'İyi kaptan, dalgalı denizde belli olur'

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, gemilerinin dibini delmek isteyenlerin bulunduğunu ancak kaptanlarının iyi olduğunu belirterek, "Zaten iyi kaptan da, Karadenizliler iyi bilir, dalgalı denizde belli olur. Göl gibi durgun suda herkes kaptanlık yapar. Ekibimiz, gemimiz, tayfamız sağlam" dedi.

1. Trabzon İpek Yolu İş Adamları Zirvesi'ne katılan Bakan Kürşad Tüzmen, Bayındırlık ve İskan Bakanı Faruk Nafiz Özak ve Makedonya Devlet Bakanı Hadi Nezir, Trabzon Valisi Nuri Okutan'ı makamında ziyaret etti.

Ziyarette konuşan Bakan Tüzmen, İpek Yolu İş Adamları Zirvesi'ni gelecek yıllarda geleneksel hale getirmeyi planladıklarını ifade ederek, ''Trabzon'u son derece önemli bir lojistik merkezi haline getirmeyi düşünüyoruz. Trabzon, her türlü kara, deniz ve hava yolu bağlantısı olan bir ilimiz. Diğer bağlantılarını da zaman içerisinde tamamlayarak özellikle İpek Yolu'nun Asya'dan Avrupa'ya olan kısmında çok önemli bir hat olarak hizmet verebileceğini düşünüyoruz'' dedi.

Vali Okutan, konuk bakanlara günün anısına gümüş telkari işlemeli tabak hediye etti. Valilik ziyaretinin ardından AK Parti Trabzon İl Başkanlığı'nı ziyaret eden Bakan Tüzmen, burada İl Başkan Yardımcısı Yusuf Yazıcı ve partililer tarafından karşılandı. Partililere hitaben bir konuşma yapan Tüzmen, krizlere karşı tecrübeli olduklarını ve Türkiye'nin iki şeyi çok iyi başardığı için bu kadar rahat konuşabildiklerini söyledi.

Bunlardan bir tanesinin gayri safi milli hasılanın (GSMH) artık yarısının dış
ticaretten elde edilmesi olduğunu kaydeden Tüzmen, "Dış ticaret, GSMH'nin, yani bir ülkede üretilen toplam değerlerin yarısını oluşturur hale geldi. Bir diğeri de borç yapılandırmasında uzun vadeli ve düşük faizli borçlara, eski kısa vadeli yüksek faizli borçları çevirebilmemiz. Tabii ki daha önceden hazırlıklarımız olduğu için ve geçmişte sıkıntı yaşandığı için krize karşı nelerin yapılabileceğini bilen bir bürokrasi ve siyaset erbabıyla bu işi yapıyoruz. Şu anda biz bu sene 130 milyar dolar dış ticaret içerisinde ihracattan alacağız. Gelecek bu değer. Üstüne 20 milyar dolar müteahhitlikten gelecek. Üstüne 20-25 milyar dolar turizmden gelecek. Böylelikle yaklaşık 190 milyar dolara yakın bir para oluşacak. Bu, ithalatımızı da karşılamıyor tam olarak ama ona yakın bir değerdir. 20-30 milyar doları zaten bir şekilde 10 milyar doları özelleştirme, doğrudan yatırım gibi rahatlıkla sağlayabildiğimiz için bir 10-15 milyar dolar büyüklükte. O da bizim için çok büyük bir rakam olmuyor'' diye konuştu.

"CARİ AÇIK BÜYÜK SORUN DEĞİL"
Cari açık konusundaki eleştirilere de değinen Tüzmen, ''Dış ticaret açığı, cari açığı tetikler. Yani bizim şu anda dışarıya yaptığımız satışla dışarıdan aldığımız mal arasındaki farka dış ticaret açığı diyoruz. Bu, 70 milyar dolar civarında. Bunun 45 milyar doları bizim olmazsa olmaz, yapmak zorunda kaldığımız bir ithalattır. 45 milyar doları enerji ithaline, petrol, doğalgaz ithalatına veriyoruz. Bunu yapmamamız mümkün değil. Bunu yapmadığınız zaman çarkları döndürmeniz mümkün değildir. O zaman geriye ne kalıyor, 20-25 milyar dolarlık bir açık. Bu da rahat çevrilebilir bir açık. Toplam cari açık dediğinizde toplam ülkeye giren dövizlerle, toplam ülkeden çıkan dövizler arasındaki farktır. Bu GSMH'ye oranladığınız zaman büyüklüğüne göre önem arz eder. ABD'de bu oran yüzde 5, Türkiye'de yüzde 6.5, İspanya'da yüzde 10, Portekiz'de yüzde 12, Yunanistan'da yüzde 14. Yani cari açık problemse bu Avrupa ülkeleri için çok daha büyük bir problem. Türkiye'nin şu anda cari açık rakamı, Orta, Doğu Avrupa ülkelerinden çok daha iyi, rahat çevrilebilir durumdadır'' şeklinde konuştu.

