Prof. Ayfer Haydaroğlu, arsenikli su ve kanser vakalarına açıklık getirdi. “İzmir’deki kanser artışı diğer illerden daha fazla değildir. İçme suyundaki arsenik miktarı da kanser riski oluşturmaktan çok uzaktır” dedi

Ege Üniversitesi Kanserle Savaş Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Ayfer Haydaroğlu, yazılı açıklama yaptı, arsenikli su ve kanser vakalarına açıklık getirdi. Haydaroğlu, “İzmir’deki kanser artışı diğer illerden daha fazla değildir. Kanser görülme sıklığında global olarak bir artış söz konusudur” dedi. İçme suyundaki arsenik miktarının kanser riski oluşturmaktan çok uzak olduğunu söyleyen Prof. Haydaroğlu, yüreklere su serpti. İşte, Haydaroğlu’ndan 8 soruda arsenik gerçeği:

1. İçme sularında müsaade edilen arsenik miktarı nedir?
Dünya Sağlık Örgütü, yapılan araştırmalara dayanarak, içme sularındaki arsenik miktarını 1993’te litrede 50 mikrogramdan 10 mikrograma indirmiş ve üzerinde olan suları zararlı olarak belirlemiştir.

2. Arsenik nedir?
Arsenik doğal bir element olup, sularda, kayalarda, bitkilerde, hayvanlarda yaşayan tüm canlı materyallerde eser miktarda bulunur.

3. İçme sularına arsenik nasıl bulaşır?
İçme sularındaki bilinen en zararlı madde olup mineral ve madenlerden karışmaktadır. Bazı bölgelerde volkanik hareketler, orman yangınları, kayaların aşınması sonucu yeraltı sularındaki arsenik miktarı artmaktadır. Endüstriyel ve tarımsal kirlilik sonucu besin koruyucu ya da tarım ilacı olarak kullanılan arsenik de içme suyuna karışabilmektedir.

4. Arsenik belirtileri nelerdir?
Akut arsenik zehirlenmesinde tat almada bozulma, kusma, ishal gibi mide-bağırsak belirtileri yanı sıra kalp ve sinir sistemi belirtileri de ortaya çıkmakta ve ölüme neden olabilmektedir. Kronik arsenik zehirlenmesi ise genellikle içme sularında bulunan arseniğe yıllar boyu maruz kalma sonucu oluşur. İlk belirtiler deride gözlenir.

5. Kullanım suyundaki arsenik sağlığa zarar verir mi?
Arseniğin deriden emiliminin çok düşük olması nedeniyle el yıkama, banyo yapma, çamaşır yıkamada insan sağlığına zarar vermez. Yemek pişirmede ve tabaklarının yıkanmasında kullanılmamalıdır.

6. Arseniğe bağlı kanser gelişimi mümkün mü?
Arseniğin yol açtığı cilt hastalıkları pek çok kanser türüne neden olur. Cilt, akciğer, mesane, yemek borusu, tiroit kanseri gibi hastalıklar ve arsenik arasında pek çok araştırmacı tarafından ilişki kurulmuştur. Arseniğe bağlı olarak gelişen kanserleri diğer etkenlere bağlı kanserlerden ayırt etmek zordur.

7. İçme suyundaki arsenik miktarı ve kanser olasılığı arasında bir ilişki var mı?
İçilen suda litrede 50 mikrogram ve üstündeki yoğunluklarda arseniğe bağlı akciğer ve mesane kanseri oluşma riskinde artış olduğu bazı çalışmalarda saptanmıştır.

8. İnsanlarda arsenikten etkilenme nasıl belirlenir?
İnsanlarda arsenik etkilenmesinin belirlenmesinde idrar arsenik düzeyi ölçümü kullanılır. Ayrıca saç ve tırnakta da ölçüm yapılabilmektedir. Bununla birlikte bu ölçümler yüksek düzeydeki etkileşimi saptayabildiğinden düşük miktarlarda uzun süre etkisinde kalmayı gösteremeyebilir. Bu nedenle tanıda yalnızca belirti ve bulgulardan yararlanılır.

Sağlık Müdürü Özkan’a çağrı
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İzmir Şube Başkanı Dr. Ergün Demir, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in, İzmir’in kanser vakaları artış oranında Türkiye birincisi olduğu, bunun da uzun yıllar arsenikli su içilmesinden kaynaklandığı iddiasının kamuoyunda endişe yaratarak gerginliğe yol açtığını söyledi. İl Sağlık Müdürü Dr. Mehmet Özkan’a yazılı çağrı yapan Demir, şu sorulara yanıt istedi: n İzmir’deki kanserden ölüm ve kansere yakalanma vakalarında gerçek bir artış var mıdır? n İstatistiki veriler İzmir kökenli midir, bölgesel bağlantısı var mıdır? n İzmir’de görülen kanserlerin nedenleri nelerdir? n Nedenler arasında arsenikli su kullanımı var mıdır ve ilişkisi nedir? n Kanser vakalarında artış oranını önlemek için birşey yaptınız mı?