Müzayede krizi dinlemedi

Kriz nedeniyle küresel sanat piyasasında satışlar ve fiyatlarda bir düşüş yaşanırken, Türkiye sanat piyasası atağa kalktı. Eylül ve ekim aylarında düzenlenen 4 müzayedede ciro rekoru kırıldı.

Geçen yıla göre, eser satışında yüzde 50, ciroda ise yüzde 58 artış yaşandı. Yine Ekimde yapılan ve 12.5 milyon dolarlık eserin sergilendiği Contemporary İstanbul fuarında ise yaklaşık 6 milyon dolarlık satış yapıldı.

Son yıllarda hızlı bir çıkış yakalayan ve küresel müzayede devlerinin de ilgisini çeken Türkiye sanat piyasası kriz günlerine hızlı girdi. Kriz dönemlerinde sağlam ve istikrarlı bir yatırım aracı haline gelen sanat eserlerine Türk yatırımcı ve koleksiyonerlerin ilgisi artıyor. Krize denk gelen 2008'in son müzayede döneminde de bu canlılığa tanık olunuyor.

10 milyon YTL'ye ulaştı
Geçen yıl eylül-ekim döneminde yapılan 5 müzayedede toplam 477 eser satılırken bundan elde edilen ciro 5.7 milyon YTL'yi bulmuştu. Bu yılın aynı döneminde yapılan 4 müzayedede satılan eser sayısı 696'yı buldu. Elde edilen ciro ise neredeyse yarı yarıya arttı ve 9 milyon YTL'ye ulaştı. Üstelik kurdaki artış, yatırım açısından sanat eserine yönelenlerin de yüzünü güldürdü.

Ekim ayında Beyazart tarafından düzenlenen çağdaş sanat eserleri müzayedesinde Erol Akyavaş'ın Cehennet adlı eseri kriz günlerinde rekor sayılabilecek bir fiyata, 425 bin YTL'ye alıcı buldu. Eseri Abdi İBrahim İlaç Sanayi'nin sahibi Nezih Barut'un aldığı söyleniyor. Yine Mübin Orhon'un bir eseri 255 bin YTL'ye, Sami Yetik'in eseri de 210 bin YTL'ye satıldı. Mustafa Düzünman ise ekimdeki müzayedelerde 20 adetle en fazla eseri satılan sanatçı oldu.

Contemporary de iyi geçti
Sanat piyasasındaki canlanmanın bir diğer göstergesi de 16-19 Ekim tarihleri arasında düzenlenen Contemporary İstanbul fuarıydı. 48 bin kişinin ziyaret ettiği fuarda 90'ı yabancı 148'i yerli toplam 238 sanatç ının eserleri sergilendi. Bu eserlerin toplam değeri 12.5 milyon dolardı ve yaklaşık 6 milyon dolarlık eser 4 gün içinde alıcı buldu. Fuarda 1 milyon dolar fiyatla görücüye çıkan Burhan Doğançay'ın Stonwall adlı eseri alıcı bulmasa da, sanatçının Maçka Mezat'tan çıkan diğer tüm eserleri tek bir koleksiyoner tarafından satın alındı.


Not: Dolar bazında ciro, her müzayede tarihindeki döviz kuru esas alınarak hesaplanmıştır. Antik AŞ, Portakal, Maçka Mezat gibi büyük müzayede şirketleri henüz 2008 sonbahar-kış sezonunu açmadı.

