Kırgızistan'ın barış ve istikrarı, Yalova'da düzenlenen çalıştayda tartışıldı. Kırgızistan Narin Valisi Mambetov Turdubek, "Yaşanan çatışmadan ne Özbekler ne de Kırgızlar karlı çıktı" diye konuştu.

Yalova Üniversitesi Çatışma Çözümleri (YÜÇAM) Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından organize edilen "Kırgızistan'da barış ve istikrar" konulu uluslararası çalıştay, Termal'de yapıldı. Çalıştaya katılan Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanı Prof. Dr. Bülent Aras, "Türk halkının küresel ve bölgesel meselelerde söyleyecek sözü var" dedi. Kırgızistan Narin Valisi Mambetov Turdubek ise, "Geçtiğimiz günlerde yaşanan çatışmadan ne Özbekler ne de Kırgızlar karlı çıktı" diye konuştu.

Programın açılış konuşmasını yapan YÜÇAM Müdürü Doç. Dr. Kenan Dağcı, ilk çalıştaylarını Kırgızistan konusunda yaptıklarını belirterek, "Kırgızistan'da barış ve istikrarın sağlanması sadece bölgesel anlamda değil, küresel anlamda çok büyük önem taşımaktadır. Gelecekte Kırgızistan'ın jeopolitik yapısından dolayı önemli bir merkez haline geleceğini düşünmekteyim. Gerek siyasi gerekse iktisadi anlamda Kırgızistan'ın doğuya açılan en önemli kapı haline geleceğine inanıyorum. Yanı başındaki enerji kaynakları sayesinde Kırgızistan'ın merkez bir ülke olması kaçınılmazdır. Kırgız kardeşlerimizin iç barış, huzur ve istikrarı yakalaması başta biz Türkiye'de yaşayan kardeşlerini mutlu edecektir. Hazreti Mevlana'nın bir sözü ile konuşmamı bitirmek istiyorum: Ben dostlarımı ne kalbimle ne de aklımla severim. Olur ya kalp durur, akıl unutur. Ben dostlarımı ruhumla severim. O ne durur ne unutur" dedi.

YTSO Başkanı Celal Özeli de, insanların ve toplumun temel ihtiyaçlarının karşılanabilmesinin ancak barışla mümkün olacağını belirterek, "Barışın olmadığı bir toplumda insanların en önemli hakkı olan yaşama hakkı tehlikededir. Barışın olmadığı bir toplumda huzur, esenlik, kalkınma, güven, dayanışma ve hürriyet de olmaz. Bu değerler insanlık için vazgeçilmezdir. Kırgızistan'da halen pek çok farklı sektörde faaliyet gösteren 300 civarındaki Türk firmasının toplam 400 milyon doları aşan yatırımı bulunuyor.

Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilere ışık tutacak çalıştayın sonuçlarının her iki ülke için de hayırlı uğurlu olmasını diliyorum" şeklinde konuştu.

Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanı Prof. Dr. Bülent Aras ise, Türkiye'nin Türk dünyası üzerinde söz sahibi olduğunu belirterek, "2010 Türk yılı oldu. Kazakistan, Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı'na dönem başkanlığı yapıyor. Türkiye, Asya'da güven artırıcı tedbirler konferansına dönem başkanlığı yapıyor. Bunun yanında Türkiye'nin Avrupa Komisyonu'nda dönem başkanlıkları var. Yani baktığınız zaman, Avrasya coğrafyasının en önemli uluslararası kurumlarına Türk dünyasına

mensup ülkeler başkanlık yapıyor. Tabii 2010'daki bu görüntünün yanında bazı sorunlarımız oldu. Kırgızistan'da ortaya çıkan sorunların çözülmesi bu coğrafyadaki Türk etkinliğinin kalıcı olması açısından çok önemli. Türk Dünyası Konseyi'ni kurduk. Türk dünyasında barış ve istikrarı sağlamayı amaçlıyoruz. Türk dış politikasının bir ilkesi de toplu performans denen ilke. Bu toplu performans ilkesi, Türk dış politikasının manevra alanlarını ve toplumun geniş kesimlerinin de bu sürecin içine katılmasını

