Kiralama şirketleri ikinci el otomobil satışını durdurdu
Hükümetin 'kriz önlem paketi' kapsamında otomotivdeki ÖTV oranlarını düşürmesi, ikinci el araç kiralayan firmalarda sıkıntıyı artırdı. Firmalar şimdi ikinci el için de tedbir istiyor.
Otomobil sahibi olmak isteyenlerin galerilere akın etmesine neden olan ÖTV indirimi, "0 km" araç satan üretici ve bayilerin yüzünü güldürürken, ikinci el piyasasındaki durgunluğu katladı. Kiralamadan dönen veya stoklarındaki ikinci el otomobilleri zararına satmak istemeyen büyük araç kiralama şirketleri, üç aylık ÖTV indirimi bitene kadar satışları durdurma kararı aldı. Nakit sıkışıklığı olan şirketler ise, kiralamadan dönen araçlarını zarar pahasına ikinci el pazara sürmek zorunda kalacak.
Türkiye'de 120 binin üzerinde uzun dönemli kiralık araç bulunduğunu belirten Avis Türkiye Genel Müdürü Cenk Çimen, "Uzun dönem kiralamadan dönen ikinci el araçlar, her ay muntazam şekilde piyasaya satılıyordu. Ancak ÖTV indirimiyle ikinci el araçların fiyatları oldukça aşağıya düşecek. Dolayısıyla kriz veya daha önceki dönemlerde yüksek maliyetle alınan bu araçları piyasada oluşacak ucuz fiyatlarla satmak şirketleri zarar ettirecektir" dedi. Birinci elde de stokların erimesi ve ÖTV indiriminin sona ermesiyle fiyatların tekrar yükseleceğini dile getiren Çimen, "Dolayısıyla biz o zamana kadar bize dönecek ikinci el araçlarımızı satmayıp, günlük kiralamaya yönlendireceğiz. Ancak nakit açıdan sıkışık olan veya aracı tekrar kiralayamayanlar mecburen zararına da olsa satışa geçecektir" diye konuştu.
İkinci ele de destek verilmeliydi
İntercity Oto Kiralama Yönetim Kurulu Başkanı Vural Ak da, otomotiv sektörünün bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Türkiye'de insanlar büyük çoğunlukla ellerindeki otomobili satıp yeni bir otomobil alma yoluna giderler. Dolayısıyla ÖTV desteği verilirken 2. eli de zor durumda bırakmayacak tedbirler alınması gerekiyordu" dedi. Pazardaki stok miktarının şu anda 10 bin adetler seviyesinde olduğunu kaydeden Ak, eylülden beri stoklarındaki 2. el araçların satışlarını durdurduklarını belirtti. 24-36 ay gibi uzun dönemli kiralamadan dönen araçların 6 ay veya bir yıllık gibi kısa dönemli kiralamaya yönlendirildiğini anlatan Ak, şöyle konuştu; "Sektörde kuvvetli olanlar satışı durduracak. Ancak özellikle son aylardaki yüksek develüasyonla birlikte, 2. el araçların fiyatları yerlerde sürünüyor. Eylül 2008'de 2,5-3 yaşındaki bir Ford Focus 22-23 bin TL, o zamanki kurla 19 bin dolar ederken, şimdi mart ayındaki son açık artırmada 16 bin TL'ye indi. Bu da bugünkü kurla 9 bin dolar ediyor. Borcu olanlar çarkı çevirmek için mecburen zararına satış yapacak."
Yüksek modellerde düşüş daha fazla
İkinci el fiyatlarının yılbaşından beri yüzde 20 düştüğüne işaret eden Bağdatlılar Otomotiv Genel Koordinatörü Celal Daldal ise, ÖTV indirimi sonrası özellikle 2008-2009 model ikinci el araçlarda fiyat düşüşünün daha da artacağını söyledi. Daldal, 2006 yılı ve öncesi araçlarda fiyatların zaten dip noktasına kadar indiğini belirterek, "Şu anda tüketicinin takas etmesi durumunda aldığı araç da sattığı araç da ucuz olacak. Sonuçta tüketici kendi aracını ve değerini hesaplayıp yeni otomobil alırken ona göre karar vermeli. Ancak elinde yüksek stok olan bayiler, doğal olarak araç takas yapmak isteyenlere düşük fiyat önerecek veya takasa girmeyecektir" diye konuştu.
İkinci el araç açık artırma şirketi Manheim Türkiye Genel Müdürü Cengiz Temel de, bugünkü koşullarda her türlü düzenlemenin geç kalınmış olsa bile sektöre nefes aldıracağını ifade ederek, "Hem sıfır km, hem ikinci el satın almak için en ideal zaman olduğunu söyleyebiliriz. Bir daha bu fiyatlara araç almak tüketici için hayal olur. Zira piyasalara kur artışının etkileri henüz yansımadı. Şimdi alanlar ileride sattıklarında kazançlı çıkacak" değerlendirmesine bulundu.