Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM), 9 Eylül’de yapılacak seçimleri öncesinde kulisler iyice hareketlendi. 10 gün sonra yapılacak seçimlerde ‘siyasetin etkisi’nin ne olacağı da gündemden düşmeyen konular arasında. seçim kampanyaları başladıktan hemen sonra kulislere Başbakan Erdoğan’ın seçimlere yakın ilgi duyduğu söylentileri de başladı. Adaylardan, halen TİM Başkanvekili de olan Mehmet Büyükekşi’nin, hükümet kanadınca desteklenen bir isim olduğu konuşuluyor.
Bilindiği gibi hükümet THY yönetiminde köklü değişikliklere giderken Büyükekşi’yi de kurum yönetimine atamıştı. Bu atama nedeniyle ‘hükümete yakınlığı’ tartışılmayan Büyükekşi’nin TİM Başkanlığı’na aday olmasının, hükümetin bilgisi dışında olamayacağı yorumu yapılıyor. Bu da hükümetin ekonomide iş örgütlerinin yönetimlerini ele geçirme eğiliminin yeni bir adımı olarak değerlendiriliyor.
‘Biz muhafazakârız’
Ancak Büyükekşi, TİM seçimlerine adaylığının bu şekilde değerlendirilmesine ve iddialara itibar etmiyor. Büyükekşi, bu iddiaları, “Bizim her zaman muhafazakâr bir çizgimiz var. Bu 25 yıl önce de böyleydi. Ben sanayiciyim, ihracatçıyım. Hiçbir partiye üyeliğim yok. Kurucusu da değilim. Herhangi bir yakınlığım yok. Ben TİM’de 17 yıldır görev yapıyorum. Hükümet desteği olsa daha önce başkanlığa aday olurdum” diye yanıtlıyor.
Büyükekşi, Erdoğan ile ilişkisini ise, “Tanışıklığımız, dostluğumuz vardır. Ama bu tanışıklık, belediye başkanı olduğu dönemden beri var. Tanışmamız sivil toplum örgütlerinde yaptığım görevlerde karşılaşmalarımızdan dolayıdır” diyerek inkar etmiyor. Büyükekşi, kendisini Eximbank ve THY yönetimine hükümetin atadığı yönündeki iddialar için de şöyle konuşuyor: “Hiç alakası yok. 57. hükümet döneminde Eximbank’a beni Tunca Toskay atadı. Ben aynı zamanda İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) yönetimindeyim. İSO olarak kurulduğu dönem hükümeti ziyaret ettik. Başbakanımız Tanıl Küçük’ten THY ile ilgili talepte bulundu. İSO yönetimi aldığı kararla beni THY yönetimine göndermeyi uygun buldu.”
Seçimlere Başbakan’ın müdahil olacağı yönündeki söylentilere itibar etmeyen diğer bir isim de Adnan Dalgakıran. Dalgakıran, “Başbakan’ın bu konulara müdahil olacağına zerre kadar inanmıyorum. O hepimizin başbakanı. Türkiye Cumhuriyeti’nin başbakanı bu kurumların en iyi şekilde işleyeceğini düşünüyor. Böyle bir şeye asla ihtimal vermiyorum” diyor.
İsmail Gülle de yaptığı basın toplantısında, gazetecilerin Büyükekşi’nin hükümete yakın olduğu yolundaki bir soruya, “Bu bir kanaat. Bu kanaatin eğer bir artısı varsa göreceklerdir” şeklinde yanıt vermişti. Hükümetin TİM’in yeni yönetimini kendine yakın isimlerden belirleyeceği savı her ne kadar destek bulmasa da bugüne dek Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen’le çok yakın görüntü sergileyen Oğuz Satıcı’nın, aday olmayacağını bir Ankara ziyaretinin ardından açıklaması ve Büyükekşi’ye destek vermesi yarıştaki siyasi boyuta işaret eden bir unsur olarak yorumlanıyor. Bu durum kulislerde “Kürşad Tüzmen zayıflatılmaya mı çalışılıyor?” sorusuna yol açıyor.
Madenci, makineci, tekstilci ve ayakkabıcı
TİM’de başkanlık için dört isim yarışıyor: İsmail Gülle, Adnan Dalgakıran, Mehmet Büyükekşi ve Ali Kahyaoğlu. İsmail Gülle, Gülle Tekstil’in sahibi ve İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Birliğ Başkanı. Adnan Dalgakıran, Dalgakıran Kompresör’ün sahibi. Aynı zamanda Orta Anadolu Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği Başkanı olan Dalgakıran, İSO’nun meclis toplantısına kravatsız katılarak dikkatleri üzerine çekmişti.
Hükümete yakın olduğu iddia edilen adaylardan Büyükekşi ise ayakkabı sektöründe faaliyet gösteriyor. Genel koordinatörlüğünü yürüttüğü Ziylan Grubu’nun çatısı altında Flo ve Polaris gibi markalar bulunuyor. Büyükekşi aynı zamanda Eximbank ve THY’de yönetimde görev alıyor. Adaylardan Ali Kahyaoğlu da İstanbul Maden İhracatçıları Birliği’nin Başkanı. Kahyaoğlu, Naturelmar adlı şirketiyle mermer üretimi yapıyor.
Adaylar Anadolu turunda
Adaylar seçimlere az bir süre kala sandık öncesinde sahada yarışmaya başladı. Dört aday da Türkiye genelindeki ihracatçı birliklerini tek tek ziyaret ederek oy toplamaya çalışıyor. Mehmet Büyükekşi, Oğuz Satıcı ile İsmail Gülle de Hikmet Tanrıverdi ile bu ziyaretleri yapıyor. Ali Kahyaoğlu ve Adnan Dalgakıran da Gaziantep, İzmir, Denizli, Antalya, Mersin’de birliklerle görüşerek destek arıyor.
40 bin ihracatçı başkanını bekliyor
Bugüne kadar 4 adayın başkanlığına talip olduğunu açıkladığı bu kurum aslında ne ifade ediyor? TİM, 23 ihracatçı sektörü ve 59 ihracatçı birliğini ulusal ve uluslararası düzeyde temsil ediyor.
Çatısı altında bu birliklere bağlı 40 bin ihracatçı bulunuyor. TİM Başkanı, 59 ihracatçı birliğinin yönetim kurulu üyelerinden oluşan genel kurulca seçiliyor.
TİM Başkanlığı seçimlerinde toplam 344 kişi oy kullanılıyor. Oy dağılımında aslan payı hazır giyim ihracatçı birliklerine ait. Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçı Birlikleri’nin yönetim kurulu listesinden seçilerek başkan olan Oğuz Satıcı, bu görevi üç dönemdir yürütüyor. TİM’de ihracatçı birlikleri 23 kişilik bir icra kurulunda temsil ediliyor.