amaçlıyor. 3-4 gün sonra Türk Dünyası Medya Konseyi yapılacak. Araştırma merkezlerinin bu işin içinde olması bize ayrıca güven veriyor. YÜÇAM'ın da bu anlamda büyük katkısı olduğuna inanıyorum. Türk halkının küresel, bölgesel meselelerde söyleyecek bir sözü var. Bu sözün taşınması lazım. Bir kriz ve belirsizlikler çağında yaşıyoruz. Bu çağda hepimize görev düşüyor. Tarihi, kültürel ve stratejik derinliği ile bu meselelerin çözümüne katkı sağlayacağımızı düşünüyorum. Bu alandaki her çabayı

destekleyeceğiz. Önümüzdeki dönemde Kırgızistan ile ilgili İstanbul'da çok önemli bir toplantı yapılacak. YÜÇAM'ın faaliyetlerinden çıkacak vizyonun bu toplantıya da ışık tutacağını umuyorum" dedi.

Yalova Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Niyazi Eruslu da çalıştayı uluslararası meselelerin çözümünde Türkiye'nin lider duruma gelmesine akademik katkı sağlamak için düzenlediklerini söyledi. Yalova Vali Yardımcısı Saim Eskioğlu ise, çalıştayı düzenleyenlere ve Kırgızistan'a zor günlerinde kardeşlik ve dostluk ellerini uzatanlara teşekkür etti.

Çalıştayın son konuşmacısı olan Kırgızistan'ın Narin Valisi Mambetov Turdubek, bugün yaşananların sebeplerinin çok derinlerde yattığına işaret ederek şunları söyledi:

"Sadece şunu kesin olarak söyleyebilirim; ne Özbekler ne de Kırgızlar bu çatışmadan karlı çıktı. Bu çatışmadan, menfaati olanlar ve keselerini doldurmakla meşgul olanlar kazandı. 'Bu Özbeklerin ve Kırgızların suçu değil. Burada üçüncü bir güç söz konusu' demişti İslam Kerimov. Aslında bu halklar çok sağduyulu davrandı, hepimiz buna şahidiz. Bu sağduyu, çatışmanın derinleşmeden bitirilmesine vesile oldu. Çatışmayı ortaya çıkaran farklı etnik gruplardır. Bunları belirlemek de çok zor. Bir kez daha sabır ve

sağduyunun kazandığını görüyoruz. Özbekler ve Kırgızlar, her zaman dostane şekilde yaşamıştır. Bu da çatışmanın derinleşmemesinin sebeplerinden bir tanesidir."

Olaylardan sonra yeni bir yol izlediklerini anlatan Turbubek, "Kırgızistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinin üzerinden 19 yıl geçti. Daha önce komünist ideoloji hakimdi. Hayat tecrübesi şunu gösteriyor; bir rejimden başka bir rejime geçerken bazı bakış açılarınızı değiştirmeniz ve sabit kılmanız çok zorlaşıyor. Nisan ayındaki olaylardan sonra biz yeni bir yol seçtik. Bu bağımsızlığımızın da yeni yoluydu. Yeni bir parlamento düzenine geçildi. Tabii ki çok çalışmamız gerekiyor. Ama şunu biliyoruz ki, bizim

seçtiğimiz yol çok zor, bilhassa ekonomik kriz şartlarında daha da zor. Dolayısıyla Türkiye'nin desteğine ihtiyacımız var çünkü Türkiye'nin parlamento düzeyinde bir tecrübesi var. Bu tecrübeden biz de yararlanabiliriz. Bu meselenin çözülmesi çok önemli. Sadece Kırgızistan'ı değil, bütün dünyayı etkiliyor. Bir program yapmaya çalışıyoruz. Bugün konuşacağımız konular da programda yer alacak" ifadelerini kaydetti.

Çalıştayın ilk bölümünde "Orta Asya'da sorunlarla karşılaşmak" konusunda Kırgızistan Cumhuriyeti milletvekili Joomart Saparbaev bir konuşma yaparken, "İstikrarsızlık Kırgızistan için neden hala en temel ve muhtemel senaryo?" konusunda ise Özbekistan Orta Avrasya Analitik Grubu'dan Dr. Vladimir Paramonov konuştu.