Spor şûrasında gelecek için öneriler

Hafta içinde Ankara'da Türkiye'nin sportif geleceğinin yol haritası yeniden çizildi.
26-28 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen 6. Spor Şûrası'nın aldığı tavsiye kararları ağırlıkla futbol dışındaki spor branşlarının da endüstrileşmesini salık veriyor.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nün (GSGM) yeniden yapılandırılıp özerk bir yapıya kavuşturulması, sponsorluk giderlerinin tamamının vergiden düşürülmesi, ihalesiz hizmet alım yolunun açılması, spor kulüplerinin bağımsız şirketlerce denetlenmesi, şirkete dönüşen kulüplere yönelik yeni düzenleme talepleri sporda önümüzdeki dönemde endüstrileşme hamlelerinin artacağının işaretleri oldu.

Bakan ve müdür limoni
Şûraya İstanbul'dan gidenler olarak başkentin "hava muhalefeti"ne uğradık. Sis nedeniyle uçağımız 4 saat gecikmeli olarak kalkınca haliyle Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın konuşmasının yanı sıra Spordan Sorumlu Devlet Bakanı Murat Başesgioğlu ile Gençlik ve Spor Genel Müdürü Mehmet Atalay'ın birbirlerini "iğnelemeleri"ne de şahit olamadık.
Ancak ben de ertesi gün hem Başesgioğlu'na hem de Atalay'a, -elbette protokol âdabını elden bırakmadan- "Aranızda bir gerginlik var mı" diye sordum. Malum olduğu üzere yanıtlar "politik"ti; yani "Hayır, aramızda hiçbir sorun yok!"
İlki 1946'da yapılan şûraların esasen olimpiyat sonrasına denk gelmek koşuluyla 4 yılda bir toplanması yasada yer alan bir durum. Ancak 2. şûra 1961'de, 3'üncüsü 1982'de, 4'üncüsü 1990'da ve bir önceki şûra da 1999'da toplandı.
Gazeteci Turgay Renklikurt, "1946'daki ilk şûrada çizilen yol haritası bugünkünden bile daha iyi. Adeta bir otoban" diyerek, önemli olanın karar almak değil uygulamak olduğunu çok güzel ortaya koydu.
Şûrada en hararetli tartışmalar GSGM'nin yeniden yapılandırılması üzerine yapıldı.
Çünkü söz konusu olan 59 federasyonu destekleyen, köyden kente kadar Türkiye'nin her yerinde tesisleri bulunan, 400 milyon YTL'yi aşkın bir bütçesi olan ve bünyesinde yaklaşık 7 bin kişinin olduğu bir teşkilat. Ve teşkilat mensupların büyük kısmı yeniden yapılandırmayı "GSGM'nin kapatılması" olarak okuyor.

Müdürüm biz ne olacağız
Toplantıya verilen aralarda Mehmet Atalay'ın etrafını saran il müdürleri "Sayın müdürüm biz ne olacağız" diyerek dert yandı. Atalay ise "Arkadaşlar burada konuşulanlar tavsiyelerdir. Karara bağlanmış konular" değil diyerek teskin etmeye çalıştı.
Böyle bir diyalog esnasında araya sızıp Atalay'a "Neticede GSGM'nin yapısı değişecek ama değil mi?" diye sordum. Atalay ise "İl müdürlerinin dışlanması söz konusu değil. Maksat özerk bir yapı kurmak. Kendi bütçesini istediği gibi kullanan ve ihalesiz mal ve hizmet alabilen bir yapı kurmak" dedi.
Aynı soruma Bakan Başesgioğlu da "Yeni bir yapılanma şart. Parçalı bir yapı var sporumuzda. GSGM'yi tamamen ortan kaldırmak mümkün değil. Ancak sporumuzda parçalı bir yapı var. Bütün unsurları koordine edecek bir yapı lazım. Ben GSMG'nin misyonunun güçlenerek devam edeceğini düşünüyorum" dedi.
Şûrada kabul edilen tavsiye kararına göre merkezde bir "gençlik üst kurulu" kurulacak. Bu yapı bir nevi sporun RTÜK'ü olacak: Denetleyici ve gözetleyici. Kurulda spor federasyonları, kulüpler ve akademisyenler de temsil edilecek. Diğer yandan her ilde "il gençlik kurulu" kurulacak. Başında valinin olacağı bu kurul kentin yerel unsurlarını bir araya getirecek.