EN YÜKSEK FİYATA SATILAN 10 ESER
1- Erol Akyavaş 425.000 YTL
2- Mübin Orhon 255.000 YTL
3- Sami Yetik 210.000 YTL
4- Padişahlar Albümü 200.000 YTL
5- Anonim 135.000 YTL
6- Abdullah Zühdi 130.000 YTL
7- Nejad Melih Devrim 130.000 YTL
8- Cihat Burak 100.000 YTL
9- Ali İzzet 95.000 YTL
10- 13 padişahın fermanları 90.000 YTL

EN ÇOK ESERİ SATILAN 10 SANATÇI
1- Mustafa Düzgünman 20
2- Komet 15
3- Fikret Mualla 13
4- Devrim Erbil 10
5- Ergin İnan 9
6- Abidin Dino 8
7- Nejad Melih Devrim 7
8- Selim Turan 7
9- Ferruh Başağa 7
10- Mustafa Ata 7
KAYNAK: LEBRİZ.COM VERİ BANKASI



İslami motiflere çağdaş yorumlar

EROL AKYAVAŞ
Eylül-ekim döneminde eseri en pahalıya satılan sanatçı Erol Akyavaş, sanat hayatına 1950'de Güzel Sanatlar Akademisi, Bedri Rahmi Eyüboğlu Atölyesi'nde başladı. 1950-53 arasında Floransa Güzel Sanatlar Akademisi'nde çalıştı. 1954'de ABD'ye yerleşti. Kısa bir süre mimarlık yaptı ama tekrar resme döndü. 1961'de bir resmi, New York'taki Museum of Modern Art tarafından satın alınarak koleksiyona dahil edildi. Resimlerinde İslami geleneğin, inanışın, çağdaş yorumunu yaptı. 1999'da hayatını kaybetti.


TÜRKİYE'NİN EN ÜNLÜ KOLEKSİYONERLERİ

SABANCI AİLESİ
Sabancı koleksiyonu Türkiye'nin en zenginlerinden biri. Ağırlıklı olarak Türk ressamların eserlerinden oluşan koleksiyonda yaklaşık 500-600 parça var. Toplam değerlerinin ise 500 milyon doları bulduğu söyleniyor. Yine değeri 500 milyon dolara ulaşan 1500-2000 parçalık hat koleksiyonu bulunuyor.

RAHMİ KOÇ
Rahmi Koç, Roma, Bizans, Selçuklu ve Hitit başta olmak üzere etnografik ve arkeolojik eserlere meraklı. Elinde nadir bulunan bir bakır koleksiyonu, tombak koleksiyonu ve oryantalist ressamlara ait tablolar olduğu biliniyor. Ayrıca çok bilinen sanayi makineleri koleksiyonu var.

OYA-BÜLENT ECZACIBAŞI
Çağdaş Türk ressamları koleksiyonlarının bir kısmıyla müze açtılar. Müzedeki eserlerin toplam değerinin 100 milyon dolar civarında olduğu hesaplanıyor.
Dünyada 24 ayrı müzede sergilenen Türk ressam Burhan Doğançay'ın 60 kadar eseri de Eczacıbaşı koleksiyonunda.

SUNA-İNAN KIRAÇ
Pera Müzesi'ni açan Suna-İnan Kıraç çiftinin yaklaşık 500 oryantalist tablosu var. İçlerinde en değerlisi, 5 trilyona alıp Pera Müzesi'nde sergiledikleri Osman Hamdi'nin Kaplumbağa Terbiyecisi. Sadece müzeye bağışladıkları tabloların toplam değerinin 300 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.

ERDOĞAN DEMİRÖREN
Türkiye'nin en büyük tombak koleksiyonuna ve devletinkinden daha büyük bir Yıldız porselenleri koleksiyonuna sahip olduğu ifade ediliyor. Elindeki çok nadir bulunan Fatih fermanları var. Bunların değeri 1 milyon dolar civarında. Ayrıca el yazması Kuran'lar da koleksiyonun diğer nadide parçaları.

NEZİH BARUT
Türkiye'de sanat eserlerine en fazla para yatıran koleksiyonerlerden birisi Abdi İbrahim ilaç şirketinin sahibi Nezih Barut. Barut'un çok önemli tombak koleksiyonu sahibi olduğu biliniyor. Bu koleksiyondaki ünlü havan şamdanı müzayedede 1 milyon dolara satın almıştı.