Eski Yargıtay Başsavcısı’ndan ilginç iddia: Muhalefet oylamaya katılmazsa AKP tek başına Cumhurbaşkanı seçemez. Seçerse Anayasa Mahkemesi iptal eder.

Eski Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu Cumhurbaşkanlığı seçimi konusunda gündeme bomba gibi düşen bir görüş ileri sürdü. Kanadoğlu, Cumhuriyet’te yayınlanan yazısında özetle şöyle dedi:

İLK TURDA 367 ŞARTI ARANIR: Anayasa’nın 96/1. maddesinde toplantı ve karar yetersayıları belirlenirken Anayasa’da başka bir hüküm yoksa üye tamsayısının 3’te 1’i ile toplanılacağı ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verileceği, ancak karar yetersayısının üye tam sayısının 4’te 1’inin bir fazlasından az olamayacağı vurgulanmıştır.

İKİNCİ OYLAMAYA GEÇİLEMEZ: Anayasa’nın 102. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı TBMM üye tam sayısının 3’te 2 çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilecektir. İlk iki tur oylamada, yoklama istenemeyeceğine göre 102. maddede karar için aranan nitelikli çoğunluk üzerindeki katılımın, aynı zamanda toplantı yetersayısı olduğuna kuşku yoktur. Bunun sonucunda, birinci oylamaya en az 367’nin üzerindeki TBMM üyesinin katılmadığının anlaşılması halinde, ikinci oylamaya geçilemeyecektir. Birinci oylama yapılmamış sayılacaktır. Bu diğer oylamalara da geçilmemesi demektir.

AKP’NİN SAYISI YETMİYOR: Bugün AKP’nin milletvekili sayısı 354’tür. Bu sayı ilk oylamadaki gerekli oy sayısına (367) ulaşmamaktadır. Gerek ana muhalefet gerekse diğer partilerin milletvekillerinin var olan söylemlerini devam ettirmeleri halinde Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlanması olanaklı değildir.

ERKEN SEÇİME GİDİLİR: Anayasa’ya göre 30 gün içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçlanmadığı takdirde TBMM seçimlerinin yenilenmesi ve Cumhurbaşkanının oluşacak yeni meclis tarafından seçilmesi kaçınılmazdır.

ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL EDER: AKP ilk oylamada 367’nin üzerinde bir katılım olmamasına rağmen, ikinci oylamayı gerçekleştirir ve izleyen üçüncü oylamada salt çoğunluğun sağlandığını ileri sürerse, içtüzükte buna ilişkin bir hüküm olmadığı için bu “içtüzük ihdası” niteliğini taşır. Anayasa Mahkemesi’nin böyle bir seçimi iptali zorunlu olacaktır

AKP, ilk tur için 14 vekil bulmak zorunda kalacak
Sabih Kanadoğlu’nun 3’te 2 çoğunluk olmadan yapılacak ilk tur oylamanın ikinci tura geçişi engelleyeceği görüşüne Anayasa hukukçularının verdiği destek AKP’yi tedirgin edici nitelikte görünüyor. AKP’nin Anayasa Mahkemesi’nin Cumhurbaşkanlığı seçimini iptal kararı vermesi ihtimalini göz önüne alarak uzlaşma yollarını arayabileceği belirtiliyor.

Bu durumda 354 vekili bulunan AKP’nin ilk tur oylamada yeter sayıyı bulmak için 14 milletvekili daha bulması gerekecek. (TBMM Başkanı Arınç, oy kullanmayacağı için AKP’nin oylamadaki sayısı 353 olacak.) TBMM’deki sandalye dağılımına göre 9 bağımsız vekilin ilk tura katılması da AKP’ye yetmeyecek. Hatta 4 DYP’linin de bağımsızlarla birlikte oylamaya katılması da 3’te 2 çoğunluğu sağlamaya yetmiyor. Bu durumda Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması ve erken seçimin gündeme gelmemesi için AKP’nin mutlaka Anavatan veya CHP’yle uzlaşma sağlaması gerekecek.

ANAP-DYP güvenoylaması iptal edilmişti
Anayasa Mahkemesi, 1996 yılında ANAP-DYP koalisyonunun güven oylaması, Güneydoğu’da uygulanan olağanüstü hâlin ve Çekiç Güç’ün görev süresinin uzatılmasını iptal etti.

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararlarından önce Meclis kararı alınırken kabul oylarının ret oylarından fazla olması yeterli görülüyor, çekimser oylar hesaba katılmıyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi, her üç kararında da çekimser oyların da hesaba katılması gerektiğine işaret etti ve oylamaya katılanların salt çoğunluğu sağlanmadan alınan kararların Anayasa’ya aykırı olacağı içtihadını geliştirdi.

Anayasa Mahkemesi’nin gerekçeli kararlarında Meclis kararlarını Anayasa Mahkemesi’nin iptal yetkisi olmadığı, ancak içtüzük değişikliklerini iptal edebileceği hatırlatıldı. Kararlarda, içtüzükte düzenlenen toplantı ve karar yeter sayılarına aykırı alınan kararların “eylemli içtüzük değişikliği” anlamına geldiği için iptal kararı verildiği belirtildi.

HUKUKÇULAR DESTEKLEDİ SİYASİLER KARŞI ÇIKTI
Teknik açıdan da 367 oy gerekli
* Prof. İbrahim Özden Kabaoğlu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku öğretim üyesi): İlk iki oylamada, 367 üyenin üzerinde çoğunluk sağlanamamış olsa da, salt çoğunlukla seçimin yapılabilmesi ve sonuçlandırılabilmesi için ilk 2 turun 102. maddeye uygun olarak yapılması gereklidir. Bu hem madde düzenlemesine göre, teknik açıdan gereklidir; hem de, uzlaşma arayışını gerekli kıldığından amaca uygundur.

Ben bu tezi kitabımda dile getirmiştim
Prof. Necmi Yüzbaşıoğlu (Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku öğretim üyesi): Benim savunduğum, kitabımda da yer alan bir fikir. Zaten karar yetersayısının 3’te 2 olduğu bir toplantının daha az üyenin katılımıyla yapılması düşünülemez. AKP buna rağmen seçimi yaparsa Anayasa Mahkemesi iptal eder.

Aranan çoğunluk 184 bu da AKP’de var
Ahmet İyimaya (TBMM Anayasa Komisyonu eski Başkanı, DYP eski Milletvekili): Bu iddianın en ufak mantık temeli yok. Çünkü Anayasa ve İçtüzük, TBMM’nin seçim işlerini özel olarak tanzim etmiştir. Toplantıyı açmak için gerekli çoğunluk sağlandıktan sonra ki Anayasa’nın 96. maddesine göre bu sayı 184’tür. Bu çoğunluk da AKP’de var.

Özal ile Demirel seçilirken neredeydiler?
Burhan Kuzu (TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı): Bu tamamıyla Tayyip Erdoğan’ı nasıl cumhurbaşkanı seçtirmeyiz stratejisine yönelik bir yorum. Kaldı ki, bu yorumu yapan hukukçular Özal ve Demirel de seçilirken yine hukukçulardı.