İş değiştirmeden önce düşünün!

Xavier Alix, üst düzey yönetici yerleştirme şirketi Ray & Berndtson’un Avrupa Yönetim Kurulu Başkanı. 25 yılı aşkın süredir genel müdür ve yönetim kurulu üyesi seçimi konusunda çalışan Alix, 14 Mayıs’ta yapılan THEBOX Konferansı’nda, bağımsız yönetim kurulu üyeliğini anlatmak üzere İstanbul’daydı. Ona hem üst düzey yönetici avcılığını, hem de bağımsız yönetim kurulu üyeliğinin esaslarını sorduk.

Profesyonellere hangisini tavsiye edersiniz? Bir beyin avcısına giderek CV mi bıraksınlar; yoksa işlerini yapsınlar, işlerinde iyilerse beyin avcısı nasılsa onları bulur mu?

Üst düzey yönetici araştırma şirketiyle çalışmak, hasta olmayı beklemeden düzenli bir şekilde sağlık kontrolü yaptırmaya benzer. Doğru danışman şirketin ve sizi doğru anlayacağına inanacağınız yetkin danışmanın seçimi ve güçlü bir iletişimin kurulması ise doğru kariyer gelişimindeki en önemli adımlardan biridir. Ve doktor seçimi kadar kritik...

Beyin avcıları profesyonelleri şirketlerle eşleştirmeyi seviyorlar ancak diğer yandan çekirgelere, yani sürekli bir şirketten diğerine geçen kişilere karşı da temkinliler. Yöneticiler bu durumdan sakınmak için ne yapabilirler?

Kendinizle ilgili doğru kariyer seçiminde bulunabilmeniz için kendinizi iyi tanımanız gerekir, kendinizle ilgili objektif bir görüşe sahip olmanızı öneririz. Dolayısıyla, birlikte çalıştığınız danışmanlık şirketinin çok iyi değerlendirme araçlarına ve yaklaşımına sahip olduğundan emin olmalısınız. Bu her düzeydeki profesyonel için son derece önemlidir. Biliyoruz ki, bir çok kişi, özellikle tecrübeli yöneticiler bu değerlendirmelere kuşkuyla bakabiliyorlar. Oysa iyi bir değerlendirmenin size katkısı çok büyük olabilir çünkü kendinizle ilgili doğru kararlar verebilmeniz için daha fazla doğru bilgiye sahip olmanız gerekir. Kariyer değişimi için en doğru aralığın ne olacağını söylemek çok zor. Ancak şunu söylebilirim: İşinizde önemli başarılara imza atmadan iş değiştirmeyin. Aynı zamanda, işiniz size yeni başarılara imza atmanıza ya da gelişime izin vermiyor ise, oradan bir an önce ayrılmalısınz. İşinizi hala çok seviyorsanız kalmalısınız. Çünkü işinizi seviyorsanız başarılı olursunuz. Başarılı olursanız da zaten dikkat çekersiniz, teklifler arasında sizin istediğiniz şartlarda seçme şansına sahip olursunuz. İşinizi sevme nedenleriniz konusunda farkındalığınızı artırırsanız, bir sonraki seçiminizi daha sağlıklı yapabilirsiniz.

Bir profesyonel nasıl bağımsız yönetim kurulu üyesi olabilir? Bu, kişinin kariyerinde planlayabileceği bir şey midir? Her şeyden önce işlerinde ve mesleklerinde çok başarılı olmalıdırlar ki ’görünür’ olabilsinler. Daha da fazlasını yapmak istediklerini gerekli kitleye, yani bizim gibi üst düzey yönetici araştırma danışmanlarına bildirmelililer. Evet, bu planlanabilir, planlanması gereken bir adımdır.


50 bin avro alan var
Bağımsız bir yönetim kurulu üyesini seçerken özellikle dikkate aldığınız yetkinlikler neler?

Şirket birleşmeleri ve satın almaları, finans, uluslararası pazarlama veya genişleme gibi uzmanlıklar şirketin gündeminde olabilir. CEO’nun yönetim kurulundan ne gibi bir ek desteğe ihtiyaç duyduğuna bağlı olarak değişir, bunun netleştirilmesi önemli bir ilk adımdır. Müşterilerimizin büyüme veya yeniden yapılanma stratejileri doğrultusunda yaptığımız görüşme ve değerlendirmeler sonucunda bu profil belirlenir.