Bürokrasiden geldiğini hatırlatan ve müsteşarlığı görevinde 16 ayrı bakanla çalıştığını kaydeden Tüzmen, "Her biri 6 ay durabiliyordu. Biz bakana işi öğreteceğiz diyorduk, bakardık yok. Şimdi biz 6 senedir bu makamlardayız. Bu istikrardır. Tüm dünyada da istikrar güven demektir, güvene şu anda Türkiye'de herkes muhtaçtır. Bizim gemimiz sağlam. Bizim gemimizin tabii dibini delmek isteyenler var ama kaptanımız iyi. Zaten iyi kaptan da, Karadenizliler iyi bilir, dalgalı denizde belli olur. Göl gibi durgun suda herkes kaptanlık yapar. Ekibimiz, gemimiz, tayfamız sağlam" dedi.

"KOMŞULARIMIZLA TİCARETİ ARTTIRABİLİRSEK KRİZİN ETKİLERİNİ DAHA RAHAT ATLATABİLİRİZ"
Konuşmasının ardından kendisine gümüş kemençe maketi hediye edilen Tüzmen, Bakan Özak ile birlikte partiden ayrılarak Novotel'de yabancı basın mensuplarının da katıldığı İpekyolu İşadamları Zirvesi basın toplantısına katıldı. Toplantıda İngilizce tercüman olduğu için bir süre hem Türkçe hem de İngilizce açıklama yapmak zorunda kalan Bakan Tüzmen, yapılan hesaplara göre kriz döneminde Avrupa Birliği ülkelerinin büyümesindeki yüzde 1'lik düşüşün AB'ye ihracatta yüzde 3.3'lük düşüşe neden olduğunu söyledi.

Ama bazı ülkelerle ihracatta bu durumun değişiklik gösterdiğini kaydeden Bakan Tüzmen, açıklamasını şöyle sürdürdü: "Mesela İtalya'nın büyüme oranındaki yüzde 1'lik düşüş İtalya ile ihracatımızı yüzde 9 azaltıyor. Avrupa Birliği'nin ilk 15 ülkesiyle Türkiye'nin ticaretinde geçen yılın aynı döneminde belirli bir daralma görüyorum. AB'nin ilk 15 ülkesi ihracatımızın yüzde 51'ini oluştururken, şimdi bu rakam yüzde 41'e düştü. AB'nin tamamıyla yapılan ihracat da yüzde 57'den yüzde 49.6'ya düştü. Oradaki daralmayı Afrika, Ortadoğu, Çin ve Asya ile ticareti artırarak biraz olsun dengelemeye çalışıyoruz. Büyük denizde büyük dalga oluşur. ABD'nin bulunduğu okyanusta derinlik fazla. Haliyle dalgalar ve hortumlar büyük oluyor. Bizim gibi iç denize sahip ülkelerde su derinliği çok fazla olmadığı için daha rahat bir geçiş dönemi yaşayabiliyoruz. Derinlikli borsamız, eski ve dünyaya yayılmış firmalarımız yok. Kendi aramızdaki, yani komşularımızla ve çevre ülkelere ticareti artırabilirsek, bu krizin etkilerini daha rahat şekilde atlatabiliriz. Büyük pazarlardaki daralma ve büyüme oranlarındaki azalma, bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde büyümeye çok etki etmeyecek şekilde. Ama önümüzdeki birkaç sene içinde kendi aramızdaki ticareti artırmalıyız."

Basın toplantısı sonrasında Bakan Tüzmen, Bakan Özak ve beraberindeki konuk ülke temsilcileri Trabzonspor Kulübü'nü ziyaret etti. Ziyarette Asbaşkan Hayretin Hacısalihoğlu, Bakan Tüzmen ve konuklara üzerlerinde isimleri yazılı olan Trabzonspor forması hediye etti. Bakan Tüzmen ve beraberindekiler, daha sonra Galatasaray maçı hazırlıklarını sürdüren Trabzonsporlu futbolcuların idmanını izlediler.