Niğde'ye bağlı Altunhisar ilçesinde tarihi eserler bakımsızlık nednei ile harap oluyor. Vatandaşların han olarak tanımladığı, uzmanların kilisesi olduğunu belitiği ilçede ova olarak anılan bölge yer alan yapı yıkılmaküzere. Farklı mimari yapısı ile dikkat çeken eser kaçak kazı yapanlar tarafından ciddi olarak tahrip edildiğini yerinde giderek gördük. 1976 yılında dönemin Belediye Başkanı Kemal Dilcan Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğüne Altunhisar da bir incelemede bulunması için başvuruda bulunduğunda eser bügüne göre daha sağlam olduğu o günkü raporlarda yer alıyor.

Uzman Erol Faydalı ve Deniz AyAltay’dan oluşan ekip yaptıkları inceleme sonucu hazırladıkalrı raporda buluntuların önemli eserler olduğu sonucuna vardıklarını yazmışlardı. 3 Ağustos 1976 yılında hazırlanan raporda Altunhisar’da Kınıktepe, Han önü köprüsü, köprü yakınındaki Ermeni Kilisesinin, kaya sığınaklarının ve kasabanın 3 km güneybatısındaki Kültepe denilen höyüğü 171o sayılı yasanın bir maddesinin kapsamına giren eski eser olduğu ve adı geçen eserlerin mahalli tedbirlerle korunması gerektiği bildirilmişti... .

Seksiyon Şefi( Sonra da Müze Müdürü) Erol Faydalı ile Asistan Deniz Ay Altay’ın Kınık tepede Hellenistik,Roma,Frig dönemine M.Ö 1000 yıllarına ait yüzey bulgularına olduğunu, höyüğün otla kaplı olması nedeniyle detay araştırma yapılmadığını ve Han önü köprüsü de Selçuklulara ait olduğu düşündüklerini saptarlar ve Kınık tepe ile Altınhisar arasında bulunan köprününde 3 kemerli olup ortasından dere aktığı raporlarında yer vermişlerdi.

Raporda Kemerlerin taştan örüldüğü, üzeri moloz taşlarla doldurulduğu, köprü kemerlerinin yatık olan ana blok üzerine oturduğu da kaydedilir..Köprünün kemerlerden başka özelliği kalmadığı ve kitabesinin bulunmadığı ve Köprüye tahminen 250 -300 metre mesafede ve han olduğu sanılan yapının Ermeni Kilisesi olduğu anlaşıldığını da belirtilir. ve .Dikdörtgen planlı ve üç sahanlı olup gözenekli siyah kesme taştan inşaa edilen eserinde korunması gerektiğini raporda ayrıca vurgularlar.

M.S 18 yy ait olduğu tahmin edilen kilise ile ilgili detaylarda raporda kay edilir. Ayrıca kaya sığınakları da incelerler ve iki katlı içlerinde nişler bulunan çeşitli ebattaki odacıklara da bakarlar, odacıklardan birinde hac işareti ile bir kilise tespit edilir. Toprakla dolu bu bölüm yanında mağaralar hayvan ağılı olması ve ateş yakılması nedeni ile duvarları isle kaplı olduğu için detaya inilemediği belirtilir.Kültepe’de bulunan baltamsı taşlarında Eski Tunç devri başlarına ait olabileceği raporda anlatılır.

24 –6-1976 tarihli rapor bölge için önemli inceleme raporu idi.Eski Başkan Kemal Dilcan,İbrahim Hıra, Vahap Okay gibi isimlerin emeği ve çabası ile bazı eserler saptanmış ve Eserlerin korunarak Turizme kazandırılması beklenendi. Karaman cami,Saray önü, İnciyüz, Kırk kilise, Celemedin, Kanlı ceviz, Keçikalesi, Leşkeri tepesi, Beştepeler, Ören, Kültepe, Han, kilise, Karaasmaz bölge için önemli inceleme alanları olacak yerlerdi. Ömer Fethi Gürer olarak bölgede çok kere tarihi doku ile ilgili haberler yaptık. Bu kere ise son durumlarını saptamak için gittiğimde eserlerin yok olmak üzere olduğunu saptadım.

Anduğu adıyla bilinen Ortaköy ve sonuçta Altunhisar adını alan bölgede tarihi dokudan ayakta kalan Ermeni Kilisesi kullanılmayacak derecede yıpranmıştı. Kilisede zemin oyulmuş ve sutun başları dahi kırılmaya başlanmıştı.Sutunlu kilise önemli bir eserdi. Ancak geçen sürede onarım düşünülmediği gibi korunmamıştı. Sütünlü Handa sütünlar dahi kırılmaya başlanmıştı. 

Yol üzerine bir tabela konup, belediye tarafından da onarımı sağlanıp turizme kazandırılması sağlanabilirdi. Bir bölümü göçen han yada kilise geleceğe taşınması için mutlaka onarım gerekiyordu. Ayrıca yakında bulunan ve eski doku olduğu sanılan tepe ise çevresinde yeni bahçe alanları oluşturulmuş ve kimi yerleri kaçak kazı yapılmıştı. Geçen yıllar Altunhisar’da korumadan çok olanlarında yok olmasına doğru gittiğini yerinde gidip gördüm.