Bağımsız yönetim kurulu üyesi birinin ortalama geliri ne kadardır?

Sıfır (çünkü sıklıkla yönetim kurulu üyeliği bilabedel yapılan bir iştir) ila bir kaç yüz bin avro arasında değişebilir. Ancak Avrupa ortalaması yılda yaklaşık 50 bin avrodur (97.000 YTL) ki bu yılda 6 yönetim kurulu toplantısı, 6 gün artı hazırlanma süresi anlamına gelir.

Eklemek istedikleriniz var mı?

İnsan kaynağı ve yetenek yönetimi konusu çoğu şirket için operasyonel/idari bir konu olmaktan çıktı, temel strateji konularından biri konumuna geldi; yönetim kurulundan başlamak üzere, şirketlerin - ve ülkelerin - en üst düzeyi tarafından sahiplenilmesi gerekiyor. Türkiye çok büyük, genç ve çok yönlü bir yetenek havuzuna sahip. Eğer doğru yönetilir ise, bu Türkiye için çok büyük bir fırsattır, harcanamayacak kadar değerli bir fırsat. Ama hemen harekete geçmelisiniz ve elinizi çok çabuk tutmalısınız. Bu fırsat penceresi hızla kapanmakta.


Y kuşağı küresel ekonomi odaklı
Y kuşağı yönetici pozisyonuna ulaşmak için çok daha transparan ve açık bir seçme ve değerlendirme sürecinden geçmek zorunda kalacak, sonuç olarak kendileri de sorgulamaya daha açık olacak ve daha açık bir yönetim tarzına sahip olacaklar diye düşünüyoruz. Bugünden bir örnek verecek olursak; Roche’un dünya çapındaki yeni CEO’su sadece 40 yaşında ve tüm kariyerini yurtdışında geçirmiş, oysa selefleri mutlaka Basel kökenli olurdu ve yönetim/icra kurulu da çok farklı gelişecek. Yeni jenerasyon çeşitliliğe, küresel ekonomi ve çevre konularına çok daha fazla odaklanacaktır.


Pazarın değeri 9 milyar dolar
Üst düzey yönetici araştırma pazarının değeri yaklaşık 9 milyar dolar. Bunun yüzde 50’si Kuzey Amerika, yüzde 30’u Avrupa (Türkiye dahil), yüzde 15 Asya (Dubai’den Sydey’e kadar), yüzde 5’i de dünyanın geri kalanına ait. İlginçtir ki (ekonomisi Fransa ile aynı büyüklükte, Almanya’dan daha küçük olmasına rağmen) İngiltere pazarı, toplam Avrupa pazarının yüzde 50’sini oluşturuyor.

Beyin avcınızı seçerken...

Ray & Berndtson Türkiye Yönetici Ortağı Ayşe Öztuna, profesyonellerin birlikte çalışacakları beyin avcısını seçerken dikkate almaları gerekenleri şöyle açıklıyor: "Şu tavsiyelerde bulunuyoruz: Seçtiğiniz danışman şirketinin sizinle aynı değerleri paylaşması çok önemli. Mutlaka çevrenizle görüşün, görüşmeyi düşündüğünüz danışman şirketiyle ilgili güvendiğiniz profesyonellerden referans isteyin. Yüksek itibar sahibi müşterilerle çalıştıklarından emin olun. Web sitesi ve broşürlerini okuyunuz, hatta yapabiliyorsanız, sunumlarını dinleyiniz. Rastgele değil, bilinçli bir tercihte bulunun. Birlikte çalışacağınız danışmanlık şirketinin mükemmel referanslara sahip olduğundan, sizi şirketler nezdinde doğru temsil edebileceğinden emin olunuz. Bir de biz şunu söyleriz: kendinizi pazarlamaya çalışmayın. Kendiniz olun, samimi ve doğal. Tarzınız değilse, konuşma yapmak veya kokteyllerde görünmek mecburiyetinde değilsiniz. Kendinizi ne kadar iyi tanırsanız, özgüveniniz de aynı ölçüde artar. Kritik olan yetkinliklerinizi, güçlü yönlerinizi ve ilgi alanlarınızı doğru ifade edebilmenizdir."