Karadeniz'in kuş cenneti: Kızılırmak Deltası
Samsunun Engiz, Bafra ve Alaçam ilçeleri sınırlarında yer alan Kızılırmak Deltası, Karadenizi direkt aşan göçmen kuşların uçuş hazırlığı ve uçuş sonrası dinlenebildikleri, beslenebildikleri ve korunabildikleri tek alan özelliğine sahip.
İHA muhabirinin derlediği bilgilere göre, 56 bin hektar alana sahip olan ve 16 bin 110 hektarını sulak alanların oluşturduğu Kızılırmak Deltası, değişik habitatları, zengin bitki ve hayvan varlığıyla bilimsel çalışmalar için açık hava laboratuarı konumunda bulunuyor. Kızılırmak Deltası, göç sırasında Karadenizi doğrudan aşan kuş türleri için hayati önem taşıyor. İlkbaharda Karadenizi geçmek üzere uzun bir yolculuğun hazırlığını yaptıkları ve sonbahar göçlerinde ise Karadenizi aşıp kıyıda sığınabilecekleri en önemli sulak alandır. Bu sebeple, özellikle göç sırasında bazı kuş türleri deltada büyük sayılara ulaşıyor. Mesela, göç sırasında bir günde Çernek Gölü üzerinde 42 bin kum kırlangıcı sayılarak, bölgeden geçit yapan kırlangıç sayısının 1 milyonu aştığı tahmin ediliyor. Ötücüler dahil olmak üzere deltadan geçen su kuşlarının sayısı birkaç milyonu buluyor. Deltada bugüne kadar tespit edilen kuş türü sayısı ise 308 olarak belirlendi. Bu sayı, Türkiye kuşlarının yüzde 74ü olup, Türkiyede Göksu Deltasından (332 tür) sonra bir alanda tespit edilmiş en yüksek rakamı ifade ediyor.
Bölgede görülen türlerden büyük deniz düdükçünü ve kuzey incir kuşu, bugüne dek Türkiyede sadece Kızılırmak Deltasında tespit edildi. Yine küçük kiraz kuşu ve ak kiraz kuşu, son 25 yılda Türkiyede sadece Kızılırmak Deltasında görüldü. Deltadaki türlerden tepeli pelikan, cüce karabatak, al boyunlu kaz, dikkuyruk, şah kartal, küçük kerkenez ve toy dünya çapında nesilleri tehlikede olan türlerdir. Bu türlerden tepeli pelikan deltada kuluçkaya yatıyor.
1992 yılında yapılan bir araştırmada ise, 140 kuş türünün deltada ürediği tespit edildi.
Bunlardan tepeli pelikan 6 çift, erguvan balıkçıl 500 çift, kara leylek 50 çift, kaşıkçı 75 çift, boz ördek 200 çift, turna 50 çift, macar ördeği 75 çift, pasbaş patka 150 çift, kocagöz 50 çift ve bataklık kırlangıcının 100 çift üreme popülasyonlarıyla delta uluslararası öneme sahip sulak alan özelliğini kazanıyor. Deltada üreyen başlıca diğer kuş türleri küçük batağın 350 çift, bahri 250 çift ve küçük sumru 45 çift.
