Türkiye’ye yine liste şoku

Avrupa İşkence ve Kötü Muameleyi Önleme Komitesi’nde Türkiye’yi temsil edecek ismin belirlenmesi için Ankara tarafından gönderilen liste de geri çevrildi. Listedeki isimleri kriterlere uygun bulmayan Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, yeni liste talep etti

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ndeki (AİHM) Türk hakimin belirlenmesi için 2007’de gönderdiği aday listesi kabul görmeyen ve kriterlere uygun olmadığı gerekçesiyle iade edilen Türkiye bir kez daha aynı sorunla karşı karşıya kaldı. Avrupa Konseyi bünyesinde faaliyet gösteren Avrupa İşkence ve Kötü Muameleyi Önleme Komitesi’nde (CPT) Türkiye’yi temsil edecek ismin belirlenmesi için Ankara tarafından gönderilen liste de geri çevrildi. Listedeki isimleri kriterlere uygun bulmayan Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), Türkiye’den yeni liste talep etti.

AKPM, CPT’ye gönderilen aday listeleri için bazı şartların yerine getirilmesini istiyor. Buna göre listede yer alacak adayların şeffaf bir şekilde belirlenmesi, cinsiyet eşitliği dengesinin gözetilmesi ve aday gösterilen isimlerin bu görevi tam anlamıyla yerine getirme kapasitesine sahip olması gerekiyor. Bu kriterler dikkate alınmadan oluşturulan listelerin geri çevrileceği AKPM’nin 2007’de aldığı bir kararda dile getiriliyor.

‘Tarafsız olamazlar’
Türkiye’nin listesini inceleyen AKPM, adayların bu görevi tam anlamıyla yerine getirebilecek niteliklere sahip olmadığına karar verdi. Listenin geri çevrilmesinin ana nedenini, adayların tarafsız olamayacaklarına kanaat getirilmesi oluşturdu. Listede CPT’yle doğrudan muhatap olan Adalet Bakanlığı çalışanlarının bulunmasının bu kanaatin oluşmasında önemli rol oynadığı belirtiliyor. Listede iki daire başkanı ve bir bakanlık görevlisine yer verilmişti. Türkiye, adayların karar alıcı değil uygulayıcı pozisyonlarda oldukları, dolayısıyla tarafsızlık sorunu yaşanmasının söz konusu olmayacağı tezini işlese de AKPM’yi ikna edemedi.

2007’deki gibi
AKPM, bu tür teknik nitelikteki komitelerde uzmanların çalışmasını tercih ediyor. Adalet Bakanlığı tarafından oluşturulan ve Türk Heyeti Başkanı AKP milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu tarafından AKPM’ye sunulan ancak kabul edilmeyen listenin yerine bir an önce yenisinin hazırlanıp Strasbourg’a iletilmesi gerekiyor.
2007’de AİHM’de görev yapan Türk yargıcın belirlenmesi için hazırlanan liste de kriterlere uygun olmadığı için Strasbourg’dan dönmüştü. AİHM listesinin reddedilmesinde adaylar arasındaki çok belirgin nitelik farkının, “seçim opsiyonunu ortadan kaldıran ve hükümetin aday empoze ettiği algılaması oluşturan” bir durum yaratması etkili olmuştu.

Referans örgüt
Avrupa Konseyi ülkelerindeki tutukluluk ile gözaltı hallerini yakın takipte tutan ve cezaevlerindeki koşulları inceleyen CPT, bu alanda referans örgüt olarak görev yapıyor. Bağımsız ve tarafsız uzmanlardan oluşması gereken CPT’nin şu an gündemindeki en önemli Türkiye maddesi Abdullah Öcalan’ın tutukluluk koşulları. Komitenin bu yıl sonuna kadar ya da en geç gelecek yılın başında konuyla ilgili bir rapor hazırlaması öngörülüyor. CPT, Öcalan’ın tecrit koşullarını sorun olarak görüyor ve Türkiye’nin bu konuda çözüm üretmesini istiyor. Türkiye, CPT’ye Öcalan’ın tecrit koşullarından kaynaklanan sorunları giderme yönünde adım atacağı güvencesini vermişti.