Çocuk işçilik sona erecek

Hükümet, AB’ye sunulmak üzere, çocuk işçilik, sokakta çalışma, tarımda gezici ve mevsimlik işlerde çalışmanın 10 yıllık bir süre içinde önlenmesi için genelge sözü verdi

ANKARA - Hükümetin Avrupa Birliği’ne (AB) sunmak üzere hazırlıklarını sürdürdüğü 2008 yılı Ulusal Program taslağında Sosyal Politika ve İstihdam faslına ilişkin çok sayıda taahhütte bulunuluyor.

Çalışma mevzuatında 87, 98 ve 151 Sayılı ILO sözleşmelerine uyumun 2008’in ikinci yarısıyla 2009 yılı içinde sağlanacağı taahhüdünde bulunmaya hazırlanan hükümet, çocuk işçiliğinin sona erdirilmesi için ise 10 yıllık zamana bağlı bir program uygulayacak.
Doğum öncesi ve sonrasında sadece anneye verilen doğum izninin ebeveyn iznine dönüştürülerek babayla paylaştırılmasına olanak sağlayan yasal düzenleme ise bu yıl hayata geçirilecek.

Sendikal özgürlükler sözü
ABGS ve Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Ulusal Program taslağında Türkiye’de çalışma koşullarının ILO sözleşmelerine, Avrupa Sosyal Şartına ve AB direktiflerine uyumlu hale getirilmesi konusunda, büyük bir kısmı 2009’da tamamlanmak üzere kapsamlı düzenlemeler yapma konusunda AB’ye taahhütte bulunulacak. Çalışma yaşamına ilişkin uyum çerçevesinde önümüzdeki üç yıllık dönemde mevzuat değişikliği ve altyapı ihtiyaçlarının karşılanması için yaklaşık 80.5 milyon avroluk harcama yapılacak. Bu harcamanın 41 milyon avroluk bölümü AB fonlarından karşılanacak.

Çalışma yasalarında ILO ve Avrupa Sosyal Şartına uyum konusundaki yasal düzenlemelerin bu yılın sonuna kadar gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu çerçevede 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu sendikal özgürlükleri artıracak biçimde yeniden düzenlenecek. Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nda yapılacak değişiklikler sırasında Kamu Hizmetlerinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 sayılı ILO Sözleşmesine de uyum sağlanacak. Ancak bu taahhüt memurlara grev ve toplu sözleşme hakkı sağlanacağı anlamına gelmiyor. Çalışma mevzuatındaki uyum çalışmaları, İşkolları Tüzüğü ile İşçi ve İşveren Sendika ve Konfederasyonlarının Denetimine İlişkin Tüzük başta olmak üzere tüzük ve yönetmelik gibi ikincil düzenlemelerin çıkarılacağı 2009 yılında tamamlanacak.

Çocuklar sıkın dişinizi
Çocuk işçilerle ilgili mevzuatın AB direktiflerine uyumuna ilişkin olarak bu yılın son çeyreğinde 4857 sayılı İş Kanunu’nda değişiklik yapılacak. Mevcut kanuna göre 15 yaşın altındaki çocukların çalıştırılması yasak. Ancak İş Kanunu çocukların çalıştıkları tüm alanları kapsamıyor. Yasal düzenleme çerçevesinde, 18 yaşını doldurmamış çocukların sinema, tiyatro, müzik, bale, dans gibi güzel sanat kapsamındaki işlerle sirk, radyo, televizyon, film çekimi, reklamcılık ve modellik gibi sanatsal faaliyetlerde çalıştırılmasına yönelik olarak mevzuatta gerekli düzenlemeler yapılacak.

Çocuk işçiliğinin önlenmesi konusunda 10 yıllık bir çalışma programı uygulanacak. Bu amaçla bu yılın son çeyreğinde Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi İçin Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesine Dair Başbakanlık Genelgesi yayımlanacak. Bu genelgede sokakta çalışma, küçük ve orta büyüklükteki işlerde ağır ve tehlikeli işlerde çalışma ve tarımda aile işleri dışında gezici ve mevsimlik tarım işlerinde çalışma şeklinde hedef gruplardaki çocuk işçiliğinin 10 yıllık bir süre içinde bütüncül, katılımcı ve çok taraflı yaklaşımlarla önlenmesine ilişkin düzenlemelere yer verilecek.

Havacı bir yıl bekleyecek
Hava taşıma sektöründe işçi sendikası ile işvereni sık sık karşı karşıya getiren çalışma saatlerinin fazlalığı konusunda düzenleme yapılması da AB’ye verilen taahhütler arasında yeralıyor. Buna göre 2009 yılında ilk olarak Hava İş Kanunu çıkarılarak, hava taşıma işlerinde çalışanların çalışma koşulları özel bir yasayla düzenlenecek. Ardından, hava taşıma işlerinde çalışanların çalışma koşullarını düzenlemek amacıyla Uçucu Personelin Dinlenme ve Günlük İhtiyaçlarına Uygun Olarak, Gündelikler ile Konaklamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çıkarılacak.

İş sağlığına zaman var
Ulusal Program taslağına göre, iş sağlığı ve güvenliği konularında AB’ye uyum 2008’den başlayıp 2011 sonrasına uzanan geniş bir zaman dilimine yayılacak. Uyum önce kamu işyerlerinde başlatılıp, sonra özel sektöre yayılacak.

Her ne kadar İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun bu yılın son çeyreğinde çıkarılacağı sözü verilse de Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerinin Elektromanyetik Alan Maruziyetinden Kaynaklanan Risklere Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ile Optik Radyasyon Yönetmeliği gibi bazı ikincil düzenlemeler 2011 yılından sonra yürürlüğe konulacak.

Doğuma ebeveyn izni verilecek

Mevcut mevzuata göre, memur ve işçi ayrımı gözetilmeksizin doğum yapan kadınlara sekiz hafta doğum öncesinde, sekiz hafta da doğum sonrasında olmak üzere 16 hafta ücretli izin veriliyor. Memur olan babalara üç günlük ücretli izin verilirken, işçi statüsündeki babalar bu haktan yararlanamıyor. Ücretli izin süresinin ardından memur kadınlara 12 ay, işçi statüsündeki kadınlara ise altı ay ücretsiz izin verilebiliyor. Bu yılın son çeyreğinde Devlet Memurları Kanunu ile İş Kanunu’nda değişiklik yapılarak doğum nedeniyle verilen ücretsiz iznin anne ve baba arasında aylaşılabilmesine olanak sağlanacak ve böylece ücretsiz doğum izinleri ‘ebeveyn izni’ne dönüşecek.