşkın kitap çıkardı. Hem toplumcu edebiyatın yetkin imzalarının yazılarını dergide yayımladı hem de gençlerin edebiyatı yenileştiren çağdaş ürünlerine yer verdi.
Cenaze törenine katılımın azlığından şunu çıkarıyorum ben: Her zaman olduğu gibi edebiyatta da bir vefasızlık var. Oysa Hüsamettin Bozok bugün ünlenmiş birçok yazarın ilk yayıncısıydı.

Doğan Hızlan

Hem yayıncılık hem yazarlık açısından önemli bir isim Hüsamettin Bozok. Yeditepe dergisi dostlarının isteği üzerine onların teşvikiyle çıkmış bir dergidir. Tüm sanat dallarını kuşatan, çok başarılı bir dergiydi. Yeditepe Yayınları'nı da bugünkü kuşağın öğrenmesi lazım; kapaklarıyla, iç desenleriyle ve birçok yazarın ilk kitaplarıyla... Türkiye'de geçmişte önemli işler yapan insanların unutulmaması lazım. Yıllardır yayıncılık yapmıyor ve yazı yazmıyordu. Hayat böyle... Gündemde olmayan insanlar unutuluyor.