Kehanetler 'canlandı'

“1. Uluslararası Antik Dönemde Kehanet ve Batı Anadolu’daki Apollon Kültleri Sempozyumu” çerçevesinde, binlerce yıllık kehanetler, Apollon Klaros Tapınağı’nda, teatral biçimde yeniden canlandırıldı.

Antik dönemde, birçok önemli kehanetin gerçekleştiğine inanılan -dünyadaki en önemli 3 kehanet merkezinden biri olan- Apollon Klaros Tapınağı’nda, Manisa’daki ‘Ağlayan Kaya’ mitinin gerçekleşmesi ve Büyük İskender’in İzmir’i kurmasına ilişkin kehanetler binlerce yıl sonra yeniden canlandırıldı.

Etkinlik, Ege Üniversitesi (EÜ) Edebiyat Fakültesi Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurdan Şahin önderliğinde düzenlenen 1. Uluslararası Antik Dönemde Kehanet ve Batı Anadolu’daki Apollon Kültleri Sempozyumu’na katılan Türk, Alman, Fransız ve İtalyan bilimadamlarının yanı sıra yüzlerce vatandaş tarafından izledi.

  Apollon Klaros Kazısı’nda da görev alan Ege ve Dokuz Eylül üniversiteleri arkeoloji bölümü öğrencilerinin teatral biçimde sunduğu gösteride, Kahin Manto’nun, Anadolu’nun doğurgan kadın figürlerinden 12 çocuk annesi Niobe’nin tanrılara karşı gelmesi sonucunda uğrayacağı ceza ve Büyük İskender’e tanrıların İzmir’i kurmasını istemesini haber vermesi anlatıldı.

NİOBE’NİN AĞLAYAN KAYAYA DÖNÜŞMESİ

Yarı tanrı yarı ölümlü olan Niobe, 6’sı kız, 6’sı erkek 12 çocuk dünyaya getirmiş ve bununla büyük bir övünç duymaktadır. Öyle ki, kendini beğenmişliğe kadar uzanan bu övünç, bir gün tanrıları kızdıracak seviyeye çıkacaktır.

Rüyasında çocuklarını emzirirken göğsünden kan geldiğini, canının yandığını, buna karşın çocuklarının kan damlalarını büyük bir açlıkla ve canını acıta acıta içmeye devam ettiğini gören Niobe, bunun anlamını Klaros’ta Kahin Manto’ya sorduğunda, “yarı ölümlü yarı tanrı ruhunun ona rahat vermemekte olduğunu, tanrısal hırsının sürmesi halinde başına büyük bir felaket geleceğini” öğrenir.

Oysa yine de bu hırsının kurbanı olacaktır. Zeus’un ölümlü eşi Apollon’un ve ikiz kız kardeşi Artemis’in annesi Leto, bir gün adına bayram düzenlenmesini ister. Tüm Thebai halkı Leto’nun bu arzusuna uyar ve büyük bir şenlik düzenleyerek kutlama yapar, adına kurbanlar keser. Niobe, sadece 2 çocuk doğuran Leto’yu küçümser ve Leto için kutlama yapılmasını anlamsız bulur.

Kutlama yapanlara, “Ben bu kadar çocuk doğurmuş bir anayım. Bana bayram yapacağınıza, şu iki çocuk doğurmuş kadına mı yapıyorsunuz” deyince, Kahin Manto’nun kehaneti doğrulanır ve Niobe, tanrılar tarafından cezalandırılır. Niobe’nin 12 çocuğu da ölür. Bu acıya dayanamayan Niobe, acısıyla tanrılardan ölmeyi ister ve “Ne toprak alsın bedeni mi ne de deniz” diye yalvarır. Niobe, artık kaybettiği çocuklarının acısıyla ağlayan bir kayadır.

İZMİR’İN, BÜYÜK İSKENDER TARAFINDAN KURULUŞU

Apollon Klaros’ta gerçekleşen bir diğer önemli kehanette de Büyük İskender’e, tanrıların Pagos Dağı’nın eteklerinde bir kent kurması isteği iletiliyor. O kent, İzmir’dir.

Korkulu bir rüya gören Büyük İskender, uyandığında hala kulaklarında “Pagos Dağı’nın eteklerinde bir kent kur” sesini duymaktadır. Hemen komutanlarından birini Apollon Klaros’a gönderir ve rüyasının anlamını sorar. Tanrıların isteğini Kahin Manto aracılığıyla tam olarak öğrenen Büyük İskender, İzmir’i kurar.

APOLLON KLAROS TAPINAĞI

Antik dönemde, geleceklerini şekillendirmeleri noktasında insanlara yol gösteren ya da onay veren kahin özelliğindeki Tanrı Apollon, adına inşa edilmiş tapınaklarda kendisine başvuran tebâsına tapınakta görevli kahinler aracılığıyla yol gösteriyordu. Antik dönemde dünyadaki en önemli 3 tapınaktan biri konumundaki bugünkü İzmir’in Menderes İlçesi’ne bağlı Özdere Beldesi Ahmetbeyli Mahallesi’nde bulunan Apollon Klaros Tapınağı da özellikle dolunay zamanları, Apollon’a sorularını yöneltmek isteyen ölümlülerle dolup taşıyordu.