Türkiye'de kalp nakli için her yıl sıra bekleyen ortalama 2-3 bin kalp hastasından Sadece 20'sine nakil yapılabilmesi Türk bilim adamlarını yeni arayışlara yöneltti. Yurt dışından ihraç edilen yapay kalp pompa sistemlerinin yüksek maliyeti nedeniyle Yeditepe Üniversitesinden 12 kişilik bir ekip Türk Yapay Kalp Pompası “Heart Turcica” için çalışmalara başladı.


Yapay kalp pompasıyla ilgili bir yıldır yürütülen çalışma, Antalya'da düzenlenen 9. Ulusal Türk Kalp Damar Cerrahisi Kongresi'nde sunuldu. Yapay Organ ve Destek Sistemleri Derneği (TUYOD) Başkanı ve Yeditepe Üniversitesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Süha Küçükaksu, yaptığı açıklamada, Türkiye'de 500 bin kalp yetmezliği hastası olduğunu ve her yıl ortalama 2-3 bin hastaya kalp nakli gerektiğini söyledi. Buna karşın yılda 20 kalp nakli yapılabildiğini ve yeterli sayıda organ bağışlanmadığını vurgulayan Küçükaksu, yurt dışında bu sorunun yapay kalp pompa sistemleri ile giderilmeye çalışıldığına dikkat çekti.

Bu sistemlerin 70-75 bin dolara malolması nedeniyle Türkiye'de çok az uygulandığını vurgulayan Küçükaksu, yapay kalp pompa sistemi 'Heart Turcica' programı başlattıklarını söyledi.

Küçükaksu, daha ucuza yapay kalp pompası üretiminin hedeflendiği proje kapsamında Yeditepe Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Bedrettin Dalan'ın önderliğinde Makine Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nilüfer Eğrican'nın başkanlığında Yeditepe ve Koç üniversitelerinden 12 kişilik bir ekip tarafından 1 yıla yakın bir süredir çalışma yürütüldüğünü söyledi.

Projenin birkaç ay önce TÜBİTAK tarafından da desteklenmeye başlandığını belirten Küçükaksu, “Hedefimiz 2 yıl sonra elektromanyetik motorlu minyatür yapay kalp pompası sistemi Heart Turcica'yı insan vücuduna yerleştirerek kalp yetersizliğinin son evresindeki hastaların yaşam sürelerini uzatmak” dedi.

Tıp, mühendislik, teknoloji ve endüstri gruplarını çalışmalarını desteklemeye çağıran Küçükaksu, bu amaçla Yapay Organ ve Destek Sistemleri Derneğini (TUYOD) kurduklarını belirtti. Küçükaksu, TUYOD'un Türkiye'de yapay organ kullanımının ve teknolojisinin gelişmesine katkıyı hedeflediğini belirtti.

YAPAY POMPANIN AVANTAJLARI

Kalp yetersizliğinin ileri safhada en ölümcül kanser hastalıklarından bile daha hızlı seyrettiğini ifade eden Prof. Dr. Küçükaksu, bu hastaların yüzde 75'inin bir ay içinde hayatını kaybettiğini vurguladı. Bu hastaların kalp nakli ya da yapay kalp pompalarıyla yıllarca yaşatılabildiğini kaydeden Küçükaksu şunları söyledi:

“Kalp nakli olan erişkinlerin yüzde 10'u bir yıl içinde ölüyor. Bu kayıp 5. yılda yüzde 30, 10. yılda yüzde 50, 20. yılda yüzde 70-80 oluyor. Yani kalp naklinin ortalama ömrü 8-10 yıl. İlk kalp pompası 6 yıl önce yerleştirildi ve bu şekilde yaşayan hastalar var. Mekanik sistemler olduğu için 15 yıl ve üzerini hedefliyorlar. Üstelik binlerce insan sırada beklerken bu sistemler rafta elinizin altında bulunuyorlar.

Kalp nakli için ABD'de bile en iyi ihtimalle 250 günden önce sıra gelmiyor. Hastaların yüzde 90'ına sıra bile gelmiyor. Üstelik organ nakli yapılmış bir hastaya ikinci kez nakil o kadar insan sıra beklerken etik açıdan tartışılabilir. Fakat bu sorunu yapay organlarla çözmek mümkün.”

Kalp yetmezliğinin yaşla birlikte arttığına da değinen Küçükaksu, toplumların yaşlanmasıyla bu sorunun daha da artacağına işaret etti. Küçükaksu, Türk toplumunun da yaşlanacağı gözönüne alındığında bu çalışmanın öneminin daha iyi ortaya çıktığını vurguladı.