20 bin kişiye iş imkánı

Alışveriş merkezi yatırım ve yönetimi konularında hizmet veren Hollandalı Corio, Türkiye’de 5 alışveriş merkezine (AVM) sahip. 2011 yılına kadar İstanbul, Bursa, Malatya ve Tarsus’da 5 AVM daha açacak olan şirket, 20 bin kişilik istihdam yaratacak. Böylece toplam AVM sayısını 10’a, yarattığı toplam istihdamı da 31 bine çıkaracak.

Hollandalı alışveriş merkezi yatırım ve yönetim şirketi Corio, Türkiye’ye 2005 yılında Akmerkez ile girdi. Şu anda hissedarı olduğu ve yönettiği İstanbul Akmerkez, Denizli Teraspark, Adapazarı Ada, Ankara 365 ve Tekirdağ Tekira alışveriş merkezlerinde 10 bin kişiye iş imkanı sağlayan Corio yatırımlarına devam edecek. Türkiye’de 2011 yılına kadar 5 alışveriş merkezi (AVM) daha açmayı planlayan şirket, 10 AVM için en az 1 milyar dolarlık yatırım maliyeti öngörüyor. 2010 yılında İstanbul Acıbadem, Esenyurt Akkoza, Bursa Anatolium, Malatya ve 2011’de Tarsus’da yeni AVM’ler açacak olan Corio, sağladığı toplam istihdamı 10 binden 31 bine çıkaracak. Her AVM’de 15 ila 30 arasında değişen yönetim kadrolarının bulunduğunu söyleyen Corio Türkiye ve Bulgaristan İcra Kurulu Başkanı Koray Özgül, "AVM’ye yönetici bulmak genel müdür bulmaktan zor" diyor: "Çünkü sektör hazır değil, bir anda bir sürü alışveriş merkezi açıldı ama yöneticilik yapanların sayıları çok az olduğundan yönetici bulmak zor. AVM’leri yöneten kitlenin yerlerine yenilerini yetiştirmeleri gerekiyor ama onun için de zamana ihtiyaç var. Bir de İstanbul’daki kişi Anadolu’ya gitmek istemiyor, bu sorunu daha da büyütüyor. Gitse de başarılı olamıyor. Anadolu için bizim kadromuzdan biri geçici olarak gidiyor ya da belirli bir süre kalıp yerel birini yetiştirip ayrılıyor, ya da bu amaçla gidiyor zaten ki bence en güzel çözüm bu. İstanbul’dan birisinin işi bir yere getirmesi çok zor, muhakkak yerel bir yetenekle bunun birleştirilmesi gerekiyor. Zaten eğitimler ve deneyimler sonucu içeriden yetişen, yerel eşrafı tanıyan birisi çok daha kolay uyum sağlayabiliyor." Özgül, Anadolu’daki mağazaların eleman bulmalarının ise çok kolay olduğunu çünkü işsizliğin Anadolu’da çok daha derin boyutlarda olduğunu söylüyor.

Yaratıcı olmasın kurallara uysun

Özgül’e göre başarılı bir AVM yöneticisi eğitime açık olmalı ve en önemlisi herşeyi kendi yaratmaya kalkmamalı: "Diğer kuruluşlardan gelmiş, farklı bir kültürde yetişmiş bir kişi aynı şeyi burada da yapmayı devam ettirdiğinde sorunlar başlayabiliyor. Bunun için de yöneticinin çok fazla yaratıcılık yapmaya değil oluşturulmuş kurallar toplamını devam ettirmeye hevesli olması gerekiyor. Perakendeden geliyor olması ise şart değil ama iletişime çok açık olması lazım. Çok iyi bir dinleyici olmak, kararlı ve hızlı hareket etmek gerekiyor." Corio yeni bulduğu veya yetiştirdiği AVM yöneticilerine ilk olarak kendi kullandıkları sistemi öğretiyor, daha sonra etkili yönetim eğitimleri veriyor. Bunun dışında yöneticiler her 6 ayda bir farklı konularda düzenli eğitimler alıyorlar.

AVM’ler ayrışacak

Özgül, AVM’lerin neden belirli bölgelerde ve hatta yan yana yapıldığı sorusunu şöyle yanıtlıyor: "Arz talep ilişkisinde arz hep ilk başta fazla gelir. Her zaman için eksik olan bir şey hızlı girer içeriye, bu noktada yatırımcıların düşündüğü en iyi noktaları kapmak, belirli bir noktaya en hızlı zamanda gelmek gerek, yoksa başkası doldurur orayı. Biz İstanbul’dan bakınca Büyükdere’yi, Beylikdüzü’nü görüyoruz. Ama halen AVM’ye ihtiyaç duyulan birçok semt var. Yatırımcılar bunları düşünmedi, hepsi gitti Büyükdere’ye yaptı. Olmayan yeri seçebilmek lazım. O nedenle Türkiye’de de diğer ülkelerdeki gelişme yaşanacak, bu AVM’ler ayrımsallaşacak. Mesela AVM’lerden bir tanesi mobilya dükkanına dönüşecek. Ya da sadece ev eşyaları satacak. Olacak olan şey yine perakende ile ilgili ama şekil değiştirecek, bir alanda uzmanlaşılacak. Birbirine yakın AVM’ler yavaş yavaş birbirini tamamlayacak. 2009 içinde buna doğru ayrımsallaşmalar başlayacak."

Bir AVM kurarken nelere dikkat etmeli?

İlk olarak kiracılardan yapılan geribildirimlere bakılır. Kiracılar, bayilerinin en iyi nerelerde satış yaptıklarını bilirler. Daha sonra pazar araştırması yapılır, üçüncü olarak lokasyon seçilir, ardından ruhsat alınıp, çizimlere başlanır. Açılışa 6 ay kala AVM’nin yöneticisi aranmaya başlar. İlkin AVM müdürü işe alınır, o kendi ekibini seçer, bu sırada AVM’deki kiracılar da elemanlarını toplamaya başlarlar.

5 ülkede 260 AVM

Alışveriş merkezi yatırımı ve yönetimi yapan Hollandalı Corio firması, Hollanda, Fransa, İtalya, İspanya ve Türkiye’de faaliyet gösteriyor. Toplam cirosu 7 milyar avro olan Corio, 5 ülkede 170 normal ölçekli ve 90 büyük ölçekli AVM olmak üzere toplam 260 AVM ve 1,9 milyon metrekareden fazla AVM alanına sahip. Corio’nun 300 milyonu aşkın ziyaretçisi ve 5.000 kiracısı var.