Sahnede insan hakları savaşı
Ünlü koreograf Forsythe’ın grubundan dansçılarla İstanbul’dan 7 dansçı, birbirlerini engelleyerek İnsan Hakları Bildirgesi’ni sahnede yazmaya çalışacak, insan haklarının gerçekleşmesinin zorluğunu anlatacak.
16. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali, bu kez bir tema çevresinde topladı oyunlarının birçoğunu: İnsan Hakları. Bu temanın seçilmesine önayak olan ise, dünyaca ünlü dansçı ve koreograf William Forsythe’ın “İnsan Yazıyor/ Human Writes” adlı oyunu...
Bu gösterinin orijinal adında bir sözcük oyunu var. “Human Writes”, İngilizcede “yazıyor/ writes” ile “haklar/ rights”ın sesteş olmasından yola çıkılarak konmuş bir ad... Yalnızca sözcük oyunu değil, ironi de var elbette içinde: İnsan hakları yazılmakla hayata geçmiyor!
William Forsythe, 15. İstanbul Tiyatro Festivali’nde Belçikalı çağdaş sanatçı Jan Fabre’ın “Ölüm Meleği” adlı performansı aracılığıyla izleyiciyle buluşmuştu.
Forsythe’ın Montpellier Anatomi Müzesi’nde çekilmiş görüntüleri eşlik ediyordu bu performansa. Şimdi ise 20 yıl yönettiği Frankfurt Balesi’nin kapanışının ardından, 2004 yılında kurduğu Forsythe Company ile konuk oluyor festivale.
60. yıla adandı
Almanya’nın Saksonya, Hesse eyaletleri ile Dresden ve Frankfurt şehirleri tarafından desteklenen topluluk, Forsythe’ın görsel sanatlar, mimari ve multimedyayı da içine katarak tasarladığı çarpıcı koreografilerle tanınıyor.
Forsythe’ın Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörlerinden Kendall Thomas ile birlikte oluşturduğu “İnsan Yazıyor” ise, İnsan Hakları Bildirgesi’nin yazılışının 60. yılına adanmış. Forsyhte, projesinde politik kimliğini ön plana çıkarıyor ve dünyanın her yanında meydana gelen insan hakları ihlallerini vurguluyor.
21. yüzyılın çağdaş tiyatro anlayışı, kadife perdelerden, altın varaklı sahne ağızlarından, hatta klasik anlamda tiyatro salonlarından bile uzaklaşır oldu. Artık, yeni mekÓAnlar, yeni sahneleyişler aranıyor. “İnsan Yazıyor” adlı performans da bir hangarda, Karaköy Antrepo No.3’te sahnelenecek.
Oyunun dekoru, üzeri kalın beyaz kÓAğıtlarla örtülü onlarca masa. Aksesuvarlar ise kömür tozundan kalemler.
Engellere rağmen
Forsythe Company’nin dansçıları, onlara eşlik eden Avrupa Dans Stajyerleri Ağı (D.A.N.C.E.) ve İstanbul’dan da 7 dansçının (Candaş Baş, Maral Ceranoğlu, Bedirhan Dehmen, Duygu Güngör, Aslı Öztürk, Mihran Tomasyan ve Şafak Uysal) da aralarında bulunduğu, toplam 45 sanatçı 180 dakika boyunca İnsan Hakları Bildirgesi’ni yazmaya çalışacaklar bu kâğıtlara.
Ne var bunda demeyin... Kendilerini ve birbirlerini olabildiğince engelleyerek yapacaklar bunu. Kimi zaman güreşerek, kimi zaman iplerle birbirlerine bağlanarak ya da masayı ters çevirip altına girerek, her bir çizgiyi bedenin sınırlarını zorlamak kaydıyla çizecekler.
Böylece, dansçılar, insan hakları ihlalleri ve insan haklarının hayata geçirilmesi konusunda yaşanan sıkıntıları, hem yaratıcı hem de güçlü bir beden diliyle aktaracak seyirciye.
Seyirci de katılacak
Seyirciler bu kez, 'seyir’den fazlasını yapacak üstelik, bu performansa katılacak. Salona diledikleri gibi girip çıkabilecekleri gibi, dansçılarla iletişim kurabilecekler. Sahnelendiği her ülkede büyük ses getiren “İnsan Yazıyor”, 23 ve 24 Mayıs 20.30’da seyirciyle buluşacak. Performansı ilk akşamında seyredecek olanlar, Forsythe ile söyleşebilecek. Bilet fiyatları tam 60 YTL, öğrenci 20 YTL. www.iksv.org