Şûrada bıyıklı hâkimiyeti
Şûrada herkesin hemfikir olduğu konu ise belediyelerin özellikle de futboldan elini çekmesi oldu. En fazla seslendirilen bir diğer konu da artık bir spor bakanlığının kurulması talebiydi.
Türkiye Futbol Federasyonu'nun (TFF) Spor Kulüpleri Kanunu dışında kalma talebi komisyonda kabul edilmedi. TFF'nin bugünkü yapısında amatör branşlarla profesyonelleri aynı mevzuata göre yönetmenin mümkün olmadığı kaydedilirken, TFF'nin yeniden yapılandırılması gerektiği önerildi.
6. Spor Şûrası'nda alınan kararlar tavsiye niteliğinde. Hangi kararların nasıl hayata geçirilip geçirilmeyeceği neticede hükümetin elinde.
Ankara'daki şûrada dikkatimi çeken kadınların ve sporcuların katılımının düşük olmasıydı. Şûraya, öyle ya da böyle, "bir makam koltuğu" olanlar rağbet etmişti genelde.


SPOR ŞÛRASI'NDAN GELECEK İÇİN ÖNERİLER
· GSGM özerkleştirilsin, spor yönetimi yerel yapılara bırakılsın.
. Spor bakanlığı kurulsun.
· Spor endüstrisi devlet tarafından teşvik edilsin.
· Reklama nazaran sponsorluğu teşvik edici düzenlemeler yapılsın.
· Özerk federasyonlar mali olarak güçlendirilsin.
· Devlet tesis yapmasın; yapanlara destek olsun.
· Sporla ilgili okullarda tesis yapımı zorunluluğa bağlansın.
· 6 ay hak mahrumiyeti alan spor adamları kulüp yönetimlerinde yer almasın.
· Spor kulüpleri, Dernekler Yasası kapsamından çıkartılsın.
· Spor yapan herkes sporcu sayılsın.
· Sporculara üniversiteye girişlerde pozitif ayrımcılık uygulansın.
· Spor bilimleri enstitüsü kurulsun.
· Yerel yönetimler ile gençlik ve spor il müdürlükleri kulüp kurmasın.
· Şirkete dönüşen kulüplere dair hükümler düzenlensin.
· Kulüp yöneticilerinin mali sorumluluğu somut kriterlere bağlansın.
· Kulüp yöneticilerinin alacaklarına karşılık koydukları temlik oranı kulüp gelirinin yüzde 2'sini geçmesin.
· Kulüpler bağımsız kuruluşlarca dış denetime tabi tutulsun.
· BESYO'ların spor yöneticiliği gibi alanlarından yetenek sınavı uygulaması kaldırılsın.
· Kulüplerin mali yılı ile kulüplerin ortak olduğu şirketlerin mali yılı örtüşsün.
· Türkiye Futbol Federasyonu mevzuat açısından yeniden yapılansın.
· Özerk federasyonların hukuki statüsü netleştirilsin.
· Spor organizasyonları coğrafi esaslar dikkate alınarak belirlensin.
· Seyircisiz oynama cezası yerine, bu maçlar ligde takımı olmayan doğu illerinde oynatılsın.
· Şike ve haksız rekabete karşı disiplin cezaları ağırlaştırılsın.
· Yerel yönetimler "spor hizmetleri" birimi kursunlar.
· Özel zorunlu sağlık sigortası çıkartılsın. Lisans çıkartmada şart koşulsun.
· Halı sahaları, fitness ve 300'e kadar üyeleri olan özel spor tesisleri danışman hekim istihdam etsin.
· Engelli spor kulüplerine Spor Toto'dan kaynak aktarılsın.


Futbolcu sendikayı daha
güçlü talep etmeli
Spordan Sorumlu Devlet Bakanı Murat Başesgioğlu, sporda sosyal güvenlik ve sendikalaşmaya önem verdiğini söyledi. Profesyonel futbolda sendika için daha önce iki kez konuyu ele aldığını belirten Başesgioğlu, "Emeğiyle çalışanların emeği zayi olmamalı. Aktif spordan sonra da mağdur olmamalılar. Bir güvenceleri olmalı sporcuların. Ancak örgütlenme iradesi çok güçlü olarak ortaya konulmalı. Ben ortak çalışmaya hazırım. Bir talep var ama zayıf. Geçmişteki başarısız denemeler de çekinken davranmalarına neden oluyor galiba. Futbolculardan ve antrenörlerden daha güçlü bir talep gelmesi lazım" diye konuştu.